Doanh nghiệp cần vốn đúng lúc, lãi vay hợp lý để phát triển bền vững

Doanh nghiệp mệt mỏi gồng lãi

Doanh nghiệp sản xuất chế biến thủy sản xuất khẩu ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Ảnh: Tuấn Phi/TTXVN

Vốn tín dụng có vai trò quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt những tháng cuối năm, khi nhu cầu nguyên vật liệu, nhân công và vốn lưu động gia tăng. Tuy nhiên, mặt bằng lãi cho vay còn cao, trong khi việc tiếp cận và giải ngân vốn chưa phải lúc nào cũng đáp ứng kịp thời nhu cầu thực tế.

Ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Du lịch Vietravel, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (HUBA) cho biết, lãi vay của nhóm ngân hàng Big4 đã tăng từ 1,8 - 2,7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi một số ngân hàng thương mại (NHTM) cổ phần có lãi suất cho vay trên 10%/năm.

Theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, mức lãi này có thể bào mòn phần lớn lợi nhuận của doanh nghiệp, nhất là trong 3 tháng cuối năm, khi các đơn vị phải chuẩn bị nguồn lực cho mùa kinh doanh cao điểm Tết.

“Không vay, không có vốn, mà vay thì bào mòn hết lãi. Đây là điều doanh nghiệp đau đầu. Nếu mức lãi suất duy trì như năm 2025 vào khoảng 6 - 7% là phù hợp, doanh nghiệp có tích lũy và đóng góp vào ngân sách cho Nhà nước”, ông Nguyễn Quốc Kỳ chia sẻ.

GS, TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) cho rằng, lãi suất không đơn thuần là giá của đồng vốn mà còn quyết định khả năng duy trì sản xuất, bảo đảm việc làm, mở rộng đầu tư và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Theo ông Mạc QuốcAnh, với doanh nghiệp có dư nợ 10 tỷ đồng, nếu lãi suất tăng thêm 1% và dư nợ không đổi, chi phí lãi vay sẽ tăng khoảng 100 triệu đồng/năm; nếu lãi suất tăng thêm 2%, chi phí phát sinh lên tới 200 triệu đồng. Với những doanh nghiệp có biên lợi nhuận mỏng, khoản chi phí này ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tích lũy, đầu tư công nghệ và cải thiện thu nhập cho người lao động.

Áp lực càng lớn đối với doanh nghiệp sản xuất, xây dựng, công nghiệp hỗ trợ, logistics và xuất khẩu bởi những đơn vị này thường phải ứng trước chi phí nguyên vật liệu, tiền lương, vận chuyển trong khi thời gian thu hồi công nợ kéo dài.

Dù các ngân hàng đã đăng ký quy mô tín dụng lớn trong những chương trình ưu đãi, ông Mạc Quốc Anh lưu ý, quy mô đăng ký chưa đồng nghĩa toàn bộ nguồn vốn đã được giải ngân đến doanh nghiệp. Khoảng cách giữa nguồn vốn được công bố và khả năng tiếp cận vốn trên thực tế vẫn cần được quan tâm giải quyết.

Giảm lãi suất, bảo đảm dòng vốn đến đúng địa chỉ

Trước áp lực chi phí vốn, nhiều ngân hàng đã triển khai các chương trình giảm lãi suất cho vay. Tại cuộc họp sáng 19/10 với 46 NTHM, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn nhấn mạnh yêu cầu giảm lãi suất phải được thực hiện có trọng tâm, lựa chọn đúng đối tượng và lĩnh vực ưu tiên; đồng thời không đánh đổi an toàn hệ thống.

Theo chỉ đạo, các ngân hàng cần giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; đồng thời giảm 1,5 - 2%/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Theo số liệu được Thống đốc nêu tại cuộc họp sáng 19/10, tính đến cuối tuần trước, huy động vốn tăng 11,22%, trong khi tín dụng tăng 11,44%. Tăng trưởng tín dụng cao khiến chênh lệch giữa dư nợ cho vay và huy động vốn bằng đồng Việt Nam vẫn ở mức lớn, dù đã giảm từ gần 2 triệu tỷ đồng xuống dưới 1,5 triệu tỷ đồng.

Theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, muốn giảm lãi suất cho vay thực chất, các TCTD phải đồng thời tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận và giảm chi phí huy động vốn. Lãi suất huy động là một trong những cấu phần quan trọng nhất của chi phí vốn; nếu các ngân hàng tiếp tục đẩy lãi suất huy động lên cao sẽ khó có cơ sở để giảm lãi suất cho vay.

Theo ông Huỳnh Duy Sang, Giám đốc Khối Thị trường tài chính, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), trong bối cảnh lãi suất cao, doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ hơn đối với các khoản vay trung và dài hạn. “Kỳ hạn vay càng dài, ngân hàng càng phải tính toán mức bù đắp rủi ro tương ứng, khiến việc cấp vốn cho kế hoạch đầu tư dài hạn có chọn lọc hơn. Những ngành có triển vọng kinh doanh rõ ràng, khả năng hấp thụ vốn tốt vẫn tiếp tục đầu tư; ngược lại, doanh nghiệp có thể phải thu hẹp hoặc trì hoãn kế hoạch nếu dòng tiền tương lai không đủ bù đắp chi phí lãi vay”, ông Huỳnh Duy Sang cho biết.

Thực hiện chỉ đạo giảm lãi suất huy đông, LPBank hiện đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi ở các kỳ hạn từ 1 đến 36 tháng, áp dụng cả hình thức gửi trực tuyến và tại quầy. Với tiền gửi trực tuyến, lãi suất kỳ hạn 6 - 12 tháng giảm 0,5 điểm phần trăm; kỳ hạn 13 - 18 tháng giảm 0,6 điểm phần trăm. Phía VietBank cũng giảm 0,5 điểm phần trăm lãi suất tiền gửi trực tuyến ở các kỳ hạn từ 6 đến 36 tháng.

Ở chiều cho vay, từ ngày 19/10, Agribank đã giảm lãi suất tới 2%/năm so với mức thông thường, tập trung vào lĩnh vực ưu tiên và khách hàng sản xuất, kinh doanh. Ngân hàng tiếp tục thực hiện chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng, triển khai từ tháng 8/2026 đến năm 2028, dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng mới. Lãi suất chương trình thấp hơn 1 - 2%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của Agribank.

BIDV cũng triển khai chương trình tín dụng ưu đãi trên toàn hệ thống với lãi suất từ 6%/năm, thấp hơn tới 2%/năm so với mức thông thường, tùy kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn.

Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Quản trị (HĐQT) Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh, ngân hàng cam kết từ nay đến cuối năm giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp.