Dư âm của 'Chiến dịch Quang Trung' trên công trường nơi biên giới

Những người lính Biên phòng và dân quân tham gia thi công tại công trường. Ảnh: Lê Văn Chương

Niềm vui của đồng bào khi sắp có ngôi trường mới

Đang vào mùa nắng nóng, nhưng dọc tuyến đường Hồ Chí Minh, đoạn rẽ từ ngã 3 Thạnh Mỹ (cách thành phố Đà Nẵng gần 50km) dẫn lên các xã phía Tây của thành phố vẫn rực rỡ màu của lá cây mơn mởn như mùa Xuân. Cây ươi, cây chò đen, cây sau sau vẫn khoác áo xanh non, cây thành ngạnh lốm đốm màu đỏ rực. Phía sau vẻ đẹp hoang sơ đó vẫn còn thấp thoáng những mảng núi sạt từ cuối năm 2025. Cách xã Đông Giang 2km vẫn đặt bảng cảnh báo nguy hiểm, đường lún, sạt lở. Đường vào xã Hùng Sơn, thành phố Đà Nẵng mới sạt lở trở lại sau một cơn mưa rừng.

Dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Tây Giang được khởi công từ cuối năm 2025 và từng được dự báo sẽ chậm tiến độ vì các phương tiện cơ giới khó tiếp cận công trường. Các loại máy trộn bê tông, máy phun bê tông, máy đầm... vẫn nằm ở điểm chờ đợi, khi tuyến đường ĐT 606 tạnh ráo sẽ được xe tải vượt chặng đường 120km, chở từ thành phố Đà Nẵng tới công trường.

Vào thời điểm dự án khởi công, cung đường này nguy hiểm đến mức xe ô tô không thể lưu thông. Nhiều vách núi trượt từng mảng, đất đá lao xuống phá vỡ mặt đường, tạo thành những hố sâu hun hút bên vực thẳm 200-300m. Có những đoạn mặt đường bị sạt lở mất hơn một nửa, khiến các tài xế khi đến nơi đều phải kinh hãi dừng lại. Sự nguy hiểm càng hiện rõ khi cũng trong thời gian đó, một vụ sạt lở đất kinh hoàng ngay tại xã Hùng Sơn thuộc tuyến đường đã vùi lấp 3 người. Cho đến tận tháng 5/2026, các biển cảnh báo nguy hiểm vẫn phải tiếp tục duy trì tại đây.

Các thành viên trong tổ "Hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ" tại xã Tây Giang là những dân quân thường trực và Bộ đội Biên phòng. Mọi người có mặt tại công trường từ ngày 8/4/2026. Trong số đó có 2 người là con em đồng bào dân tộc Cơ Tu và Giẻ Triêng, đó là Đại úy Pơ Loong Nhé và Thiếu tá A Lăng Hậu (cán bộ Đồn Biên phòng Tr’hy). Hai người lính gặp nhau luôn nhắc lại kỷ niệm tuổi thơ đi bộ tới trường. "Sắp có trường mới, bà con ai cũng vui" - Thiếu tá A Lăng Hậu nói.

Đại úy Pơ Loong Nhé kể, ở ngôi làng nơi anh lớn lên có ngôi nhà Gươl. Già làng thường đọc bài K’lêu, P’chooi và nói rằng, đó là nơi hương hồn của tổ tiên về trú ngụ, gặp gỡ con cháu. Khi Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Tây Giang được khởi công xây dựng, bà con ngồi quanh bếp lửa đều kể chuyện sắp có trường mới rồi, nay mai con em sẽ vừa được học, vừa có nơi vui chơi, rèn luyện thể thao.

Ký ức "Chiến dịch Quang Trung"

"Chiến dịch Quang Trung" được phát động vào ngày 29/11/2025. Lực lượng Quân đội đã sửa chữa 34.759 ngôi nhà bị hư hỏng, xây dựng lại 1.597 ngôi nhà bị sập, bị lũ cuốn trôi. "Chiến dịch Quang Trung" kết thúc vào ngày 12/1/2026, tuy nhiên, dư âm của chiến dịch này vẫn phảng phất trên công trường ở xã Tây Giang vào giữa tháng 5/2026.

Hạ sĩ Mai Anh Tuấn, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tr’hy lau mồ hôi trên khuôn mặt và cho biết, cuối năm 2025, đơn vị tham gia "Chiến dịch Quang Trung", thành lập đội sửa chữa nhà cho người dân và Tuấn được cấp trên phân công tham gia. Thời điểm đó, mưa lũ trên địa bàn đã lắng xuống, nhưng đồng bào vẫn luôn nhắc tới nỗi lo sạt lở. Vụ sạt lở núi ở xã Hùng Sơn và hình ảnh cả mảng núi ầm ầm lao xuống khiến đồng bào vẫn chưa hết hoang mang.

Lúc đồng bào khó khăn là lúc bộ đội sát cánh để thực hiện "Chiến dịch Quang Trung". Khi hoa đào, hoa đỗ quyên nở rộ ở những bản làng trên dãy Trường Sơn thì những công trình cũng đến giai đoạn hoàn tất để bà con đón Xuân trong ngôi nhà mới. Người dân ở các bản làng lại hát câu P’chooi: "Cây tre đã thành cột, lá mây đã thành mái. Ngôi nhà này là cái tổ của con chim trẫy, là nơi tránh nắng cho con hươu rừng. Tết này rượu ngọt hơn vì có mái nhà che, tình nghĩa anh em mình bền hơn vì cùng nhau nhóm lửa".

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng thể hiện quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ảnh: Lê Văn Chương

Nhiều người lính đang tham gia xây dựng tại Dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Tây Giang đều hồi ức về "Chiến dịch Quang Trung" như vậy. Ngày 12/5, tại công trường ở xã La Dêê, Thiếu tá Lê Văn Tùy và anh em trong đơn vị tranh thủ gỡ cốp pha đã đổ bê tông phần móng để dựng trụ sắt, tiến hành đổ bê tông trụ và mặt sàn tầng 2. Thiếu tá Tùy cho biết, anh quê ở tỉnh Quảng Trị, công tác tại Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng, rồi gắn bó với đồng bào vùng cao. Vào cuối năm 2025, anh đã tham gia "Chiến dịch Quang Trung", còn đợt này tiếp tục tham gia dự án xây dựng trường.

Thiếu úy Võ Đức Huy, nhân viên cơ yếu của Đồn Biên phòng La Êê có nước da đen láng sau nhiều ngày bám công trường. Anh cho biết, đơn vị đứng chân tại địa bàn đặc biệt khó khăn, vào mùa mưa thì đường sạt lở và anh em phải đi gùi lương thực, băng núi về đồn. Vì đã quen với sự vất vả nên khi triển khai kế hoạch tham gia xây dựng trường cho con em đồng bào, anh em đều xác định và bắt tay ngay vào việc, sau giờ làm chuyên môn là ra công trường.

Trường học cho con em nơi biên giới

Trung tá Zơ Râm Thân, cán bộ Đồn Biên phòng La Êê kể câu chuyện khiến ai cũng tò mò. Anh cho biết, mình là người dân tộc Giẻ Triêng và lớn lên tại xã La Êê. Khi cắp sách tới trường thì bố, mẹ anh nói, nếu con muốn học lên cấp 2 và cấp 3 thì phải đi bộ 7 ngày để ra trung tâm huyện, nếu xác định cái chân vượt núi không biết mỏi thì đi học tiếp.

Vậy rồi cậu bé cùng bạn bè băng rừng, vượt suối đi học, mỗi năm học chỉ về thăm gia đình 2 lần. Rồi sau này trở thành người lính Biên phòng, Zơ Râm Thân luôn mang hết tâm huyết của mình vào công việc.

Hơn 1 tháng lăn lộn trên công trường Dự án Trường Phổ thông nội trú, bán trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã La Êê, anh luôn nhắc lại chuyện thời đi học gian khổ, còn bây giờ con em đã có trường, trường mới sẽ có khu thể thao đa năng, có không gian vui chơi, các em nhỏ đồng bào Giẻ Triêng, Cơ Tu không còn cảnh đi bộ 7 ngày tới trường như thời trước.