Đổi mới tư duy từ 'hành chính thụ động' đến phục vụ nhân dân

Đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp làm việc, chuyển từ “hành chính thụ động” sang “chủ động kiến tạo, phục vụ nhân dân”.

Những “nút thắt” trong vận hành mô hình mới

Xã Bến Cầu có vị trí đặc thù với đường biên giới dài 7,14km giáp phường Bavet (Campuchia), nằm trọn trong quy hoạch Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài với các khu công nghiệp thu hút trên 10.000 lao động.

Chủ tịch UBND xã Bến Cầu Hồ Võ Thái Bình cho biết, từ khi vận hành chính quyền hai cấp đến nay, tình hình kinh tế - xã hội của xã duy trì ổn định; thu ngân sách đạt khá; giải ngân đầu tư công đúng tiến độ; công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, nhất là dự án cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Mộc Bài được tập trung chỉ đạo. Công tác an sinh xã hội được bảo đảm; hoạt động của Trung tâm phục vụ hành chính công ngày càng hiệu quả, hồ sơ trễ hẹn giảm, chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp được nâng lên; an ninh trật tự khu vực nội địa và biên giới giữ vững.

Tuy nhiên, giai đoạn đầu triển khai mô hình mới, khối lượng công việc tăng nhanh trong khi đội ngũ cán bộ, công chức còn thiếu kinh nghiệm thực tiễn, dẫn đến việc xử lý một số nhiệm vụ còn chậm. Đáng chú ý, xã hiện thiếu tới 14 biên chế so với chỉ tiêu được giao. Đáng nói, các phòng chuyên môn như Kinh tế và Văn hóa - xã hội đảm nhận nhiều lĩnh vực quan trọng nhưng lại thiếu cán bộ chuyên sâu về tài chính, quy hoạch, xây dựng, nhất là giáo dục và y tế, ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu.

Trước thực tế này, UBND xã Bến Cầu xác định nhiều giải pháp trọng tâm nhằm tháo gỡ khó khăn. Địa phương tăng cường chỉ đạo, điều hành cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số; chủ động cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của cấp trên phù hợp với điều kiện thực tế. Xã chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng công nghệ thông tin, kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức, qua đó nâng cao năng lực xử lý công việc trong môi trường số. Xã cũng nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; tăng cường kiểm tra, giám sát; chủ động phối hợp với các sở, ngành tỉnh; kiến nghị phân bổ biên chế gắn với quy mô dân số, diện tích và tính chất đặc thù địa phương.

Tại phường Trảng Bàng, một địa bàn có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh, việc vận hành mô hình chính quyền hai cấp cũng đặt ra yêu cầu cao về năng lực quản lý và phục vụ. Nơi đây có Khu công nghiệp Thành Thành Công quy mô 1.020ha với 108 doanh nghiệp, hơn 34.000 lao động và nguồn vốn đầu tư lớn, khối lượng công việc hành chính cũng phát sinh rất lớn.

Ông Trần Minh Tâm, Chủ tịch UBND phường Trảng Bàng thông tin, sau khi sáp nhập và đi vào hoạt động theo mô hình mới, đội ngũ cán bộ, công chức cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, có tinh thần trách nhiệm, từng bước thích ứng với mô hình mới, gần dân, sát dân. Việc bố trí, sắp xếp nhân sự giữa các bộ phận được thực hiện phù hợp chuyên môn, góp phần phát huy năng lực cá nhân và nâng cao hiệu quả công việc.

Đến nay, Trung tâm phục vụ hành chính công phường Trảng Bàng được đầu tư trang thiết bị tương đối đầy đủ, bảo đảm phục vụ tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính thông suốt. Trong quý I năm 2026, phường đã tiếp nhận 8.616 hồ sơ, trong đó hơn 93% là hồ sơ trực tuyến; đã giải quyết 8.129 hồ sơ, 100% đúng và trước hạn, không có hồ sơ quá hạn. Chỉ số đánh giá chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp đạt 99,91/100 điểm, xếp hạng 2/96 xã, phường toàn tỉnh.

Dù vậy, khó khăn lớn nhất vẫn là thiếu nhân lực. Phường hiện thiếu 23 công chức và 68 viên chức so với chỉ tiêu; riêng Trung tâm phục vụ hành chính công thiếu 2 biên chế. Bên cạnh đó, hệ thống phần mềm, đường truyền đôi lúc gián đoạn; đội ngũ cán bộ từ nhiều đơn vị sáp nhập nên còn lúng túng trong phối hợp, xử lý công việc.

Đổi mới tư duy để nâng cao hiệu quả phục vụ

Thực tiễn triển khai tại cơ sở cho thấy, bên cạnh việc tháo gỡ khó khăn về tổ chức, nhân lực, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải đổi mới tư duy và phương thức điều hành của chính quyền địa phương.

Trung tâm phục vụ hành chính công phường Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh được đầu tư đồng bộ để phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn nhấn mạnh, bên cạnh những thành tựu đạt được sau 9 tháng vận hành chính quyền địa phương hai cấp, những bất cập, khó khăn đã được xác định, nhất là tình trạng thiếu biên chế và việc bố trí nhân sự chưa theo sát với đặc thù từng địa phương. Do đó, UBND tỉnh tiếp tục nghiên cứu, triển khai các giải pháp hiệu quả trong thời gian tới nhằm khắc phục.

Tại các buổi làm việc với xã Bến Cầu và phường Trảng Bàng về vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính cũng nhấn mạnh, bước đầu các địa phương đều rất khó khăn, nhiều thách thức do chức năng, nhiệm vụ được chuyển từ cấp huyện về cấp xã, trong khi bộ máy và đội ngũ cán bộ còn mới, yêu cầu nhiệm vụ rất khác. Việc vừa thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, vừa triển khai nhiệm vụ chuyên môn dẫn đến khối lượng công việc rất lớn. Tuy nhiên, với sự nỗ lực của các địa phương, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đến nay đã vận hành thông suốt, phục vụ tốt cho nhân dân và doanh nghiệp.

Một số hạn chế như thiếu biên chế, nhất là trong các lĩnh vực chuyên môn; cơ cấu cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu chuyên môn… cần rà soát, bổ sung đủ nhân lực theo vị trí việc làm, xây dựng khung năng lực và tăng cường đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Theo Phó Thủ tướng Mai Văn Chính, các địa phương cần đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương pháp làm việc, chuyển từ “hành chính thụ động” sang “chủ động kiến tạo, phục vụ nhân dân”. Chính quyền cơ sở phải chủ động định hướng phát triển kinh tế - xã hội, kịp thời giải quyết các vấn đề dân sinh, hỗ trợ doanh nghiệp, không chờ phản ánh từ người dân mới khắc phục.

Phó Thủ tướng cho rằng cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong quản lý và giải quyết thủ tục hành chính; nâng cao hiệu quả Đề án 06, xây dựng chính quyền số, giảm phiền hà, hạn chế tiêu cực. Các địa phương tiếp tục thực hiệ phong trào “bình dân học vụ số”, nâng cao năng lực số cho cán bộ là một trong những yếu tố then chốt để mô hình mới vận hành hiệu quả trong giai đoạn tới.

Đặc biệt, việc đổi mới tư duy không chỉ dừng lại ở nhận thức mà cần được cụ thể hóa bằng hành động thiết thực. Đó là tiếp tục cải cách quy trình, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cả về chuyên môn và kỹ năng; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động công vụ; bảo đảm công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính, từng bước tháo gỡ các “nút thắt” về nhân lực, cơ chế và đặc biệt là đổi mới tư duy quản lý.

Bài và ảnh: Giang Phương (TTXVN)