Doanh nghiệp nhà nước phải kiểm định an ninh thiết bị từ 01/5/2027

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 315/2026/NĐ-CP ngày 10/8/2026 quy định về kiểm định và kiểm tra an ninh thiết bị kỹ thuật bảo vệ bí mật nhà nước, siết chặt quản lý đối với toàn bộ máy tính, thiết bị mạng, điện thoại và hàng loạt thiết bị điện tử mà các cơ quan đảng, nhà nước cùng doanh nghiệp nhà nước đang quản lý. Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc ký ban hành văn bản này, ấn định thời điểm có hiệu lực từ ngày 01/5/2027.

Ảnh minh họa. Nguồn ảnh: viettelfamily.com

Ai phải kiểm định an ninh thiết bị kỹ thuật

Nghị định áp dụng cho các cơ quan đảng, nhà nước, tổ chức chính trị xã hội và doanh nghiệp nhà nước quản lý, sử dụng thiết bị kỹ thuật bắt buộc phải kiểm định, kiểm tra an ninh. Phạm vi bao trùm cả những đơn vị kiểm định an ninh, đơn vị kiểm tra an ninh cùng mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động này.

Đối tượng kiểm định chỉ gắn với thiết bị có liên quan đến bí mật nhà nước, chứ không phải mọi thiết bị điện tử thông thường. Nghị định không điều chỉnh hoạt động kiểm định sản phẩm mật mã, cũng không thay thế hoạt động kiểm tra an ninh mạng vốn thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật An ninh mạng.

Phụ lục I của Nghị định liệt kê bốn nhóm thiết bị lớn phải kiểm định an ninh trước khi đưa vào sử dụng. Nhóm máy tính và thiết bị ngoại vi gồm máy tính để bàn, máy chủ, laptop, máy tính bảng, máy in, máy photocopy, máy fax, ổ lưu trữ ngoài như USB, SSD, HDD, cùng bàn phím, chuột và card mạng. Nhóm thiết bị điện tử nghe nhìn bao gồm thiết bị ghi âm, camera, đầu ghi hình, micro và loa. Nhóm thiết bị thông tin và truyền thông trải rộng từ tổng đài, thiết bị rađa, thiết bị viba, bộ định tuyến, bộ chuyển mạch, tường lửa cho tới điện thoại di động và điện thoại di động vệ tinh. Nhóm cuối cùng gồm các thiết bị không người lái hoạt động trên không, trên mặt đất, trên mặt nước và dưới nước.

Nghị định phân biệt rõ hai hoạt động, trong đó kiểm định an ninh thực hiện với thiết bị trước khi đưa vào sử dụng để đánh giá và xác nhận mức độ đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, còn kiểm tra an ninh diễn ra định kỳ ba năm một lần tính từ thời điểm thiết bị được dán tem kiểm định hoặc tem kiểm tra gần nhất.

Bên cạnh chu kỳ định kỳ, kiểm tra an ninh bất thường sẽ được tiến hành sau khi khắc phục xong sự cố, sau khi nâng cấp, cài đặt bổ sung hoặc thay thế phần cứng, phần mềm, hay khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Cơ chế này bảo đảm mỗi lần thiết bị thay đổi cấu hình đều được rà soát lại về mặt an ninh.

Quy trình và thời hạn xử lý

Bên đề nghị kiểm định gửi một bộ hồ sơ tới đơn vị kiểm định theo hình thức trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến. Đơn vị kiểm định tiếp nhận và kiểm tra tính hợp lệ trong thời hạn một ngày làm việc. Thời hạn hoàn thành kiểm định không quá năm ngày làm việc đối với mỗi mười thiết bị cùng chủng loại, cùng cấu hình, và không quá bảy ngày làm việc đối với mỗi mười thiết bị nhiều chủng loại, cấu hình khác nhau.

Thiết bị bảo đảm an ninh sẽ được dán tem kiểm định, còn trường hợp thiết bị không bảo đảm an ninh thì đơn vị kiểm định không dán tem và yêu cầu bên đề nghị không bố trí sử dụng thiết bị đó tại các bộ phận thiết yếu, cơ mật, nơi lưu giữ bí mật nhà nước. Chậm nhất ba ngày làm việc kể từ ngày kết thúc kiểm định, đơn vị kiểm định bàn giao biên bản cùng thiết bị cho bên đề nghị.

Với hoạt động kiểm tra an ninh, thời hạn hoàn thành không quá 30 ngày kể từ ngày bắt đầu kiểm tra. Đơn vị kiểm tra gửi thông báo kết quả chậm nhất năm ngày làm việc kể từ ngày kết thúc.

Quy trình tại Phụ lục III cho thấy mức độ tỉ mỉ về kỹ thuật của công tác này khi đơn vị kiểm định phải đánh giá mức độ an ninh về phần mềm, mã độc, lỗ hổng bảo mật rồi rà soát tiếp các kết nối vô tuyến, kết nối hữu tuyến cùng cả cấu trúc mạch, bảng mạch của thiết bị, trong đó riêng hoạt động kiểm tra còn soi cả lịch sử kết nối internet, wifi và lịch sử kết nối thiết bị ngoại vi như USB không theo chuẩn Cơ yếu hay điện thoại thông minh.

Bộ Công an giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về kiểm định và kiểm tra an ninh, ban hành bộ tiêu chí an ninh thiết bị kỹ thuật và xây dựng cơ sở dữ liệu trên phạm vi cả nước. Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm với thiết bị thuộc phạm vi quản lý, được quyền ban hành danh mục và tiêu chí riêng cho lĩnh vực quốc phòng. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức thực hiện hoạt động kiểm tra an ninh tại địa phương theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Công an.

Thiết bị kỹ thuật đã đưa vào sử dụng trước thời điểm nghị định có hiệu lực sẽ không phải kiểm định an ninh, mà chỉ áp dụng quy định kiểm tra an ninh định kỳ và bất thường. Việc kiểm tra định kỳ trong trường hợp này tính từ ngày 01/5/2027, thời điểm nghị định bắt đầu có hiệu lực. Quy định giúp các cơ quan, doanh nghiệp có lộ trình thích ứng thay vì phải kiểm định lại toàn bộ kho thiết bị đang vận hành.