Đồng Tháp: Tràm Chim, Gò Tháp giữ rừng mùa khô siết chặt phòng cháy

Chủ động công nghệ, giữ rừng từ sớm

Những ngày giữa mùa khô, nắng như đổ lửa xuống vùng Đồng Tháp Mười. Tại Vườn quốc gia Tràm Chim, mặt đất nhiều nơi đã nứt nẻ, lớp thực bì khô giòn, chỉ một tàn lửa nhỏ là nguy cơ bùng phát xảy ra. Trong cái nóng oi ả, lực lượng quản lý bảo vệ rừng vẫn lặng lẽ tuần tra dọc các tuyến đê, ánh mắt không rời những khoảng rừng tràm đang vào thời điểm nhạy cảm nhất.

Rừng tràm Vườn Quốc gia Tràm Chim nhìn từ trên cao. (Ảnh: Trung Ngãi).

Với diện tích hơn 7.300 ha, trong đó khoảng 3.000 ha rừng tràm, Tràm Chim không chỉ là “lá phổi xanh” mà còn là nơi cư trú của hàng trăm loài chim, động vật hoang dã quý hiếm. Việc nơi đây được công nhận là khu Ramsar càng khiến trách nhiệm bảo vệ rừng trở nên nặng nề hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan, nguy cơ cháy luôn ở cấp V - mức cực kỳ nguy hiểm, mọi phương án phòng cháy đều phải được kích hoạt ở trạng thái cao nhất.

Theo ông Cao Thái Phong, Phó Giám đốc Vườn quốc gia Tràm Chim, ngay từ đầu mùa khô, đơn vị đã kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng cháy chữa cháy rừng, phối hợp chặt chẽ với các địa phương vùng đệm.

Lực lượng bảo vệ cơ động thuộc Phòng quản lý bảo vệ Phòng cháy chữa cháy rừng - Vườn Quốc gia Tràm Chim đang tuần tra từ đài quan sát. (Ảnh: Trung Ngãi).

Ngay từ đầu mùa khô, Ban Chỉ huy phòng cháy chữa cháy rừng đã được kiện toàn, chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp ứng phó. Trên thực địa, 8 máy bơm công suất lớn cùng 15 máy bơm chữa cháy luôn trong trạng thái sẵn sàng vận hành.

Đáng chú ý, hệ thống 24 camera cảm biến nhiệt được lắp đặt phủ khắp vùng lõi, hoạt động liên tục 24/24 giờ, giúp phát hiện sớm các điểm nhiệt bất thường. Tín hiệu cảnh báo được truyền về trung tâm điều hành gần như tức thời, tạo “mắt thần” giám sát rừng mọi thời điểm. Bên cạnh đó, phương tiện thủy (tắc ráng) và thiết bị flycam cũng được huy động hỗ trợ kiểm tra tại các khu vực trọng điểm, góp phần phát hiện sớm và kịp thời ngăn chặn các hành vi xâm nhập rừng ngay từ ban đầu.

Ông Trần Nhựt Tân, Phó Trưởng phòng quản lý bảo vệ Phòng cháy chữa cháy rừng theo dõi camera giám sát rừng tràm tại trung tâm điều hành. (Ảnh: Trung Ngãi).

Không dừng lại ở đó, việc ứng dụng công nghệ còn thể hiện rõ qua hệ thống trạm quan trắc tự động, đo đạc khí tượng, thủy văn và chất lượng nước. Từng thông số về mực nước, độ ẩm, nhiệt độ đều được “định lượng hóa”, giúp đơn vị chủ động điều tiết nước, giảm nguy cơ cháy mà vẫn đảm bảo cân bằng sinh thái.

Giữa không gian tĩnh lặng của rừng tràm, tiếng máy bơm, tiếng xuồng máy thỉnh thoảng vang lên như nhịp đập của một “pháo đài xanh” đang được canh giữ nghiêm ngặt. Công nghệ hiện đại đã trở thành cánh tay nối dài cho con người, nhưng yếu tố quyết định vẫn là sự tận tụy, bám rừng của lực lượng làm nhiệm vụ – những người gần như không có khái niệm ngày nghỉ trong cao điểm mùa khô.

Bám địa bàn, giữ rừng bằng trách nhiệm

Lực lượng bảo vệ cơ động của Vườn Quốc gia Tràm Chim đang kiểm tra lớp thực bì tại rừng tràm. (Ảnh: Trung Ngãi).

Nếu công nghệ là “lá chắn” từ xa, thì con người chính là tuyến phòng thủ trực tiếp, kiên cường nhất. Dọc các tuyến đê bao, những bước chân tuần tra vẫn đều đặn suốt ngày đêm. Lực lượng quản lý bảo vệ rừng chia ca trực liên tục, vừa kiểm soát nguy cơ cháy, vừa ngăn chặn tình trạng xâm nhập trái phép.

Ông Trần Nhựt Tân, Phó Trưởng phòng quản lý bảo vệ Phòng cháy chữa cháy rừng – Vườn Quốc gia Tràm Chim, cho biết: “Chúng tôi bố trí lực lượng tuần tra 24/24 giờ, cả trên đê và trong nội đồng. Tại các điểm nóng, đường mòn, lối mở, lực lượng bám chặt để ngăn chặn từ đầu nguy cơ người dân vào rừng gây cháy”.

Không chỉ tuần tra, lực lượng còn tăng cường tuyên truyền đến người dân vùng đệm - nơi tiếp giáp trực tiếp với rừng. Những buổi vận động, ký cam kết không sử dụng lửa ven rừng được tổ chức thường xuyên. Khi phát hiện vi phạm, hình ảnh sẽ được chuyển ngay cho lực lượng chức năng địa phương để xử lý kịp thời.

Phòng quản lý bảo vệ Phòng cháy chữa cháy rừng luôn bố trí lực lượng tuần tra 24/24 giờ, cả trên đê và trong nội đồng. (Ảnh: Trung Ngãi).

Cùng với Tràm Chim, tại Khu di tích Gò Tháp – nơi có khoảng 300 ha rừng sinh thái, công tác phòng cháy cũng được siết chặt. Máy bơm công suất lớn được bố trí tại các khu vực trọng điểm, lực lượng tuần tra tăng cường kiểm soát, sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra. Các lớp tập huấn, diễn tập chữa cháy rừng được tổ chức bài bản, giúp cán bộ, nhân viên và người dân nắm vững kỹ năng xử lý sự cố.

Cán bộ bảo vệ cơ động thuộc Phòng quản lý bảo vệ Phòng cháy chữa cháy rừng – Vườn Quốc gia Tràm Chim dùng thiết bị flycam để kiểm tra tại các khu vực trọng điểm, góp phần phát hiện sớm. (Ảnh: Trung Ngãi).

Theo ông Tân, thuận lợi hiện nay là hệ thống đê bao, đường thủy cơ bản đáp ứng tốt việc cơ động lực lượng. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất vẫn là địa bàn rộng, tiếp giáp nhiều khu dân cư, nguy cơ xâm nhập rừng luôn tiềm ẩn. “Chúng tôi mong người dân nâng cao ý thức, không vào rừng trong mùa khô để hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy”, ông Tân chia sẻ.

Trong cái nắng gay gắt của mùa khô, hình ảnh những cán bộ “giữ rừng” lặng lẽ tuần tra, mắt dõi theo từng cánh rừng, đã trở nên quen thuộc. Họ không chỉ giữ rừng bằng thiết bị, bằng quy trình, mà còn bằng trách nhiệm và tình yêu với hệ sinh thái quê hương.

Lực lượng bảo vệ cơ động thuộc Phòng quản lý bảo vệ Phòng cháy chữa cháy rừng – Vườn Quốc gia Tràm Chim đang tuần tra bằng phương tiện thủy. (Ảnh: Trung Ngãi).

Giữa những thách thức của biến đổi khí hậu, sự chủ động từ công nghệ đến con người đang tạo nên “lá chắn kép” vững chắc. Nhờ đó, những cánh rừng tràm ở Tràm Chim, Gò Tháp vẫn được bảo vệ an toàn, tiếp tục là nơi sinh tồn của muôn loài ở vùng đất Sen Hồng.

Lực lượng bảo vệ cơ động của Vườn Quốc gia Tràm Chim đang tuần tra cơ động dọc các tuyến đê bao. (Ảnh: Trung Ngãi).