Độc đáo lễ rước Cộ Bà Chợ Được

Tham gia lễ nghinh rước sắc Bà, diễu hành cộ tại lễ hội Cộ Bà Chợ Được tối ngày 27.2. Ảnh: LQV

Lễ hội Cộ Bà Chợ Được diễn ra vào ngày 10 và 11 tháng Giêng âm lịch hằng năm tại Lăng Bà Chợ Được, thôn Phước Ấm, xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam cũ, nay là thôn Phước Ấm, xã Thăng An, TP. Đà Nẵng.

Đây là hoạt động ghi dấu đời sống tâm linh, tín ngưỡng của người dân xã Bình Triều cũng như các xã vùng đông huyện Thăng Bình nói riêng và người dân Quảng Nam (cũ) nói chung, phản ánh tín ngưỡng phồn thực của cư dân nông nghiệp vùng biển Quảng Nam, gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, đồng thời thể hiện lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân và những mong ước bình dị về cuộc sống an lành, no đủ của người dân.

Trình diễn nghệ thuật bả trạo tại chương trình khai mạc tối ngày 26.2

Năm 2026, lễ hội diễn ra trong từ ngày 25-28.2 với nhiều hoạt động quy mô, phong phú, kết hợp hài hòa giữa nghi lễ truyền thống và không gian trải nghiệm cộng đồng.

Trong đó lễ khai mạc diễn ra vào tối ngày 26.2 tại bến sông chợ Được, xã Thăng An với chương trình nghệ thuật chủ đề “Hương sắc Thăng An - Lễ hội Bà Chợ Được” nhằm tôn vinh giá trị lịch sử, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa của làng Chợ Được; tái hiện không gian lễ hội truyền thống thông qua các loại hình nghệ thuật tổng hợp.

Tối 27.2, dù trời mưa, nhưng người dân, du khách vẫn hào hứng tham gia nghi lễ nghinh sắc Bà và diễu hành rước Cộ

Hoạt động chính được đông đảo người dân và du khách mong đợi diễn ra vào chiều ngày 27.2 là nghi lễ nghinh sắc Bà và rước Cộ.

Đây là nghi thức mang đậm giá trị tín ngưỡng, tưởng nhớ công đức Bà - người được truyền tụng là đã khai mở thương nghiệp và góp phần kiến tạo đời sống cộng đồng phồn thịnh. Trong buổi sáng ngày 27.2 cũng đã diễn ra nghi thức lễ tế, dâng hương tại lăng Bà; giải đua thuyền nam tại bến sông chợ Được.

Nghi lễ rước Cộ truyền thống là điểm nhấn tiêu biểu của lễ hội, kết tinh nghệ thuật tạo hình, diễn xướng dân gian và sự tham gia trực tiếp của cộng đồng. Ảnh:LQV

Lễ hội Bà Chợ Được là sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng dân gian được gìn giữ qua nhiều thế hệ, gắn với quá trình hình thành và phát triển của cộng đồng cư dân ven sông Trường Giang. Lễ hội thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, góp phần củng cố sự gắn kết cộng đồng và phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại.

Trong khuôn khổ lễ hội năm 2026 còn có các hoạt động như chợ quê, hô hát bài chòi, các trò chơi dân gian, các hoạt động thể thao như thi đấu bóng chuyền, đua thuyền nam,…

Chương trình nghệ thuật “Huyền thoại Chợ Được” đem đến không gian biểu diễn nghệ thuật địa phương sâu sắc, góp phần quảng bá di sản và nâng cao nhận thức cộng đồng về việc gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là Lễ hội Rước Cộ Bà Chợ Được.

Đua thuyền nam luôn là một hoạt động thu hút được người dân từ các địa phương khác cùng đến tham gia, cổ vũ tại mỗi kỳ lễ hội

Với những giá trị văn hóa truyền thống mang đậm dấu ấn bản sắc Việt và là điểm tựa tâm linh vững chắc trong tâm thức của người dân, năm 2014, Lễ hội rước Cộ Bà Chợ Được được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Ngày nay, Lễ hội Cộ Bà Chợ Được đã trở thành sinh hoạt văn hóa độc đáo, tổng hòa của các giá trị văn hóa nghệ thuật của vùng đất Thăng Bình (cũ). Đặc biệt, lễ rước Cộ luôn được xem là điểm nhấn, “linh hồn” của lễ hội.

Năm 2014, Lễ hội rước Cộ Bà Chợ Được được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Thông qua các trò diễn xướng dân gian chứa nhiều giá trị về tâm linh, văn hóa, nghệ thuật, điêu khắc, tạo hình, sân khấu, luật tục, lễ nghi... lễ rước cộ đã tạo nên sự cố kết cộng đồng, sự kết nối quá khứ - hiện tại và tương lai, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa làng xã, bảo tồn những vốn quý của di sản văn hóa tinh thần của người dân địa phương.

THU HOÀI