Đồng hành cùng hợp tác xã phát triển

Quan tâm, hỗ trợ hợp tác xã

Năm 2025, toàn tỉnh thành lập mới 81 hợp tác xã (HTX), nâng tổng số HTX lên 995, trong đó, 808 đơn vị đang hoạt động hiệu quả. Sự lớn mạnh về số lượng các HTX thành lập mới là tín hiệu vui, nhưng để những đơn vị này thực sự phát triển bền vững đòi hỏi quá trình đồng hành, giám sát chặt chẽ. Liên minh HTX tỉnh đã đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, đánh giá thực trạng năng lực nội tại của các thành viên để có giải pháp hỗ trợ thiết thực.

Lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh trao bao bì sản phẩm cho HTX Phương Nam, xã Lóng Phiêng.

Vừa qua, Liên minh HTX tỉnh đã tiến hành khảo sát, nắm tình hình hoạt động một số đơn vị HTX tiêu biểu tại các xã Lóng Phiêng, Phiêng Khoài và Mai Sơn. Ông Lê Huy Phong, Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, chia sẻ: Trong giai đoạn chuyển đổi quan trọng để thích ứng với những quy định mới của Luật HTX năm 2023, việc bám sát địa bàn, "cầm tay chỉ việc" cho các đơn vị là ưu tiên hàng đầu. Với tinh thần đồng hành cùng khu vực kinh tế tập thể, chúng tôi thường xuyên dành thời gian xuống cơ sở khảo sát thực trạng, tình hình hoạt động, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng các đơn vị để có cái nhìn khách quan, toàn diện và kịp thời tháo gỡ những "nút thắt" ngay từ cơ sở.

Tại các đơn vị, đoàn đã khảo sát thực tế cơ sở vật chất, vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất của HTX; nghe báo cáo về tình hình sản xuất, kinh doanh, phương án vay vốn, kế hoạch sử dụng vốn và các định hướng phát triển trong thời gian tới, đánh giá hiệu quả hoạt động của HTX, khả năng phát triển liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Qua khảo sát thực tế, đoàn công tác ghi nhận tinh thần chủ động của các HTX trong việc duy trì sản xuất và mở rộng quy mô. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phải tiếp tục đổi mới tư duy quản trị và ứng dụng khoa học kỹ thuật để nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

HTX Dịch vụ Phát triển Nông nghiệp 19 -5, phường Vân Sơn, tạo việc làm cho lao động địa phương.

Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ, Liên minh HTX tỉnh xác định việc nâng cao năng lực số là "chìa khóa" để các đơn vị thay đổi phương thức vận hành. Liên minh HTX tỉnh đã chủ trì và triển khai xây dựng phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu và chuyển đổi số cho hệ thống HTX với kinh phí đầu tư 4 tỷ đồng. Đây là các công cụ giúp HTX tuân thủ tốt hơn các quy trình trong quản lý sản phẩm, quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc… Thông qua phần mềm, các HTX có thể thực hiện báo cáo, khảo sát đánh giá trực tuyến, cắt giảm thời gian thực hiện bằng văn bản giấy, đồng thời, quảng bá thương hiệu, sản phẩm, giúp tăng khả năng tiêu thụ sản phẩm cho các HTX tham gia.

Song song với hạ tầng công nghệ, công tác đào tạo nguồn nhân lực cũng được đặc biệt quan tâm. Trong năm 2025, hơn 2.000 lượt học viên đã được tập huấn về quản trị, kê khai thuế điện tử và kỹ năng xúc tiến thương mại trên sàn thương mại điện tử. Điển hình cho sự thành công trong việc ứng dụng hiệu quả công nghệ số vào chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản là HTX Dịch vụ Phát triển Nông nghiệp 19/5, phường Vân Sơn. Ông Mai Đức Thịnh, Giám đốc HTX, chia sẻ: Với 28 ha cây ăn quả và rau màu đạt chuẩn VietGAP, đơn vị đã ứng dụng camera giám sát đồng ruộng, gắn mã vạch truy xuất nguồn gốc và đưa sản phẩm lên các sàn Postmart, Voso, Shopee... mang lại doanh thu ổn định từ 6-7 tỷ đồng mỗi năm.

Lớp tập huấn chuyển đổi số cho thành viên HTX trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, Liên minh HTX còn tổ chức các hoạt động tuyên truyền sáng lập, thành lập mới HTX trên địa bàn; kết nối tham gia 3 hội nghị xúc tiến thương mại sản phẩm các HTX tại tỉnh Quảng Ninh, Bạc Liêu và Hà Nội; hỗ trợ tem, mác, bao bì sản phẩm cho các HTX từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới. Thông qua ủy thác với Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh, Quỹ hỗ trợ phát triển HTX đã giải ngân 15,2 tỷ đồng cho 152 thành viên thuộc 26 HTX và tổ hợp tác vay vốn sản xuất các mô hình ứng dụng công nghệ cao và phát triển sản phẩm OCOP..., góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về tài chính cho các đơn vị mới thành lập và các đơn vị đang trong quá trình mở rộng sản xuất.

Thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể

Với những định hướng, hỗ trợ cụ thể, các HTX đã mở rộng liên kết trong hoạt động, góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh trên các lĩnh vực, nhất là đẩy mạnh phát triển nông nghiệp, nông thôn; ứng dụng công nghệ cao; duy trì chuỗi cung ứng thực phẩm nông sản, thủy sản an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu...

Mô hình liên kết trồng cà phê theo hướng hữu cơ ở HTX bản Củ, xã Chiềng Mai.

Trong đó, phải kể đến một số chuỗi liên kết sản xuất hoạt động hiệu quả như các mô hình trồng cây ăn quả của HTX Nông nghiệp Ngọc Hoàng, xã Tà Hộc; HTX trái cây bản Ôn, phường Thảo Nguyên; HTX Chiềng Hặc, xã Chiềng Hặc; HTX Nghĩa Hưng và HTX cam hữu cơ Phù Yên, xã Mường Cơi; cùng các mô hình trồng rau an toàn của HTX nông nghiệp Chiềng Phú, xã Yên Châu; HTX dịch vụ nông nghiệp Mường Tấc, xã Phù Yên và HTX Nông sản Sơn La, phường Chiềng An...

Các HTX nông nghiệp đã thúc đẩy kinh tế hộ thành viên bằng việc cung ứng giống, vật tư, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ sản xuất hàng hóa quy mô lớn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và hướng tới xuất khẩu. Các HTX nghề truyền thống, dệt thổ cẩm, làm mộc, chế biến nông sản... còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Nhờ đó, thu nhập thành viên tăng rõ rệt, doanh thu bình quân HTX đạt 2 tỷ đồng/năm, thu nhập lao động thường xuyên khoảng 72 triệu đồng/năm.

Tận dụng lợi thế diện tích mặt nước lòng hồ Thủy điện Sơn La, 17 hộ dân trong xã Quỳnh Nhai thành lập HTX thủy sản Hồ Quỳnh, hiện nay, HTX duy trì nuôi 200 lồng cá lăng. Anh Lò Văn Sơn, Giám đốc HTX, thông tin: Nâng cao chất lượng sản phẩm, chúng tôi nuôi cá theo quy trình VietGAP. Trung bình mỗi năm, HTX xuất bán gần 100 tấn cá thương phẩm. Ngoài tiêu thụ trực tiếp, cá lồng còn được chế biến thành nhiều sản phẩm đa dạng, như: Chả cá, xúc xích cá, ruốc cá, cá rút xương, cá sấy khô... mang lại thu nhập khoảng 10 triệu đồng/tháng cho các thành viên.

HTX thủy sản Hồ Quỳnh, xã Quỳnh Nhai, phát triển nghề nuôi cá lồng trên lòng hồ thủy điện.

Dù đã đạt được những kết quả đáng khích lệ với tổng số 995 HTX và 6 Liên hiệp HTX đang hoạt động, song thực tế cho thấy, sự phát triển của khu vực kinh tế tập thể vẫn còn tồn tại một số hạn chế. Đa số HTX hiện nay có quy mô nhỏ, thiếu trụ sở làm việc và kho bãi bảo quản. Đặc biệt, việc tuân thủ các hợp đồng liên kết chuỗi giá trị vẫn còn lỏng lẻo, gây khó khăn cho việc tiêu thụ sản phẩm bền vững…

Đặt mục tiêu đến cuối năm 2026, toàn tỉnh có 1.170 HTX; doanh thu bình quân của HTX đạt 3,9 tỷ đồng/năm; thu nhập bình quân của lao động thường xuyên trong HTX đạt 81 triệu đồng/người/năm, Liên minh HTX tỉnh tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, đánh giá, ưu tiên bố trí ngân sách cho phát triển HTX. Trong đó, chú trọng xây dựng thương hiệu, chất lượng, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý cho vùng sản xuất và nông sản. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm; ban hành chính sách thu hút doanh nghiệp, tập đoàn liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, tháo gỡ khó khăn và nhân rộng mô hình HTX kiểu mới hoạt động hiệu quả...

Với giải pháp thiết thực và định hướng rõ ràng, việc triển khai hiệu quả mục tiêu phát triển HTX sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu nông sản địa phương, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư và thúc đẩy kinh tế tập thể, hoàn thành tiêu chí về các hình thức tổ chức sản xuất trong xây dựng nông thôn mới. Qua đó, nâng cao đời sống nhân dân và tạo nền tảng cho phát triển bền vững kinh tế - xã hội của tỉnh.

Lò Thái