Doanh nghiệp của 'ông trùm' thiết bị y tế vừa bị bắt trúng thầu hàng ngàn tỷ ở những bệnh viện nào?

Công ty CP Y tế Việt Mỹ trúng nhiều gói thầu trị giá hàng trăm tỷ đồng nhờ độc quyền cung cấp máy xạ trị. Đáng chú ý, tỷ lệ giảm giá tại các gói thầu đều rất thấp.

Bộ Công an vừa khởi tố vụ án xảy ra tại CTCP Đầu tư Y tế Việt Mỹ và các đơn vị liên quan, đồng thời khởi tố, tạm giam 3 bị can gồm Bùi Chân Phương (nguyên Chủ tịch HĐQT), Hà Văn Nam (Giám đốc) và Trần Thị Hồng Hạnh (phụ trách kế toán) để điều tra về các tội "Buôn lậu" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".

Theo điều tra, Bùi Chân Phương chỉ đạo 3 doanh nghiệp gồm Việt Mỹ, Sao Kim và Dược phẩm Hoàng Mai mua bán lòng vòng thiết bị y tế, thuốc tân dược nhằm nâng giá trước khi nhập khẩu, sau đó bán cho nhiều cơ sở y tế với giá cao để thu lợi bất chính.

Sau bài viết về cơ cấu cổ đông của nhóm doanh nghiệp này, VietTimes tiếp tục phác họa bức tranh trúng thầu "sát giá" và mức độ phủ sóng của nhóm Việt Mỹ tại nhiều bệnh viện lớn trên cả nước, với sản phẩm chủ lực là máy xạ trị ung thư.

Tỷ lệ trúng thầu lên đến 90%

Theo dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia, trong giai đoạn 2018-2026, Công ty Việt Mỹ tham gia tổng cộng 276 gói thầu và trúng tới 246 gói, tức là chỉ “xảy chân” 30 gói, tương đương trượt 10%.

Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả liên danh) lên tới khoảng 6.000 tỷ đồng.

Cũng theo thống kê, Công ty Việt Mỹ vươn tầm phủ sóng từ Thủ đô đến các thành phố lớn trên cả nước. Doanh nghiệp này liên tục trúng nhiều gói thầu mua sắm, cung cấp dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa thiết bị y tế từ các đơn vị y tế.

Trong đó, Hà Nội là địa phương ghi nhận số lượng trúng thầu lớn nhất, sau đó là TP.HCM. Ninh Bình, Đà Nẵng và hàng loạt bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh trên cả nước.

Nguồn: tổng hợp từ Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia.

Nguồn: tổng hợp từ Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia.

Hoạt động đấu thầu diễn ra mạnh mẽ từ năm 2020 khi Việt Mỹ tham gia 28 gói thầu và trúng 25 gói. Giai đoạn này là lúc COVID-19 bùng phát, nhu cầu về thiết bị y tế tại các bệnh viện tăng đột biến.

Liên tiếp các năm sau đó, Công ty Việt Mỹ tham gia thêm nhiều cuộc đấu thầu và tỷ lệ trúng thầu cũng có xu hướng tăng lên.

Riêng năm 2023, công ty này tham gia 34 gói và thắng thầu 100%. Năm 2025, Công ty Việt Mỹ mở rộng danh mục dự thầu lên 57 gói và trúng 53 gói.

Liên tiếp trúng thầu sát giá

Bóc tách từng gói thầu mà Công ty Việt Mỹ tham gia, dữ liệu VietTimes có được đã cho thấy thêm nhiều điểm đáng chú ý.

Ở không ít gói thầu, Công ty Việt Mỹ gần như không có đối thủ cạnh tranh (do đối thủ thua từ vòng hồ sơ kỹ thuật) và nhiều gói thầu ghi nhận là nhà thầu duy nhất tham dự.

Giá trúng thầu cũng chỉ thấp hơn giá dự toán ở mức rất nhỏ, khiến tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách gần như không đáng kể (dưới 1%). Mô típ này lặp lại qua nhiều năm, tại nhiều cơ sở y tế, bệnh viện khác nhau.

Mặt hàng trúng thầu được xem là lợi thế của Công ty Việt Mỹ chính là hệ thống Cyclotron, còn gọi là hệ thống máy gia tốc hạt Cyclotron chuyên dùng để sản xuất các chất đồng vị phóng xạ phục vụ kỹ thuật chụp PET/CT.

Gần đây nhất, tháng 6/2026, Công ty Việt Mỹ trúng Gói thầu số 11 Mua sắm hệ thống Cyclotron cho Bệnh viện Bãi Cháy (Quảng Ninh) với số tiền 199,8 tỷ đồng (bao gồm chi phí cung cấp, vận chuyển, lắp đặt). Mức giá này giảm 200 triệu đồng so với giá dự toán gói thầu.

Còn tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) - một trong những bệnh viện tuyến đầu cả nước - Công ty Việt Mỹ đã trúng Gói số 01: Mua sắm Hệ thống Cyclotron và thiết bị phụ trợ đồng bộ đi kèm với giá 199,8 tỷ đồng, đúng bằng với giá dự toán. Đáng nói ở gói thầu này (được thông báo vào tháng 6/2025), chỉ duy nhất Công ty Việt Mỹ tham gia.

Hay tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Huế, kết quả công bố tháng 1/2026 cho thấy Công ty Việt Mỹ trúng gói thầu Cung cấp và lắp đặt Hệ thống Cyclotron và Hệ thống PET/CT.

Giá trúng thầu cho hệ thống Cyclotron là 150 tỷ đồng và 34 tỷ đồng cho hệ thống chụp PET/CT. Tổng giá trúng thầu là 184 tỷ đồng, giảm 1 tỷ đồng so với giá dự toán, tương ứng tiết kiệm 0,5% cho ngân sách.

Tháng 3/2025, Liên danh do Công ty Việt Mỹ đứng đầu (cùng với Công ty TNHH Kỹ Thuật Và Thương Mại Thành An) là bên duy nhất tham gia dự thầu gói Gói thầu số 02: Mua sắm thiết bị y tế chuyên dùng cho Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.

Hiển nhiên, Liên danh Việt Mỹ được chọn và giá trúng thầu là 291 tỷ đồng, thấp hơn chưa tới 2 tỷ đồng so với giá dự toán, tương đương giảm 0,7%.

Danh mục các thiết bị cung cấp tại Bệnh viện Ung bướu Nghệ An gồm 4 hệ thống, trong đó bao gồm Hệ thống Cyclotron cũng cùng thương hiệu và xuất xứ (Bỉ) như các gói thầu đã đề cập ở trên.

Cấu hình của Hệ thống Cyclotron do Công ty Việt Mỹ cung cấp cho các bệnh viện. Nguồn: Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia.

Cấu hình của Hệ thống Cyclotron do Công ty Việt Mỹ cung cấp cho các bệnh viện. Nguồn: Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia.

Ngoài việc được biết đến là “trùm” cung cấp hệ thống Cyclotron, Công ty Việt Mỹ còn chuyên cung ứng hệ thống máy xạ trị gia tốc tuyến tính đa mức năng lượng Synergy Platform, một sản phẩm công nghệ của Tập đoàn Elekta chuyên điều trị cho bệnh nhân ung thư vú, ung thư phổi, ung thư não, ung thư da và nhiều loại ung thư khác.

Việt Nam không có nhiều nhà cung cấp hệ thống Cyclotron cao cấp với giá hàng trăm tỷ đồng. Dù có tổ chức đấu thầu rộng rãi thì cũng chỉ có một vài nhà thầu tham dự.

Đại diện một đơn vị cung cấp thiết bị y tế cho hay

Tháng 12/2023, Công ty Việt Mỹ trúng gói thầu 03.2/MSTB - Mua sắm, lắp đặt thiết bị y tế hơn 99 tỷ đồng tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, trong đó sản phẩm hệ thống máy xạ trị gia tốc tuyến tính Synergy có giá trúng là 82,2 tỷ đồng, còn lại là hệ thống CT mô phỏng và các thiết bị phụ trợ (hãng GE Hangwei Medical Systems Co., Ltd xuất xứ Trung Quốc) tròn 17 tỷ đồng.

Công ty Việt Mỹ là nhà thầu duy nhất tham dự, tỷ lệ giảm giá cũng ở mức chưa đầy 1%.

Tuy nhiên, trước đó 3 tháng, Công ty Việt Mỹ cũng là nhà thầu cung ứng hệ thống máy xạ trị gia tốc tuyến tính hãng Synergy cùng thương hiệu và mẫu mã cho Bệnh viện Trung ương Huế nhưng chỉ với 67,5 tỷ đồng (giá gói thầu 67,99 tỷ đồng), thấp hơn 14,7 tỷ đồng so với giá mua của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh.

Đây có thể xem là chi tiết khá bất thường, bởi trong vòng thời gian ngắn, sản phẩm có cùng mẫu mã, tính năng nhưng lại được mua bán với giá trị chênh lệch gần 15 tỷ đồng.

Hay trường hợp tháng 8/2023, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Định cũng mua loại máy xạ trị gia tốc tuyến tính Synergy từ Công ty Việt Mỹ nhưng với giá 77,7 tỷ đồng. Một lần nữa, giá trúng thầu "nhỉnh" hơn 10 tỷ đồng so với lần đầu thầu tại Bệnh viện Trung ương Huế.

Hệ thống máy xạ trị gia tốc tuyến tính Synergy của Tập đoàn Elekta (Anh) tại Bệnh viện Trung ương Huế. Ảnh: Bệnh viện Trung ương Huế.

Hệ thống máy xạ trị gia tốc tuyến tính Synergy của Tập đoàn Elekta (Anh) tại Bệnh viện Trung ương Huế. Ảnh: Bệnh viện Trung ương Huế.

Khách quen của Bệnh viện K

Như đã đề cập ở trên và theo dữ liệu VietTimes thống kê từ Hồ sơ đấu thầu những năm qua, Công ty Việt Mỹ chủ yếu cung cấp các thiết bị và dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu như hệ thống máy gia tốc xạ trị, dao mổ xạ phẫu Gamma Knife, hệ thống Cyclotron, thiết bị y học hạt nhân, nguồn phóng xạ Co-60, Ir-192 cùng các linh kiện, vật tư thay thế và dịch vụ bảo trì hệ thống xạ trị.

Trong đó, Bệnh viện K - đơn vị chuyên khoa đầu ngành tuyến trung ương về phòng chống và điều trị ung thư tại Việt Nam là "khách quen" của Công ty Việt Mỹ.

Dữ liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia thể hiện từ năm 2023 đến nay, Công ty Việt Mỹ có 9 lần cung cấp gói thầu gồm các hệ thống máy xạ trị, máy CT, hệ thống SPECT/CT, nguồn phóng xạ Ir-192 và dịch vụ bảo dưỡng thiết bị cho Bệnh viện K.

Nguồn: Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia.

Nguồn: Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia.

Nhìn chung, nhóm Công ty Việt Mỹ (bao gồm cả Công ty Sao Kim) gần như là bên duy nhất tham gia nộp hồ sơ dự thầu tại Bệnh viện K.

Giá các gói thầu phổ biến từ vài chục tỷ, cao nhất là 126,5 tỷ đồng. Đáng nói, tỷ lệ giảm giá chỉ vài trăm triệu đồng, tương đương mức giảm hầu hết dưới 1%. Thậm chí 2 gói bằng với giá dự toán ban đầu, tức là không tiết kiệm đồng nào cho ngân sách.

Ngoài giành được các hợp đồng "nặng tay" đến từ việc cung ứng hệ thống máy xạ trị ung thư, Công ty Việt Mỹ còn trúng các gói thầu cung cấp dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng, thay thế linh kiện cho các máy xạ trị.

Theo thống kê trên Hệ thống đấu thầu quốc gia, Công ty Việt Mỹ là đơn vị duy nhất thực hiện gói thầu bảo trì này với giá trúng mỗi gói thầu từ 1 đến 5 tỷ đồng.

Một số bệnh viện đã ký kết với Việt Mỹ gồm: Bệnh viện K, Bệnh Viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Ung bướu tỉnh Bắc Giang, Bệnh viện 19/8, Bệnh viện Ung bướu Bắc Ninh, Bệnh viện đa khoa tỉnh Ninh Bình, Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, Bệnh viện Bãi Cháy…

Quá trình phát triển, một trong những bước ngoặt quan trọng của Công ty Việt Mỹ là sự thay đổi vị trí Tổng giám đốc vào tháng 10/2016, khi ông Tống Thanh Hưng (sinh năm 1975) được thay thế bởi ông Hà Văn Nam (sinh năm 1985).

Ông Nam là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu thiết bị y tế. Trước khi đảm nhiệm vị trí này, ông từng có thời gian giữ vai trò lãnh đạo văn phòng đại diện tại Việt Nam của một doanh nghiệp có trụ sở ở Hong Kong, cũng hoạt động trong lĩnh vực cung cấp trang thiết bị, vật tư y tế.

Về quyền lực, ông Bùi Chân Phương (sinh năm 1973) là người chỉ đạo, điều hành các công ty liên quan, giữ đến 90% cổ phần Việt Mỹ.

Phương Hằng

Nguồn VietTimes: https://viettimes.vn/doanh-nghiep-cua-ong-trum-thiet-bi-y-te-vua-bi-bat-trung-thau-hang-ngan-ty-o-nhung-benh-vien-nao-post203640.html