Đột phá tư duy để phát triển thị trường chứng khoán trong giai đoạn mới

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng tin tưởng thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn hiệu quả cho nền kinh tế, góp phần quan trọng vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới. (Ảnh: Vietnam+)

Năm 2026 đánh dấu mốc son 30 năm hình thành và phát triển của ngành chứng khoán Việt Nam. Đây không chỉ là dịp để nhìn lại chặng đường ba thập kỷ đã qua, mà còn là khởi điểm cho một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng, chiều sâu và tính bền vững.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm theo định hướng của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, áp lực về việc huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế cũng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Đồng bộ hóa các giải pháp

Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán năm 2026 diễn ra ngày 20/3, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh thị trường chứng khoán đã khẳng định được vai trò là cấu phần không thể thay thế trong hệ thống tài chính quốc gia. Mặc dù đối mặt với nhiều biến động phức tạp từ kinh tế toàn cầu, thị trường Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định, quy mô vốn hóa mở rộng và thanh khoản khả quan. Để đáp ứng nhu cầu vốn rất lớn cho giai đoạn 2026-2030, cơ quan quản lý đã hoạch định những nhóm giải pháp trọng tâm nhằm “đánh thức” tiềm năng của thị trường.

Cụ thể, chiến lược phát triển trong thời gian tới tập trung vào hai trụ cột chính. Thứ nhất là nhóm giải pháp phát triển nguồn cung, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn hiệu quả và mở rộng quy mô niêm yết. Thứ hai là nhóm giải pháp phát triển cầu đầu tư, nhằm đa dạng hóa thành phần nhà đầu tư, đặc biệt là các tổ chức chuyên nghiệp, qua đó nâng cao chiều sâu và tính thanh khoản.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, sự phát triển bền vững không thể tách rời sự tham gia trách nhiệm của các thành viên thị trường. Các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đóng vai trò là những định chế trung gian “dẫn đường," trong khi các doanh nghiệp niêm yết phải thực sự minh bạch trong quản trị để củng cố niềm tin. Đây là chìa khóa để thu hút dòng vốn dài hạn, tạo dựng một môi trường đầu tư chuyên nghiệp và tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, sự phát triển bền vững không thể tách rời sự tham gia trách nhiệm của các thành viên thị trường. (Ảnh: Vietnam+)

Sứ mệnh trong “kỷ nguyên vươn mình”

Đánh giá về bức tranh thị trường năm 2025, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết chỉ số VN-Index đã lập đỉnh mới với mức tăng gần 41% so với năm 2024. Quy mô vốn hóa toàn thị trường vốn (cổ phiếu, trái phiếu) đã đạt gần 110% GDP. Tính đến ngày 15/3/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có 65 doanh nghiệp có vốn hóa trên 1 tỷ USD, trong đó có 6 doanh nghiệp niêm yết vượt mốc 10 tỷ USD. Cùng với đó, số lượng tài khoản nhà đầu tư đạt hơn 11,6 triệu, vượt mục tiêu đề ra trong Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030.

Đặc biệt, những nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc đưa vào vận hành hệ thống công nghệ mới KRX, cùng với việc tổ chức FTSE Russell chính thức công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, sẽ góp phần quan trọng thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài, gia tăng chiều sâu và quy mô thị trường, qua đó nâng cao vị thế của thị trường tài chính Việt Nam trong khu vực.

“Đại hội Đảng đã xác lập những định hướng, quyết sách, chiến lược mang tính cách mạng nhằm xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, trong đó bao gồm các nhiệm vụ trọng tâm về xác lập mô hình tăng trưởng mới trên cơ sở khoa học, đổi mới, sáng tạo, đột phá, coi phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Nhiều mục tiêu phát triển kinh tế quan trọng cũng được xác định, như phấn đấu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030, GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 8.500 USD, tạo cơ sở cho việc hiện thực hóa tầm nhìn đến 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao,” Bộ trưởng nhấn mạnh.

Trước yêu cầu đó, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định thị trường chứng khoán phải đảm nhận vai trò “xương sống." Để hoàn thành nhiệm vụ nặng nề này, Bộ trưởng nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới mạnh mẽ tư duy: “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm."

Cụ thể, Bộ trưởng đã chỉ đạo năm nhóm giải pháp chiến lược. Đầu tiên là bám sát định hướng của Đảng và Nhà nước, gắn phát triển thị trường với mô hình tăng trưởng mới lấy kinh tế tư nhân làm động lực. Thứ hai là hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý minh bạch, bảo vệ tối đa quyền lợi nhà đầu tư. Thứ ba là hiện thực hóa các đề án nâng hạng và tái cơ cấu thị trường, trong đó ưu tiên phát triển đa dạng các loại hình quỹ đầu tư và khuyến khích doanh nghiệp lớn tham gia niêm yết. Thứ tư là hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế. Cuối cùng, tăng cường kỷ cương, kỷ luật thị trường, xử lý nghiêm minh các vi phạm để duy trì sự công bằng.

Bộ trưởng Bộ Tài chính đã chỉ đạo năm nhóm giải pháp chiến lược phát triển thị trường. (Ảnh: Vietnam+)

Sự minh bạch và bền vững dài hạn

Nhìn lại chặng đường 30 năm, những kết quả mà thị trường chứng khoán Việt Nam đạt được đã trở thành nền tảng quan trọng cho những bước tiến phía trước. Sự phối hợp giữa Chính phủ, Bộ Tài chính và cơ quan quản lý không chỉ dừng lại ở các chính sách điều hành mà còn nằm ở cam kết đồng hành cùng nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cũng đề nghị các tổ chức trung gian tiếp tục nâng cao năng lực tài chính, quản trị và chất lượng dịch vụ, phát triển các sản phẩm hiện đại đồng thời đóng vai trò tích cực trong việc tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia thị trường vốn. Các công ty quản lý quỹ phát triển các sản phẩm đầu tư đa dạng, minh bạch và chuyên nghiệp, thu hút các dòng vốn dài hạn vào thị trường, đặc biệt là các dòng vốn đầu tư tổ chức và vốn đầu tư nước ngoài.

Thêm vào đó, Bộ trưởng cho rằng các doanh nghiệp cũng cần nâng cao chuẩn mực quản trị công ty, minh bạch hóa hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng cường công bố thông tin và xây dựng chiến lược phát triển bền vững. Đồng hành với đó, các tổ chức cung cấp dịch vụ phụ trợ cho thị trường phải tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo tính độc lập, minh bạch và chuyên nghiệp, góp phần nâng cao niềm tin của nhà đầu tư đối với thị trường.

Với cộng đồng nhà đầu tư, Bộ trưởng đặc biệt mong sự trưởng thành cùng thị trường chứng khoán Việt Nam, hướng tới đầu tư chuyên nghiệp, dài hạn và có trách nhiệm.

Việc vận hành theo hướng “lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển” chính là kim chỉ nam mà các cơ quan chức năng đang quyết liệt thực hiện. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định Bộ Tài chính luôn đồng hành cùng thị trường trong việc tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, minh bạch thông tin, đẩy mạnh cải cách và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và các thành viên tham gia để thị trường tiếp tục phát triển mạnh mẽ, bền vững và hội nhập toàn cầu.

“Tôi tin tưởng rằng với quyết tâm của Chính phủ, sự nỗ lực của các cơ quan quản lý, sự hỗ trợ của các Bộ, ban, ngành, các tổ chức quốc tế và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn hiệu quả cho nền kinh tế, góp phần quan trọng vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới,” Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh./.

(Vietnam+)