Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Những cuộc gọi từ cơ sở

Hơn 23 năm làm phóng viên Báo CAND, nhà báo Thanh Bình có cơ hội tác nghiệp trên địa bàn các tỉnh, thành miền Trung, trong đó có nhiều vùng miền núi, biên giới của tỉnh Quảng Trị. Chia sẻ với chúng tôi, anh cho biết, càng đi sâu vào cơ sở, anh càng nhận ra nhiều vấn đề mà nếu chỉ tiếp cận thông tin từ xa rất dễ bỏ qua. Không ít đề tài bắt đầu từ một cuộc gặp với người dân, một câu chuyện được kể trong những lần về cơ sở, một dấu hiệu bất thường tình cờ bắt gặp trên đường hay một cuộc điện thoại báo tin.

Đầu tháng 9/2026, nhà báo Thanh Bình nhận được thông tin người dân ngăn hoạt động nạo vét sông Ái Tử, tại thôn Kiên Phước cũ, nay thuộc thôn Hà Tân Kiên, xã Ái Tử, tỉnh Quảng Trị. Một doanh nghiệp đưa máy móc vào khu vực để thực hiện dự án nạo vét lòng sông kết hợp tận thu cát, sỏi. Khi máy móc tiến gần khu dân cư, một số hộ dân phản ứng, sau đó hàng chục người dân tập trung ngăn việc thi công.

Công an xã Ái Tử nhanh chóng có mặt, nắm tình hình và yêu cầu doanh nghiệp tạm dừng một số hoạt động sát bờ sông để chờ xác minh. Doanh nghiệp cho rằng dự án đã được cấp phép; trong khi người dân lo ngại sạt lở, ảnh hưởng đất sản xuất, nguồn nước và an toàn khu dân cư nên ngăn hoạt động của doanh nghiệp.

Để làm rõ vụ việc, nhà báo Thanh Bình trực tiếp đến hiện trường, gặp người dân, cán bộ thôn, chính quyền địa phương và Công an xã. Qua tìm hiểu, anh nhận thấy, bên cạnh hồ sơ pháp lý của dự án, việc triển khai trên thực địa còn những vấn đề cần được kiểm tra, làm rõ. Chính quyền xã Ái Tử cho biết đã tiếp nhận báo cáo của doanh nghiệp và kiến nghị của người dân để xem xét, xử lý.

Từ vụ việc ở sông Ái Tử, nhà báo Thanh Bình cho rằng, lợi thế của phóng viên thường trú chính là khả năng có mặt nhanh chóng tại nơi sự việc xảy ra, trực tiếp lắng nghe người dân và kiểm chứng thông tin từ thực tế.

“Có những dự án, giấy phép được ban hành ở cấp tỉnh, nhưng khi triển khai thì tác động trực tiếp đến dòng sông, đất sản xuất, nhà cửa và cuộc sống của người dân. Vì vậy, nếu chỉ tiếp cận hồ sơ hoặc thông tin từ xa thì rất khó nhìn nhận đầy đủ bản chất vụ việc. Phóng viên phải có mặt tại hiện trường, nghe nhiều phía và kiểm chứng thực tế trước khi phản ánh”, nhà báo Thanh Bình chia sẻ.

Nhà báo Phan Thanh Bình - Phóng viên thường trú Báo CAND tại Quảng Trị tác nghiệp trong một vụ phá rừng phòng hộ đầu nguồn ở xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị.

Trong hơn 23 năm gắn bó với công việc một phóng viên thường trú của Báo CAND, có rất nhiều thông tin đến với nhà báo Thanh Bình từ người dân, cán bộ cơ sở hoặc những chi tiết mà anh bắt gặp trong các chuyến đi.

“Có vụ việc tưởng như phức tạp nhưng sau khi xác minh chỉ là hiểu lầm, nhưng cũng có những phản ánh tưởng nhỏ lại mở ra vấn đề lớn”, nhà báo Thanh Bình kể. Anh dẫn chứng, tháng 11/2012, loạt bài “Bán rừng Nhà nước giá rẻ hơn củi” do anh thực hiện là một trường hợp như vậy. Từ thông tin ở cơ sở, anh tìm hiểu hiện trường, hồ sơ và những người liên quan, làm rõ những bất thường trong quản lý, bán rừng Nhà nước. Sau khi bài viết được đăng tải, cơ quan chức năng vào cuộc điều tra. Trưởng phòng NN&PTNT huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị (cũ) bị khởi tố vì liên quan vụ việc.

Cũng tại Gio Linh, thông tin do nhà báo Thanh Bình tiếp nhận từ cơ sở về nguy cơ mất hàng trăm hécta đất rừng tại thôn Kinh Môn, xã Trung Sơn đã đưa anh đến phát hiện một vụ việc khác. Công ty TNHH Đức Phương thu gom giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hơn 150 hộ dân ở đây để làm cơ sở thực hiện thủ tục tiếp cận nguồn vốn ODA của Nhật Bản hỗ trợ các chương trình, dự án phát triển lâm nghiệp.

Qua tìm hiểu, nhà báo Thanh Bình nhận thấy việc này tiềm ẩn nguy cơ doanh nghiệp chiếm dụng nguồn vốn hỗ trợ và đẩy đất rừng của người dân vào tình thế mất quyền kiểm soát. Từ thông tin báo chí phản ánh, lực lượng Công an kịp thời vào cuộc, ngăn chặn nguy cơ và thu hồi 270 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để trả lại cho người dân.

Tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị (cũ), từ những thông tin ban đầu ở cơ sở, nhà báo Thanh Bình đã theo dõi, xác minh và phản ánh một vụ sai phạm liên quan đến đất đai. Cơ quan Công an ngay sau đó cũng đã vào cuộc điều tra, Viện Kiểm sát truy tố và sau đó Tòa án đưa 12 bị cáo ra xét xử.

Cũng tại địa bàn này, qua bám cơ sở, nhà báo Thanh Bình còn phát hiện tình trạng rừng bảo tồn thiên nhiên bị chặt phá, trực tiếp xác minh hiện trường và phản ánh trên Báo CAND. Thông tin sau đó được lực lượng chức năng kiểm tra, làm rõ và triển khai các biện pháp ngăn chặn.

Nặng lòng với đất cố đô

Trong chặng đường lịch sử phát triển của Báo CAND 80 năm qua, nhà báo Anh Khoa có 12 năm gắn bó với VPTT tại Đà Nẵng và được lãnh đạo Ban Biên tập Báo giao nhiệm vụ phóng viên thường trú tại địa bàn cố đô Huế. Với sự nỗ lực, tận tụy, đam mê với nghề báo, anh đã phối hợp tốt với đồng nghiệp, bám địa bàn cơ sở, xây dựng nguồn tin và thực hiện hàng trăm chuyến tác nghiệp gần, xa trên địa bàn phụ trách để có nhiều tin, bài phản ánh kịp thời các vấn đề thời sự, văn hóa, xã hội; tuyên truyền hình ảnh lực lượng CAND luôn sẵn sàng vì nhân dân phục vụ.

Nhờ bám sát địa bàn cơ sở, nhiều người dân đã cung cấp cho nhà báo Anh Khoa những thông tin quý giá để sau đó được chuyển tải qua những tác phẩm báo chí thời sự, vấn đề bạn đọc quan tâm đăng trên Báo CAND và các ấn phẩm chuyên đề của Báo.

“Như vào giữa tháng 5/2025, tôi nhận được phản ánh sự việc ngư dân ở các xã, phường ven biển của TP Huế gặp khó khăn trong hoạt động bám biển do cơ quan chức năng chậm giải quyết kinh phí hỗ trợ theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ về một số chính sách khuyến khích, hỗ trợ khai thác, nuôi trồng hải sản và dịch vụ khai thác hải sản trên các vùng biển xa. Ngay sau đó, tôi đã về các xã ven biển và trực tiếp gặp các ngư dân, lắng nghe câu chuyện của họ”, nhà báo Anh Khoa kể.

Phóng viên Lê Anh Khoa (thứ 2 từ trái sang) tác nghiệp tại chương trình nghệ thuật ở quảng trường Ngọ Môn Huế, tháng 8/2025.

Qua xác minh từ nhiều nguồn tin và làm việc với chính quyền địa phương cùng các cơ quan liên quan, nhà báo Anh Khoa đã thực hiện một loạt bài viết đăng tải trên Báo CAND như: “Sớm tháo gỡ vướng mắc để ngư dân an tâm bám biển”; “Nhiều tàu cá của ngư dân ở Huế nằm bờ do chưa nhận được kinh phí hỗ trợ nhiên liệu”. Sau phản ánh của Báo CAND, đến tháng 1/2026, nhiều chủ tàu gọi điện báo tin vui khi đã được cơ quan chức năng hỗ trợ nhiên liệu cho các chuyến đi biển xa.

Là nhà báo được cơ quan phân công làm phóng viên thường trú tại cố đô Huế - vùng đất văn hiến có hệ thống di sản đồ sộ, trong đó có Quần thể di tích cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, nhà báo Anh Khoa đã có nhiều tin bài tuyên truyền, phản ánh liên quan đến lĩnh vực di sản văn hóa. Trong đó, nhiều bài viết của anh đăng tải trên Báo CAND phản ánh thực trạng xuống cấp, hư hỏng của các di tích đã được chính quyền địa phương, cơ quan chức năng ghi nhận, tiếp thu và khắc phục.

Như mới đây, vào đầu tháng 5/2026, sau khi nhận được thông tin về di tích cấp quốc gia tháp đôi Liễu Cốc (ở phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi bị xuống cấp, chưa được tu bổ, khuôn viên di tích cỏ dại bao phủ, nhà báo Anh Khoa đã nhanh chóng tìm hiểu, nắm thông tin để thực hiện bài viết.

“Sau khi Báo CAND đăng bài “Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao?”, ông Hồ Lê Hoàng Thịnh, Chủ tịch UBND phường Kim Trà đã nhắn tin cảm ơn Báo CAND đã thông tin kịp thời, chính xác. Đồng thời ông Thịnh cho biết, chính quyền địa phương đã huy động lực lượng thực hiện vệ sinh môi trường khuôn viên di tích tháp đôi Liễu Cốc và phối hợp cùng các đơn vị triển khai thực hiện các phương án khắc phục kịp thời”, nhà báo Anh Khoa cho biết.

TP Huế là đô thị trực thuộc Trung ương nằm ở vùng duyên hải miền Trung nên năm nào cũng xảy ra bão, lũ. Đặc biệt cơn lũ lịch sử vào cuối tháng 10, đầu tháng 11/2025 khiến Huế ngập lụt diện rộng, hơn 54.000 nhà dân bị ngập sâu, trong đó nhà của nhà báo Anh Khoa và một nữ đồng nghiệp cùng cơ quan bị nước ngập sâu cả mét, mất điện nhiều ngày liền.

“Với trách nhiệm của người làm báo, chúng tôi đã cố gắng khắc phục khó khăn, bám địa bàn để kịp thời chuyển tải những tin tức nóng hổi và hình ảnh cán bộ, chiến sĩ Công an TP Huế ngày đêm căng mình ứng cứu, giúp dân, hỗ trợ di dời dân và tài sản đến nơi an toàn”, nhà báo Anh Khoa kể.

Đặc biệt, là phóng viên thường trú của Báo CAND nên nhà báo Anh Khoa luôn được Ban Giám đốc Công an TP Huế, Chỉ huy các Phòng nghiệp vụ và lãnh đạo Công an các xã, phường ở địa bàn tin tưởng, chủ động cung cấp thông tin để kịp thời tuyên truyền cho đơn vị. Ngoài cách làm hay, mô hình mới trong phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ, tuyên dương những tập thể, cá nhân điển hình, anh đã bám sát địa bàn cơ sở để có nhiều bài viết hay lan tỏa phong trào thi đua “Ba Nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất” của Công an các đơn vị, địa phương.

“Nổi bật nhất là các bài viết về phong trào thi đua “Ba Nhất” của Công an các xã miền biên giới A Lưới; của lực lượng An ninh, Cảnh sát Công an TP Huế. Và trong số những bài báo ấy, có tác phẩm “Những người con tin yêu của dân” đăng trên chuyên đề Văn nghệ Công an của Báo CAND đoạt giải Khuyến khích giải Báo chí Hải Triều lần thứ VII năm 2026. Đây là nguồn động viên, cổ vũ to lớn để tôi tiếp tục nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ của phóng viên thường trú Báo CAND”, nhà báo Anh Khoa chia sẻ.

Trải nghiệm gần dân từ những bài điều tra

Với nhà báo Hữu Toàn (thường trú tỉnh Đắk Lắk), trong quá trình tác nghiệp, những kinh nghiệm được truyền đạt từ Ban Thư ký tòa soạn đến Ban Biên tập luôn là hành trang quý giá, giúp người làm báo thêm bản lĩnh và kinh nghiệm nghề nghiệp. Nhưng thực tế cơ sở mới là nơi mỗi phóng viên học được cách tiếp cận, sàng lọc và kiểm chứng thông tin.

“Gần dân” vì thế không chỉ để có thông tin, mà còn để phát hiện những vấn đề cần được làm rõ, từ đó hình thành các đề tài điều tra nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời góp phần cùng chính quyền cơ sở tháo gỡ những vấn đề vướng mắc, bất cập trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Nhà báo Hữu Toàn - phóng viên thường trú Báo CAND tại Đắk Lắk trong một chuyến trao quà từ thiện hỗ trợ người dân Khánh Hòa bị ảnh hưởng thiên tai.

Đến nay, nhà báo Hữu Toàn đã có hơn 30 năm gắn bó với Báo CAND. Anh kể, hơn 3 năm trước, trong một chuyến công tác về miền núi Phú Yên (cũ), tình cờ anh nghe một già làng ở xã Sơn Hội nhắc đến nghịch lý: “Đất rộng, người thưa nhưng dân không có nơi trồng trọt”.

Từ câu chuyện tưởng chừng chỉ là một lời than phiền, anh cất công tìm hiểu và phát hiện xã Sơn Hội được tỉnh giao 1.791ha đất rừng từ đầu năm 2013 để giao cho người dân bảo vệ, phát triển rừng, nhưng nhiều năm trôi qua, người dân vẫn chưa được nhận đất. Sau khi đề xuất được Ban Biên tập phê duyệt, nhà báo Hữu Toàn đã tiến hành xác minh, thu thập hồ sơ, tài liệu liên quan và thực hiện 5 bài viết, trong đó phản ánh một số dấu hiệu sai phạm của cán bộ chủ chốt tại địa phương.

Sau loạt bài, các cơ quan chức năng huyện Sơn Hòa và tỉnh Phú Yên cũ đã vào cuộc kiểm tra, xử lý. Người đứng đầu chính quyền xã Sơn Hội bị cách chức; một cán bộ khác bị cảnh cáo và cho thôi chức vụ lãnh đạo một ban thuộc Huyện ủy Sơn Hòa cũ. Với nhà báo Hữu Toàn, câu chuyện ấy là một minh chứng rõ nét cho giá trị của việc đi sâu vào cơ sở: một thông tin nhỏ từ người dân, nếu được nhà báo kiên trì xác minh và theo đuổi đến cùng, có thể trở thành một đề tài báo chí có sức tác động đến thực tế.

Loạt bài 5 kỳ “Xã tái nghèo, nhiều người dân không được hưởng lợi từ rừng, vì sao?” của tác giả Hữu Toàn đã được trao giải C, thể loại báo điện tử, tại Giải thưởng Báo chí tỉnh Phú Yên lần thứ XVII - năm 2023.

Hơn một năm sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Sơn Hội hợp nhất với Phước Tân, Cà Lúi thành xã Tây Sơn. Đầu tháng 10/2026, phóng viên Hữu Toàn trở lại địa bàn và được biết cấp ủy, chính quyền địa phương đang rà soát 1.791ha đất rừng để xây dựng phương án giao cho người dân bảo vệ, phát triển rừng.

Gặp lại phóng viên, ông Sô Minh Thạnh, một trong những già làng có uy tín ở xã Sơn Hội chia sẻ: “Người dân ở đây thật sự cảm ơn Báo CAND đã góp phần làm rõ vụ việc để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số”.

Nhà báo Hữu Toàn - phóng viên thường trú Báo CAND tại Đắk Lắk cùng Công an xã Suối Trai, tỉnh Đắk Lắk đến thăm người dân trên địa bàn.

Một câu chuyện khác xảy ra đầu tháng 4/2026, khi từ phản ánh của các tiểu thương chợ Hầm Nước, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk về mức phí mặt bằng do Công ty TNHH TM Ngân Tín đưa ra, nhà báo Hữu Toàn vào cuộc xác minh, làm việc với chính quyền địa phương và thực hiện bài báo “Tiểu thương chợ Hầm Nước bức xúc phí mặt bằng, chính quyền địa phương nói gì?”.

Sau bài viết, chính quyền địa phương đã hướng dẫn doanh nghiệp thu phí đúng quy định hiện hành. Hai tiểu thương Trần Thị Mãnh và Nguyễn Thị Lịch chia sẻ, báo chí đã gần dân, kịp thời phản ánh những bức xúc của người dân. Tiểu thương chợ Hầm Nước thật sự cảm ơn Báo CAND đã kịp thời lên tiếng, hỗ trợ bà con.

Với người làm báo, sau mỗi bài viết điều tra, niềm vui lớn nhất không hẳn nằm ở nhuận bút hay giải thưởng, mà là từ việc gần dân có thể phát hiện vấn đề, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời góp phần đưa những vấn đề bất cập từ cơ sở đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Chính những trải nghiệm ấy tạo thêm động lực để người phóng viên tiếp tục dấn thân, đồng hành cùng cơ sở và góp phần xây dựng niềm tin của bạn đọc, nâng cao uy tín của Báo CAND trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật, giữ gìn an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.