Định hướng phát triển thị trường chứng khoán sau nâng hạng

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra sáng ngày 2/10, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã thông tin về định hướng phát triển thị trường chứng khoán sau nâng hạng.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi thông tin tại họp báo. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Theo Thứ trưởng, việc FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging) trong tháng 9 vừa qua là bước tiến được các tổ chức tài chính quốc tế công nhận, có tác động cả trong ngắn hạn và dài hạn.

Tuy nhiên, mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc nâng hạng. Bộ Tài chính xác định việc phát triển thị trường chứng khoán cần tạo tác động dài hạn, qua đó tạo điều kiện huy động vốn cho nền kinh tế cũng như đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn của các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp.

Để duy trì thứ hạng và tiếp tục hướng tới những bậc cao hơn, Bộ Tài chính xác định một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Sửa Luật Chứng khoán

Nhóm giải pháp đầu tiên được Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đề cập là tiếp tục hoàn thiện thể chế. Chính phủ dự kiến trình Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán ngay tại kỳ họp tháng 10/2026.

“Việc sửa đổi nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn sau khi thị trường chứng khoán được nâng hạng, đồng thời thích ứng với sự phát triển của khoa học công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số,” Thứ trưởng nói.

Bộ Tài chính cũng xem xét đưa vào các quy định về thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trên thị trường chứng khoán, hướng tới phát triển thị trường phù hợp với xu hướng chung của khu vực và thế giới.

Cùng với đó, cơ quan quản lý xem xét trình Quốc hội tiếp tục cắt giảm một số điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho các chủ thể tham gia thị trường.

Thúc đẩy IPO, khuyến khích doanh nghiệp FDI lên sàn

Một nhiệm vụ trọng tâm khác được Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đề cập là phát triển nguồn cung vốn và đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường chứng khoán.

Thứ trưởng cho biết, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ các quy định liên quan đến IPO của doanh nghiệp gắn với niêm yết, qua đó tạo thuận lợi cho quá trình đưa cổ phiếu lên sàn. Cơ quan quản lý cũng đang triển khai các giải pháp khuyến khích những doanh nghiệp quy mô lớn, có chất lượng quản trị tốt tham gia niêm yết, trong đó bao gồm các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Liên quan đến dòng vốn ngoại, Bộ Tài chính đang xem xét trình Quốc hội trong quá trình sửa Luật Đầu tư để làm rõ và tạo điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán thông qua việc xác định tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài (FOL) tại các doanh nghiệp, bao gồm doanh nghiệp đã niêm yết.

Ở thị trường trái phiếu, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ các giải pháp liên quan đến phát hành trái phiếu doanh nghiệp, gồm cả phát hành ra công chúng và phát hành riêng lẻ.

Các sản phẩm trên thị trường cũng sẽ tiếp tục được đa dạng hóa, bao gồm trái phiếu và chứng khoán phái sinh. Trong đó, trái phiếu xanh là một trong những loại hình được định hướng có các chính sách ưu đãi, ưu tiên nhằm khuyến khích phát hành.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn thực hiện nghi thức đánh cồng tối 18/9/2026 tại Hà Nội để đánh dấu sự kiện thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng. Ảnh: UBCKNN

Phát triển nhà đầu tư tổ chức, hoàn thiện cơ chế CCP

Song song với mở rộng nguồn cung, Bộ Tài chính xác định cần phát triển nguồn cầu đầu tư trên thị trường. Một trong những giải pháp trọng tâm là phát triển hệ thống nhà đầu tư tổ chức, nâng tỷ trọng nhóm nhà đầu tư này trong cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, đây là nhiệm vụ cốt yếu nhằm tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của thị trường.

Đối với khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành liên quan rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho dòng vốn tham gia thị trường.

Bộ Tài chính cũng đang hoàn thiện cơ chế Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường chứng khoán Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu duy trì nâng hạng và hướng tới những bước phát triển tiếp theo.

Với nhà đầu tư cá nhân trong nước, Bộ Tài chính có đề án riêng về phổ cập kiến thức và đào tạo nhà đầu tư, qua đó nâng cao trình độ, năng lực và khả năng tiếp cận kiến thức, kinh nghiệm khi tham gia thị trường.

Nhóm nhiệm vụ cuối cùng được lãnh đạo Bộ Tài chính đề cập là tiếp tục hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát, bảo đảm thị trường chứng khoán hoạt động minh bạch. Theo Thứ trưởng, các vi phạm cần được ngăn chặn, phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia.

“Bộ Tài chính sẽ tiếp tục thực hiện các mục tiêu trong chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đã được Thủ tướng Chính phủ thông qua, hướng tới đưa thị trường trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội,” Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.