Đồng Tháp 'biến' khu bảo tồn cá tự nhiên với số lượng lớn, thành điểm du lịch

Điều đặc biệt là những “đàn cá khủng” ở đây vô cùng dạn dĩ, chúng không hề e ngại hay sợ hãi trước con người. Vừa cho cá ăn, du khách có thể dùng tay để đưa cá lên khỏi mặt nước một cách bình thường.

Khu bảo tồn cá ở khu vực Đình thần An Bình luôn thu hút đông người dân và du khách đến xem cá

Thích thú với “đàn cá khủng”

Khoảng 7 giờ sáng, nhiều người dân và du khách đã tìm đến khu vực Đình thần An Bình để được tận mắt chứng kiến những “đàn cá khủng” có một không hai, đang sinh sống tập trung ở đầu nguồn sông Tiền.

Bà Nguyễn Thị Lam, ngụ phường Thường Lạc, tỉnh Đồng Tháp, năm nay đã ngoài 80 tuổi, đi lại có phần khó khăn, vậy mà cứ vài hôm lại kêu con gái chở ra thăm đàn cá.

Bà Lam cho hay, bà từng tuổi này nhưng chưa bao giờ thấy nơi nào có nhiều loài cá cùng quần tụ về sinh sống một nơi với số lượng lớn như vậy. Do đó, mỗi lần ra đây cho cá ăn, nhìn chúng tung tăng dưới nước và tỏ ra gần gũi với con người, trong lòng bà rất vui.

Thấy mẹ thích thú với đàn cá, chị Trần Lệ Chi (con gái của bà Lam) cũng chạy ra chợ Hồng Ngự tìm mua một số loại cá để thả xuống đây, nhằm góp phần cùng cộng đồng tái tạo thêm nguồn lợi thủy sản.

Cùng suy nghĩ trên, ông Trần Phước Thọ, ngụ xã An Phước, tỉnh Đồng Tháp chia sẻ: "Nhà tôi cách khu này khá xa, nhưng hơn tuần là thấy nhớ nên cọc cạch chạy xe gắn máy ra thăm đàn cá".

Bất kể sáng hay chiều, chỉ cần rải thức ăn xuống nước là chúng lập tức xuất hiện rất đông. Nhìn những đàn cá tra chen nhau ăn mồi, nhiều con đến nay đã lớn hơn chục ký bơi lại cạnh bên mình, tỏ ra gần gũi nên ai cũng thích.

Du khách rất thích thú với những "đàn cá khủng" ở khu bảo tồn cá tự nhiên

Không riêng gì người dân địa phương, du khách phương xa cũng tò mò tìm đến xem thực hư. Chị Huỳnh Kim Ngọc, ngụ phường Thốt Nốt, TP. Cần Thơ tâm sự, đây là lần đầu tiên chị được chứng kiến rất nhiều loại cá cùng sinh sống trên một đoạn sông.

Điều kỳ lạ là khu vực này không hề có rào lưới xung quanh, trong khi con sông Tiền rộng lớn và rất dài, thế nhưng chúng không đi xa mà cứ quanh quẩn ở đây. Hầu như ai tới xem cá cũng mang theo thức ăn cho chúng, hoặc phóng sanh thêm để gia tăng số lượng đàn.

Để có những “đàn cá khủng” lên đến vài trăm tấn ở khu vực Đình thần An Bình như hiện nay là cả quá trình dài gian nan bảo vệ, giữ gìn và phát triển của  cộng đồng người dân Hồng Ngự.

Ông Trương Minh Hải (bên trái),Trưởng ban Tế tự Đình thần An Bình là người tiên phong trong việc thả cá

Ông Trương Minh Hải, Trưởng ban Tế tự Đình thần An Bình nhớ lại, khoảng tháng 4.2024, lãnh đạo địa phương mời Ban Tế tự đến trao đổi về ý tưởng thành lập khu bảo tồn nguồn lợi thủy sản ngay khu vực Đình thần An Bình, bởi Hồng Ngự là vùng đầu nguồn, ngày trước tôm cá rất nhiều.

Tuy nhiên, vấn nạn khai thác tràn lan theo kiểu tận diệt khiến thủy sản, nhất là các loài cá nước ngọt cạn kiệt, thậm chí một số loài có nguy cơ biến mất. Vì vậy, việc bảo tồn nguồn lợi thủy sản là vô cùng cấp bách và rất khó khăn.

Song, chính quyền tin tưởng vào uy tín của Ban Tế tự Đình thần An Bình, cùng sự chung tay của cộng đồng để đưa cá về lại sông Tiền.

Ngay lập tức, ông Hải lặn lội các nơi tìm mua cây mang về làm những đống chà dưới lòng sông, phía trên thì thả lục bình cho cá trú ngụ. Ông cũng sang cù lao Phú Thuận mua 996kg cá tra giống để thả trong đợt đầu tiên. Sau đó, ông tiếp tục bổ sung hàng chục kilogam cá giống thuộc nhiều loài khác nhau xuống khu vực bảo tồn, góp phần tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản.

Lúc đầu không ít người cho rằng nhóm của ông Hải đi làm chuyện bao đồng, bởi cá thả xuống sông nhưng không bao lưới lại thì chúng sẽ đi hết. Tuy nhiên, không bao lâu khi rải thức ăn xuống thì cá nổi lên rất nhiều khiến ông Hải vô cùng mừng rỡ.  

Nhiều tổ chức, cá nhân các nơi tìm đến khu vực Đình thần An Bình để thả cá

Phát triển khu bảo tồn cá thành điểm du lịch

Cùng với những đàn cá đầu tiên, từ năm 2025 đến nay, các ngành chức năng tỉnh Đồng Tháp thường xuyên thả cá ở khu vực này nhằm tái tạo nguồn lợi thủy sản. Song song đó, các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm từ TP.HCM, TP. Cần Thơ, tỉnh Tây Ninh… cũng tìm tới khu vực Đình thần An Bình để thả số lượng lớn cá các loại.

Do số lượng đàn cá ngày càng tăng lên, nên nhu cầu thức ăn cũng tăng. Ông Hải và địa phương, cùng người dân lại chạy lo nguồn thức ăn cho chúng.

Để đảm bảo việc quản lý, bảo vệ và phát triển đàn cá, ngành chức năng đã qui hoạch khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản rộng 140ha mặt nước, xung quanh Đình thần An Bình; đồng thời nghiêm cấm các hoạt động săn bắt, chài lưới, tác động.

Ông Trương Minh Hải, Trưởng ban Tế tự Đình thần An Bình đứng trước bảng chỉ dẫn nội qui thả cá ở khu bảo tồn

Chính quyền địa phương cũng thành lập Tổ cộng đồng quản lý bảo vệ nguồn lợi thủy sản, do ông Trương Minh Hải làm tổ trưởng, hoạt động theo phương châm xã hội hóa, mọi người cùng chung tay vì đàn cá.

Trao đổi với chúng tôi, ông Trương Minh Hải nhìn nhận, mặc dù mới đưa vào hoạt động chỉ vài năm nhưng khu bảo tồn cá đã mang lại những dấu hiệu rất tích cực.

Qua kiểm tra sơ bộ trên diện tích 140ha được quy hoạch bảo tồn, ghi nhận sự đa dạng về chủng loại và số lượng cá khá lớn, ước tính lên tới vài trăm tấn. Kết quả này cho thấy mục tiêu tái tạo nguồn lợi thủy sản tại vùng đầu nguồn Hồng Ngự đang từng bước trở thành hiện thực.

Hằng ngày có đông người dân, du khách đến xem cá và rất ủng hộ khu bảo tồn cá tự nhiên này

Đáng mừng là ban đầu nhiều bà con còn nghi ngờ, nhưng nay rất đông người đồng tình ủng hộ; xem đây là tài sản chung, là niềm tự hào nên ai cũng chung tay bảo vệ và phát triển đàn cá.

Số lượng cá các loại sinh sống nơi đây ngày càng nhiều, thu hút sự quan tâm của các tổ chức, đơn vị, nhà hảo tâm, người dân và đặc biệt là khách du lịch. Họ đến rất nhiều, vừa để tận mắt chứng kiến vừa tiếp tục thả cá, phóng sanh...

Chủ tịch UBND phường Hồng Ngự Nguyễn Thanh Phong cho hay, địa phương đang qui hoạch khu vực bảo tồn nguồn lợi thủy sản ở Đình thần An Bình, cùng toàn bộ khu vực bến phà, bờ kè chống sạt lở… để hình thành điểm du lịch trọng tâm. Thuận lợi hiện nay là khu bảo tồn cá đang rất “hot”, nên nhiều người dân và du khách khắp nơi ngày nào cũng ghé thăm.

Để phát huy hiệu quả, tới đây chính quyền sẽ đầu tư hoàn chỉnh về cơ sở vật chất xung quanh khu bảo tồn cá; trang trí lại toàn bộ khu vực bờ kè, tạo những tiểu cảnh để du khách tham quan, chụp ảnh.

Đồng thời, xây dựng các điểm cà phê ngắm sông Tiền thơ mộng và khu bảo tồn cá; hình thành khu chợ đêm cuối tuần để thu hút khách thập phương về vùng biên giới Hồng Ngự vui chơi, nghỉ dưỡng, mua sắm.

Phường Hồng Ngự quy hoạch khu vực xung quanh Đình thần An Bình để xây dựng điểm du lịch

Về lâu dài, địa phương sẽ phối hợp với các đơn vị lữ hành tổ chức các tour du lịch như: thăm khu bảo tồn cá, Đình thần An Bình, đi thuyền trên sông Sở Thượng dọc biên giới tiếp giáp nước bạn Campuchia, thăm khu kinh tế cửa khẩu, trải nghiệm nghề dệt choàng truyền thống được Bộ VHTTDL đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia…

Ông Nguyễn Thanh Phong khẳng định, mục tiêu của địa phương là đẩy mạnh phát triển du lịch trong thời gian tới, góp phần cùng với nông nghiệp, thương mại - dịch vụ để đưa Hồng Ngự trở thành đô thị phát triển, điểm đến hấp dẫn du khách ở vùng biên.

Người dân thích thú khi vừa cho cá ăn vừa đưa tay bắt cá lên, bởi cá rất dạn dĩ

Một đội từ thiện thả cả trăm tấn cá ở khu bảo tồn

Anh Đặng Văn Nghĩ, Đội từ thiện Long Khánh (tỉnh Đồng Tháp) cho biết, hơn một năm nay mỗi khi nghe nơi nào cho các ao cá phóng sanh là toàn đội đưa xe tải đến kéo về, thả vào khu bảo tồn cá ở Đình thần An Bình.

Bình quân mỗi tuần đội đi kéo cá phóng sanh từ 2-3 chuyến ở khắp các tỉnh miền Tây; đến nay đã thả khoảng 100 tấn cá các loại xuống khu bảo tồn này. Hiện, công việc thả cá vẫn tiếp tục được duy trì nhằm góp phần phát triển đa dạng các loài cá ở đầu nguồn sông Tiền.

Anh Đặng Văn Nghĩ, Đội từ thiện Long Khánh (tỉnh Đồng Tháp) cùng các thành viên đã thả rất nhiều cá ở khu bảo tồn nhằm tái tạo nguồn lợi thủy sản

Mới đây, trong chuyến công tác tại các xã, phường biên giới, ông Ngô Chí Cường, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp đến khảo sát khu bảo tồn cá ở khu vực Đình thần An Bình. Ông đánh giá cao cách nghĩ, cách làm sáng tạo, hiệu quả của cộng đồng trong việc chung tay bảo tồn, giữ gìn và phát triển nguồn lợi thủy sản bằng cách nuôi dưỡng cá thiên nhiên.

Ông chỉ đạo các sở, ngành liên quan và chính quyền địa phương phát huy hơn nữa mô hình bảo tồn nhiều loài cá thiên nhiên; đồng thời xây dựng nơi đây thành điểm du lịch thu hút ngày càng nhiều du khách đến thăm, qua đó lan tỏa hình ảnh đẹp về bảo tồn nguồn lợi thủy sản...