Ngân hàng sẵn sàng giảm lợi nhuận để ưu tiên vốn lưu động giá rẻ cho doanh nghiệp
Tại cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước sáng 19/10, các ngân hàng thương mại khẳng định sẵn sàng chia sẻ lợi nhuận, tiết giảm chi phí để hạ lãi suất cho vay theo chỉ đạo của Đảng, Nhà nước. Vietcombank sẽ giảm 1,5% - 2% lãi suất, BIDV chấp nhận giảm 500 tỷ đồng lợi nhuận từ gói tín dụng 100 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ chi phí vốn cho doanh nghiệp...
Ngành ngân hàng nêu quyết tâm giảm lãi suất cho vay. Ảnh: Ngọc Khanh
Điều hành cuộc họp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn yêu cầu các ngân hàng thương mại cân đối lại kế hoạch lợi nhuận, dành nguồn lực giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Cùng với yêu cầu chia sẻ khó khăn, Thống đốc đặc biệt nhấn mạnh việc kiểm soát chất lượng lợi nhuận, tránh tình trạng lợi nhuận tăng cao nhưng không phản ánh đúng thực trạng tài chính của ngân hàng.
ƯU TIÊN HỖ TRỢ NỀN KINH TẾ
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho rằng trong bối cảnh doanh nghiệp chịu áp lực lớn từ chi phí vốn, các ngân hàng thương mại cần cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận và trách nhiệm hỗ trợ nền kinh tế.
Theo Thống đốc, việc ngân hàng duy trì kết quả kinh doanh tốt để phục vụ kế hoạch phát hành cổ phiếu, tăng vốn và thu hút nhà đầu tư là nhu cầu chính đáng. Tuy nhiên, nếu ngân hàng công bố lợi nhuận tăng cao trong khi doanh nghiệp vẫn phải chịu lãi suất vay lớn, điều này có thể tạo ra cảm nhận rằng hệ thống ngân hàng đang hưởng lợi trên khó khăn của doanh nghiệp.
Vì vậy, Thống đốc đề nghị các ngân hàng thương mại rà soát, cân đối lại kế hoạch lợi nhuận, dành một phần nguồn lực hỗ trợ cả khách hàng hiện hữu và khách hàng vay mới.
Việc hỗ trợ phải thực chất, không chỉ dừng ở những cam kết chung. Theo Thống đốc, mỗi ngân hàng trực tiếp nắm tình hình khách hàng của mình nên phải chủ động xây dựng phương án cụ thể, phù hợp với khả năng và nhu cầu thực tế.
Ông Phạm Đức Ấn, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chủ trì cuộc họp sáng 19/10/2026 (Ảnh: SBV).
“Các ngân hàng thương mại cần cân đối lại kế hoạch lợi nhuận, dành một phần nguồn lực hỗ trợ cả khách hàng hiện hữu và khách hàng vay mới. Việc hỗ trợ phải thực chất, với phương án cụ thể dựa trên tình hình khách hàng của từng ngân hàng”.
Bên cạnh yêu cầu giảm lãi suất, Thống đốc đặc biệt nhấn mạnh chất lượng lợi nhuận ngân hàng.
Theo ông, các văn bản chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước đã đề cập rất rõ yêu cầu kiểm soát nợ xấu, quản lý nợ thực chất và bảo đảm lợi nhuận thực.
“Nếu một khoản nợ xấu được chuyển thành nợ tốt không đúng thực chất, ngân hàng vừa có thể ghi nhận lãi dự thu, vừa giảm nghĩa vụ trích lập dự phòng. Khi đó, lợi nhuận ghi nhận có thể không phản ánh đúng thực trạng tài chính”, Thống đốc nhấn mạnh.
Vì vậy, Thống đốc yêu cầu các ngân hàng phải rà soát, cân đối hoạt động kinh doanh, bảo đảm lợi nhuận thực chất, tránh tích tụ những rủi ro có thể gây khó khăn lớn hơn khi tình hình kinh tế diễn biến bất lợi.
CÁC NGÂN HÀNG NÓI GÌ?
Thực hiện chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), cho biết ngân hàng xác định hai nhiệm vụ trọng tâm là bảo đảm nguồn vốn cho các lĩnh vực ưu tiên và giảm chi phí vay vốn cho doanh nghiệp.
Theo ông Tùng, để đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nền kinh tế không chỉ cần đủ vốn mà còn cần nguồn vốn với chi phí phù hợp.
Vietcombank sẽ tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, ứng dụng công nghệ và giảm lãi suất huy động đầu vào, qua đó tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay tối thiểu từ 1,5 đến 2 điểm phần trăm theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước.
Đối với các lĩnh vực ưu tiên, ngân hàng dự kiến xây dựng những gói hỗ trợ có mức giảm lãi suất lớn hơn yêu cầu chung.
Đáng chú ý, Chủ tịch Vietcombank khẳng định việc giảm lãi suất phải thực chất và không phát sinh thêm thủ tục hành chính đối với khách hàng.
Theo đó, Vietcombank sẽ xây dựng các tiêu chí thống nhất trên toàn hệ thống. Khách hàng đáp ứng điều kiện sẽ được giảm lãi suất tự động từ trụ sở chính, không cần làm đơn hay trực tiếp đến chi nhánh đề nghị hỗ trợ.
Tuy nhiên, ông Tùng thừa nhận khó khăn lớn nhất hiện nay là giảm lãi suất huy động đầu vào. Ngân hàng phải tìm được mức lãi suất đủ hấp dẫn để bảo đảm lợi ích của người gửi tiền, đồng thời tạo dư địa giảm lãi suất cho vay.
Nếu giảm lãi suất huy động không hợp lý, hành vi của người gửi tiền có thể thay đổi, ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của ngân hàng.
"Lãi suất huy động phải được duy trì ở mức phù hợp để bảo đảm lợi ích của người gửi tiền. Vấn đề là giảm đến mức nào để người gửi tiền vẫn thấy có lợi và tiếp tục quan tâm đến việc gửi tiền vào ngân hàng. Nếu giảm lãi suất huy động không hợp lý, có thể tác động đến hành vi của người gửi tiền.
Đây là bài toán mà ngành ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại phải phối hợp chặt chẽ để tìm ra mức lãi suất huy động phù hợp, từ đó có được mặt bằng lãi suất cho vay hợp lý cho nền kinh tế".
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Vietcombank
Trong khi đó, ông Lê Ngọc Lâm, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), cho biết ngân hàng cam kết triển khai ngay gói tín dụng quy mô khoảng 100.000 tỷ đồng, với kỳ hạn cho vay đến 6 tháng, dành cho các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.
BIDV cam kết giảm lãi suất cho vay từ 1,5 đến 2 điểm phần trăm, đưa lãi suất của gói tín dụng về mức 6–7%/năm, tùy kỳ hạn.
Để thực hiện chương trình, ngân hàng sẽ tiết giảm chi phí hoạt động và giảm lãi suất huy động, qua đó tạo nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp.
Theo ông Lâm, BIDV dự kiến giảm thu nhập khoảng 500 tỷ đồng để triển khai gói tín dụng này.
"Ngân hàng Nhà nước cũng sẽ đưa ra những thông điệp mạnh mẽ, trong đó có cam kết hỗ trợ các ngân hàng thương mại khi gặp khó khăn về thanh khoản, chẳng hạn thông qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO) và các kênh hỗ trợ thanh khoản khác. Những biện pháp này sẽ giúp các ngân hàng thương mại tự tin hơn trong việc giảm lãi suất huy động đầu vào, từ đó có điều kiện giảm lãi suất cho vay".
Ông Lê Ngọc Lâm, Chủ tịch HĐQT BIDV
Đề cập đến điều kiện để các ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, Chủ tịch BIDV cho biết Thống đốc đã kêu gọi các tổ chức tín dụng giảm thực chất lãi suất huy động khoảng 0,5 điểm phần trăm. Ông kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước sẽ có những thông điệp mạnh mẽ về hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết, thông qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO) và các kênh khác, giúp ngân hàng tự tin giảm lãi suất đầu vào.
CẦN GIẢM ÁP LỰC CUNG VỐN LÊN HỆ THỐNG NGÂN HÀNG
Ông Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, cho rằng giảm lãi suất trước mắt là yêu cầu cấp thiết, nhưng về lâu dài cần giải quyết những vấn đề mang tính cơ cấu của thị trường vốn.
Theo ông, mặt bằng lãi suất hiện nay đang cao so với khả năng sinh lời của nhiều doanh nghiệp. Vì vậy, ngân hàng cần chia sẻ khó khăn với khách hàng, dù việc giảm lãi suất sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch lợi nhuận, tăng vốn và phát triển.
Ông Tú nhấn mạnh, hỗ trợ doanh nghiệp cũng chính là bảo vệ lợi ích lâu dài của ngân hàng. Chỉ khi doanh nghiệp duy trì hoạt động, tạo ra lợi nhuận và có khả năng trả nợ, ngân hàng mới bảo đảm được chất lượng tín dụng và tiếp tục phát triển.
Ngược lại, lãi suất cho vay quá cao có thể làm suy giảm khả năng trả nợ, gia tăng rủi ro tín dụng. Vì thế, bản thân ngân hàng cũng không mong muốn duy trì lãi suất cao.
Tuy nhiên, để giảm lãi suất bền vững, ông Tú cho rằng cần phối hợp đồng bộ chính sách tài chính và tiền tệ, đồng thời phát triển các kênh huy động vốn ngoài ngân hàng.
"Khi nhu cầu vốn của nền kinh tế chủ yếu dồn vào hệ thống ngân hàng, các tổ chức tín dụng phải tăng huy động, tạo áp lực lên lãi suất đầu vào và kéo theo lãi suất cho vay. Nếu thị trường vốn phát triển, một phần nhu cầu vốn được đáp ứng qua các kênh khác, áp lực cung – cầu tín dụng sẽ giảm", ông Tú nói.
Mục tiêu cuối cùng là đưa mặt bằng lãi suất về mức phù hợp với tỷ suất lợi nhuận của nền kinh tế và khả năng sinh lời của doanh nghiệp.
Ông Tú cũng lưu ý, việc giữ ổn định lãi suất trong 9 tháng đầu năm đã là nỗ lực lớn của Ngân hàng Nhà nước khi thị trường liên tục chịu áp lực thanh khoản và cung – cầu vốn.
Do đó, giảm lãi suất cần sự phối hợp của toàn hệ thống, cùng với các giải pháp điều hành vĩ mô phù hợp, để vừa hỗ trợ doanh nghiệp, vừa bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng.