Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ đưa cải lương phương Nam đến khán giả Thủ đô

Hành trình “Đế đô sóng cả” trên đất Bắc

Tối 27-2, tại thôn Văn Điềm (xã Thư Lâm, Hà Nội), Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ có buổi diễn đầu tiên trong chuyến lưu diễn miền Bắc theo lời mời của Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam, với vở “Đế đô sóng cả”. Tác phẩm do Tiến sĩ, NSND Triệu Trung Kiên sáng tác, soạn giả Hoàng Song Việt chuyển thể cải lương, NSND Giang Mạnh Hà đạo diễn.

Vở "Đế đô sóng cả" của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ biểu diễn tại thôn Văn Điềm, xã Thư Lâm, Hà Nội. Ảnh: Vàm Cỏ

Vở diễn khai thác giai đoạn lịch sử đầy biến động ở nước ta thời Đinh, Tiền Lê. Chọn lát cắt là thời điểm sau khi vua Đinh Tiên Hoàng băng hà, Thái hậu Dương Vân Nga trao long bào cho Thập đạo tướng quân Lê Hoàn, vở diễn đưa người xem hiểu sâu hơn về thời cuộc và tâm trạng của người gánh trên vai trọng trách với sơn hà.

“Đế đô sóng cả” từng được Nhà hát Cải lương Việt Nam (nay sáp nhập thành Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam) dàn dựng và giành Huy chương bạc tại Liên hoan Cải lương toàn quốc năm 2009. Tuy nhiên, bản diễn của Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ có nhiều sự khác biệt.

Theo NSND Hồ Ngọc Trinh, Trưởng đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ, câu chuyện về giai đoạn lịch sử này đã được nhiều người biết đến và kịch bản cũng không mới. Song với sân khấu cải lương phương Nam, đây là lần đầu câu chuyện được thể hiện bằng phong cách biểu diễn riêng, giàu chất trữ tình và nhịp điệu. Chính sự giao thoa ấy mang lại cảm giác mới mẻ cho khán giả.

Vở diễn về giai đoạn lịch sử đầy biến động ở nước ta thời Đinh, Tiền Lê. Ảnh: Vàm Cỏ

NSND Triệu Trung Kiên – tác giả kịch bản nhận định, bản dựng của Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ quy mô lớn, đầu tư công phu. Ngay phần mở đầu có dàn trống hội hoành tráng, với sự tham gia của lực lượng cộng tác viên bên ngoài, cho thấy khát vọng thực hiện một tác phẩm xứng tầm với nhân vật lịch sử.

Đêm diễn tại thôn Văn Điềm thu hút đông đảo khán giả nhiều lứa tuổi. Những phần thể hiện của các diễn viên như NSƯT Vương Tuấn, NSƯT Ngọc Đợi, Thu Mỹ, Võ Hoàng Dư, Lê Hoàng Nghi, Trần Minh, Ngân Cường… được khán giả nồng nhiệt cổ vũ, đặc biệt mỗi khi nghệ sĩ cất tiếng ca.

Sau buổi diễn tại thôn Văn Điềm, xã Thư Lâm, đoàn sẽ đến với khán giả xã Đông Anh, Rạp Kim Mã, Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, Rạp Xiếc Trung ương tại Hà Nội và một số xã của tỉnh Ninh Bình… Bên cạnh “Đế đô sóng cả”, đoàn còn giới thiệu chương trình nghệ thuật tổng hợp, giúp khán giả phía Bắc có dịp tiếp cận trọn vẹn sắc thái cải lương Nam Bộ.

Nỗ lực xây dựng thương hiệu nghệ thuật truyền thống

Vở diễn “Đế đô sóng cả” lưu diễn tại miền Bắc lần này còn có ý nghĩa đặc biệt khi là tác phẩm ra mắt của Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ được hình thành sau quá trình hợp nhất tỉnh Tây Ninh và tỉnh Long An trước đây thành tỉnh Tây Ninh.

Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ biểu diễn tại Hà Nội. Ảnh: Vàm Cỏ

NSND Hồ Ngọc Trinh, Trưởng đoàn cho biết, hai tỉnh Tây Ninh và Long An trước đây đều có đoàn cải lương chuyên nghiệp. Tuy nhiên, từ năm 2018, Đoàn Nghệ thuật cải lương Tây Ninh giải thể. Vì vậy, đoàn nghệ thuật mới được hình thành có nòng cốt là Đoàn Nghệ thuật cải lương Long An nhưng lấy tên là Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ theo con sông Vàm Cỏ Đông chảy qua hai tỉnh trước đây và ghi dấu ấn của vùng đất Tây Ninh hôm nay.

Song, việc chọn tên gọi mới đồng nghĩa với việc đơn vị phải xây dựng lại thương hiệu từ đầu. Bởi Đoàn Nghệ thuật cải lương Long An đã có hơn 50 năm tạo được sự yêu mến trong lòng công chúng, còn tên gọi Vàm Cỏ khá mới mẻ.

Đông đảo khán giả Thủ đô hào hứng thưởng thức chương trình biểu diễn của đoàn. Ảnh: Vàm Cỏ

NSND Hồ Ngọc Trinh chia sẻ, định hướng của đơn vị là theo đuổi các tác phẩm đề tài lịch sử mang tinh thần hiện đại, phù hợp thị hiếu công chúng, đồng thời bảo đảm nguồn thu. Vở diễn đầu tiên “Đế đô sóng cả” tiếp tục củng cố định hướng ấy thông qua việc mời ê kíp sáng tạo uy tín, mở rộng hợp tác chuyên môn, trẻ hóa lực lượng diễn viên.

Đội ngũ trẻ được đào tạo bài bản, song hành cùng lớp nghệ sĩ giàu kinh nghiệm, tạo nên sự vững vàng cho đoàn trong giai đoạn mới. Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ cũng chọn cách thức quảng bá thương hiệu thông qua việc lưu diễn trên cả nước, trong đó có chuyến đi lần này đến với khán giả miền Bắc.

Theo NSND Triệu Trung Kiên, Phó Giám đốc Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam, việc chủ động mang tác phẩm đi lưu diễn liên vùng là cách thức hiệu quả để các đoàn nghệ thuật địa phương mở rộng không gian hoạt động. Thay vì bó hẹp trong địa giới quen thuộc, mỗi đơn vị cần tìm kiếm thị trường mới, tăng cường kết nối với các nhà hát trung ương, xây dựng thương hiệu bằng chất lượng tác phẩm. Cách làm này tạo cơ hội tiếp cận nhiều đối tượng khán giả, đồng thời thúc đẩy sáng tạo.

Thực tế cho thấy, sau sáp nhập, các đoàn nghệ thuật đứng trước yêu cầu tổ chức lại lực lượng và định vị lại thương hiệu. Chuyến lưu diễn của Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ lần này không chỉ giới thiệu nghệ thuật cải lương phương Nam đến khán giả miền Bắc mà còn là nỗ lực xây dựng thương hiệu nghệ thuật, đồng thời mở ra hướng phát triển cho các đơn vị sân khấu địa phương trong bối cảnh mới.

An Nhi