Đổi mới tuyên truyền pháp luật, nâng cao khả năng tự bảo vệ quyền lợi của người lao động

Đề án được xây dựng trong bối cảnh quan hệ lao động có nhiều thay đổi, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, trong khi điều kiện tiếp cận thông tin pháp luật giữa các nhóm lao động còn khác nhau. Theo đó, công tác tuyên truyền cần chuyển từ chủ yếu cung cấp quy định sang hướng dẫn người lao động biết cách áp dụng pháp luật vào thực tế, nhận diện hành vi vi phạm và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Đề án xác định đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động là trung tâm; chú trọng các nhóm còn hạn chế về điều kiện tiếp cận pháp luật như lao động trẻ, lao động di cư, lao động khu vực phi chính thức, người lao động tại vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, người khuyết tật và lao động nước ngoài tại Việt Nam.

Trong giai đoạn 2026-2031, Đề án đặt mục tiêu 100% chủ trương, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến người lao động được xây dựng tài liệu tuyên truyền phù hợp; hằng năm, ít nhất 90% đoàn viên và 85% công nhân lao động tại doanh nghiệp được tuyên truyền, phổ biến, học tập các chủ trương, nghị quyết, chính sách, pháp luật liên quan đến lao động và Công đoàn.

Mỗi Công đoàn cơ sở phấn đấu tổ chức, phối hợp tổ chức hoặc tham gia ít nhất hai hoạt động tuyên truyền pháp luật mỗi năm. Công đoàn cấp trên mỗi cấp tổ chức ít nhất một hoạt động tuyên truyền sáng tạo, hiệu quả và một hoạt động dành cho người lao động khu vực phi chính thức hoặc lao động đặc thù. Đề án cũng đặt mục tiêu ít nhất 50% hoạt động tuyên truyền pháp luật của Công đoàn được thực hiện trên mạng xã hội và các nền tảng số.

Về nội dung, Đề án yêu cầu xây dựng tài liệu ngắn gọn, hiện đại, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng, ngành nghề và điều kiện làm việc. Phương châm được xác định là “1 trúng, 2 đúng, 3 dễ”: trúng nội dung người lao động quan tâm; đúng đối tượng, đúng quy định; dễ tiếp cận, dễ hiểu, dễ áp dụng. Các nội dung trọng tâm gồm việc làm, tiền lương, hợp đồng lao động, thời giờ làm việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, an toàn, vệ sinh lao động, đối thoại tại nơi làm việc và quyền, nghĩa vụ của đoàn viên.

Đẩy mạnh chuyển đổi số là một trong những giải pháp trọng tâm. Các cấp Công đoàn được định hướng phát triển video ngắn, đồ họa thông tin, podcast, tọa đàm trực tuyến, cuộc thi tìm hiểu pháp luật trên mạng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong truyền thông. Chương trình giải đáp pháp luật trực tuyến “Đoàn viên hỏi - Công đoàn trả lời” tiếp tục được tổ chức ít nhất hai tháng một lần nhằm kịp thời giải đáp vướng mắc, cập nhật chính sách mới.

Bên cạnh đó, Đề án yêu cầu kết hợp linh hoạt giữa tuyên truyền trực tiếp và trực tuyến, gắn phổ biến pháp luật với tư vấn, hỗ trợ pháp lý, chăm lo đời sống và bảo vệ quyền lợi người lao động. Đề án cũng đặt ra định hướng nghiên cứu, đề xuất bổ sung quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động hỗ trợ tối thiểu 8 giờ làm việc mỗi năm, hưởng nguyên lương, để người lao động học tập, tìm hiểu chính trị, pháp luật và các nội dung liên quan.

Với định hướng đến năm 2045, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được kỳ vọng sẽ ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả, chủ yếu trên nền tảng số, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ và hình thành văn hóa tuân thủ pháp luật trong công nhân, viên chức, lao động.