Đoạn tuyệt với định kiến

Trong một hội nghị diễn ra gần đây, NSND Xuân Bắc, Cục trưởng Cục Nghệ thuật Biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) khẳng định: 'Đã qua rồi thời các đơn vị nghệ thuật của nhà nước chỉ ngồi chờ để được gọi đi biểu diễn'.

Nhận định ấy không chỉ là một sự nhìn lại, mà có lẽ còn là lời kêu gọi cần đoạn tuyệt với định kiến đã tồn tại dai dẳng nhiều năm rằng các đơn vị nghệ thuật công lập “chỉ là đơn vị tiêu tiền”.

Thực tế cho thấy, các đơn vị nghệ thuật công lập từ lâu đã nhận ra giới hạn của mô hình hoạt động cũ. Áp lực xã hội hóa buộc họ phải thay đổi, phải chủ động tìm kiếm khán giả và nguồn thu.

Tại Hà Nội, nhiều đơn vị đã có bước chuyển rõ rệt thông qua nỗ lực đổi mới sáng tạo, từ các vở nhạc kịch mới của Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long, các chương trình thử nghiệm của Nhà hát Múa rối Thăng Long đến những sân khấu tương tác của Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Cải lương Hà Nội... Dù chưa có nhiều “hiện tượng” hay đêm diễn cháy vé, nhưng những nỗ lực đó cho thấy một quá trình vận động nghiêm túc để thích ứng với thị trường.

Sự chuyển mình ấy càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh Đảng và Nhà nước ngày càng nhấn mạnh vai trò trung tâm của văn hóa trong phát triển bền vững. Nhiều chủ trương đã khẳng định văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là sức mạnh nội sinh, động lực phát triển kinh tế và ổn định xã hội.

Việc đặt văn hóa ngang hàng với kinh tế và chính trị, cùng với các chính sách đầu tư khuyến khích sáng tạo, thúc đẩy công nghiệp văn hóa, đã mở ra không gian rộng hơn cho các đơn vị nghệ thuật công lập đổi mới và tự chủ.

Tuy vậy, việc đoạn tuyệt với một định kiến kéo dài hàng chục năm không phải là điều dễ dàng. Điều đó đòi hỏi những chuyển động mạnh mẽ hơn nữa từ chính các đơn vị nghệ thuật: Không chỉ nâng cao chất lượng chuyên môn mà còn phải xây dựng thương hiệu, tiếp cận công chúng theo cách mới và từng bước tham gia sâu hơn vào thị trường văn hóa.

Khi các đơn vị nghệ thuật công lập có thể tạo ra những sản phẩm vừa có giá trị nghệ thuật cao, vừa đem lại hiệu quả kinh tế, định kiến sẽ dần bị thay thế bằng một cách nhìn công bằng và thực tế hơn. Đó cũng là lúc nghệ thuật công lập thực sự khẳng định vai trò của mình trong dòng chảy của công nghiệp văn hóa hiện đại.

Trà Giang

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/doan-tuyet-voi-dinh-kien-740742.html