Doanh nghiệp hiến kế để 'Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng'

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các Phó thủ tướng chủ trì Hội nghị (Ảnh: VGP/Nhật Bắc).

Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng" diễn ra sáng 18/7, đại diện một số doanh nghiệp đã có những đánh giá, nhìn nhận khách quan và đề xuất nhiều giải pháp để góp phần phát triển kinh tế.

Ông Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel kiến nghị Chính phủ sớm ban hành danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế, đồng thời xác định rõ doanh nghiệp đầu tàu trong từng lĩnh vực và giao những nhiệm vụ chiến lược cụ thể, phù hợp với năng lực, lợi thế của từng doanh nghiệp. Có như vậy, doanh nghiệp nhà nước mới thực sự phát huy được vai trò dẫn dắt và tạo động lực cho nền kinh tế.

Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel, đề xuất các kiến nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.

Đồng thời, kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các cơ chế hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, phương thức tổ chức thực hiện, cũng như là cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và năng lực.

Bên cạnh đó, Chính phủ có thể nghiên cứu giao thêm cho các doanh nghiệp đầu tàu một số chỉ tiêu phản ánh mức độ lan tỏa với nền kinh tế như là: số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, tỉ lệ nội địa hóa, giá trị mua sắm trong nước, số doanh nghiệp công nghệ được hỗ trợ phát triển sản phẩm. Mục tiêu là mỗi dự án của doanh nghiệp đầu tàu không chỉ tạo ra sự tăng trưởng cho riêng doanh nghiệp đó mà còn kéo theo sự phát triển của hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, để một đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp nhà nước có thể dẫn dắt được nhiều đồng vốn của doanh nghiệp tư nhân và xã hội.

Thứ hai, lựa chọn doanh nghiệp đầu tàu có năng lực công nghệ, vốn, thị trường để tham gia ngay từ khâu đặt hàng, thiết kế, thử nghiệm, hoàn thiện, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm. Nhà nước kiến tạo, đặt hàng, hỗ trợ thể chế, dữ liệu, hạ tầng và tiêu chuẩn. Viện, trường cung cấp tri thức, công nghệ, nhân lực cùng doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường. Viettel kiến nghị Chính phủ sớm cụ thể hóa quan điểm này bằng các cơ chế, chính sách đủ mạnh để hình thành một đội ngũ doanh nghiệp công nghệ đầu tàu của quốc gia, trong đó có Viettel, VNPT, MobiFone, FPT, CMC,... và được giao nhiệm vụ, được trao cơ chế và được tạo điều kiện tham gia phát triển các công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược quốc gia. Tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế tài chính, đầu tư, mua sắm công, thử nghiệm công nghệ, tiếp cận dữ liệu, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Thứ ba, tháo gỡ các điểm nghẽn về logistics. Viettel đề xuất Chính phủ sớm ban hành quy hoạch hạ tầng logistics quốc gia theo hướng đồng bộ, liên thông giữa hệ thống giao thông, cảng biển, cảng hàng không, đường sắt, trung tâm logistics, kho vận, cửa khẩu thông minh và các trung tâm trung chuyển lớn.

Thứ tư, về giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, đặc biệt là ra nước ngoài. Bên cạnh việc tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao kinh tế như báo cáo đã đề cập, đề xuất Chính phủ nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, được trích lập Quỹ Xúc tiến đầu tư từ lợi nhuận trước thuế....

Ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa kiến nghị Chính phủ quy định ngay trong Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa về loại hình doanh nghiệp cá thể do một người làm chủ. Các doanh nghiệp cá thể vẫn thực hiện nghĩa vụ thuế như quy định nhưng được hưởng các chính sách hỗ trợ tốt như doanh nghiệp nhỏ và vừa. Quy định này sẽ tạo điều kiện cho nhiều hộ kinh doanh đăng ký loại hình doanh nghiệp cá thể có thể hưởng những chế độ, chính sách của nhà nước…

Đồng thời, lãnh đạo Hiệp hội đề xuất Chính phủ cho phép Hiệp hội thí điểm các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Cùng với đó, Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Nội vụ phối hợp với Hiệp hội nghiên cứu quy định cơ chế cho phép Hiệp hội thành lập các tổ chức thành viên dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các tỉnh, các xã và phường.

Dưới góc độ của ngân hàng, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Vietcombank đề xuất trong thời gian tới Bộ Tài chính có thể lựa chọn phát hành trái phiếu quốc tế để huy động vốn. Với uy tín của Việt Nam, trái phiếu quốc tế sẽ được lãi suất tốt, thay vì để các doanh nghiệp tự đi huy động như hiện nay.

Ngành ngân hàng cũng có thể tham gia hỗ trợ thông qua chính sách liên quan đến nhận tài sản bảo đảm của các đơn vị phát hành. Rất nhiều trái phiếu doanh nghiệp phát hành hiện nay khiến nhà đầu tư chưa yên tâm về tài sản bảo đảm (ví dụ bất động sản hay tài sản hình thành từ vốn vay). Chỉ có các tổ chức tín dụng mới có thể nhận được các tài sản này. Nếu đồng bộ cả ngành ngân hàng và tài chính thì sẽ tạo động lực cho trái phiếu doanh nghiệp phát triển.

Về phía doanh nghiệp tư nhân ngành xây dựng, ông Nguyễn Văn Trường, Tổng giám đốc Doanh nghiệp Xuân Trường kiến nghị cần hoàn thiện quy chế giá vật liệu, đặc biệt là đất và cát, cho đúng với thực tế. Việc áp dụng "giá tham khảo" cần bám sát thực tế thị trường, tránh tạo rào cản cho các dự án xây dựng.

Thứ hai, về quản lý các mỏ vật liệu, cần các mỏ dự trữ với trữ lượng từ 10.000-100.000 khối. Bên cạnh đó, mỏ nào không có dự trữ thực tế hoặc không mở cửa phục vụ vật liệu cho các công trình thì nên thu hồi giấy phép ngay.

Thứ ba, về công suất khai thác, Việt Nam có trữ lượng mỏ rất lớn nhưng công suất khai thác lại bị hạn chế bởi các định mức…Các địa phương cần kiểm tra thực tế tất cả các mỏ. Nếu trữ lượng báo cáo không đúng thực tế, Sở Tài chính và các ngành chức năng phải vào cuộc ngay và thu hồi lại.

Thứ tư, về phương thức khai thác mỏ, theo tôi, khai thác âm mang lại khối lượng lớn và sau khai thác xong, sẽ tạo ra được những hồ điều hòa chống ngập lụt tạo cảnh quan sinh thái, hồ nước, cảnh quan môi trường đẹp.