Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm: Nhà thầu vẫn gặp khó về mặt bằng thi công

Công trường thi công các gói thầu dự án rạch Xuyên Tâm trong những tháng đầu năm 2026. Ảnh: H.Phạm

Mặt bằng bàn giao chỉ đạt hơn 22%

Có mặt tại công trường thi công gói thầu XL-02, đoạn từ cầu Bùi Đình Túy đến đường Lương Ngọc Quyến (thuộc phường Bình Thạnh và phường Bình Lợi Trung) những ngày đầu tháng 3, chúng tôi chứng kiến dưới cái nắng gay gắt, hơn 120 kỹ sư, công nhân cùng hơn 30 đầu máy, thiết bị đang khẩn trương thi công.

Tương tự, tại gói thầu XL-03, đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật (thuộc phường An Nhơn và phường Bình Lợi Trung), trên công trường, nhà thầu cùng đơn vị tư vấn giám sát, đơn vị thi công đã khắc phục khó khăn, huy động nhân sự cùng máy móc thiết bị để thi công.

Ngày 5-3, ông Phan Nhật Linh, Trưởng Ban quản lý dự án 3 (Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị thành phố Hồ Chí Minh (viết tắt là Ban Quản lý dự án Hạ tầng đô thị - chủ đầu tư) cho biết, dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm được chia làm 3 gói thầu: XL-01, XL-02, XL-03. Dự án đi qua 4 phường: Bình Lợi Trung, Bình Thạnh, Gia Định và An Nhơn, thời gian thực hiện từ năm 2023 đến 2028.

Hiện nay, nhà thầu đang tổ chức đồng loạt 6 mũi thi công trên phạm vi gói thầu XL-03, tiến hành khoan cọc thử, gia cố nền bằng cọc xi măng đất và đóng cọc. Tuy nhiên, công tác thi công đang gặp một số khó khăn do vướng mặt bằng.

Cụ thể, hiện nay, gói thầu XL-03 còn vướng 13 trường hợp thuộc dự án khu dân cư Bình Hòa (phường Bình Lợi Trung) do Công ty TNHH MTV đầu tư và xây dựng Tân Thuận làm chủ đầu tư. Ban Quản lý dự án Hạ tầng đô thị đang phối hợp với UBND phường Bình Lợi Trung để hoàn tất công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trong tháng 3-2026 để đảm bảo có mặt bằng toàn tuyến phục vụ thi công công trình.

Theo kế hoạch, gói thầu XL-03 sẽ thi công hoàn thành trước tháng 9 tới và đưa vào sử dụng trong năm 2026.

Máy móc, thiết bị được huy động đến công trường phục vụ thi công. Ảnh: H.Phạm

Đối với gói thầu XL-01, đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến cầu Bùi Đình Túy (thuộc phường Gia Định và phường Bình Thạnh) và gói thầu XL-02, cũng đã khởi công tháng 12-2025 và dự kiến hoàn thành trước tháng 8-2028, tuy nhiên hiện đang gặp vướng mắc lớn về mặt bằng.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hồ Chí Minh, dự án có tổng số 2.190 trường hợp ảnh hưởng. Trong đó, có 1.293 trường hợp giải tỏa toàn phần; 897 trường hợp giải tỏa một phần.

Trong đó, hiện nay, tại quận Bình Thạnh cũ (nay thuộc các phường Bình Thạnh, Gia Định và Bình Lợi Trung), mới chỉ có 702/2.052 trường hợp đã bàn giao mặt bằng, tương ứng tỷ lệ hơn 22%; trong khi địa bàn quận Gò Vấp cũ (nay thuộc phường An Nhơn) đã bàn giao 100% mặt bằng (138 trường hợp).

“Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm là một trong những dự án cải tạo môi trường và chỉnh trang đô thị trọng điểm của thành phố Hồ Chí Minh. Người dân chúng tôi rất mong chờ dự án sớm hoàn thành đúng tiến độ, vừa góp phần nâng cao chất lượng sống vừa đem lại bộ mặt đô thị khang trang và đẹp đẽ hơn”, ông Lê Tấn Hoàn, ngụ phường Bình Lợi Trung chia sẻ.

Nỗ lực gỡ khó

Theo ông Phan Nhật Linh, Trưởng Ban quản lý dự án 3, công tác bàn giao mặt bằng hiện còn chậm, phạm vi mặt bằng được bàn giao không liền mạch, gây ảnh hưởng đến kế hoạch, tiến độ của nhà thầu; phương tiện cơ giới khó tiếp cận để thi công.

Để bảo đảm kế hoạch, Ban Quản lý dự án Hạ tầng đô thị thành phố Hồ Chí Minh đề nghị các địa phương liên quan khẩn trương hoàn tất công tác bồi thường các trường hợp còn lại trước tháng 4-2026 trên địa bàn phường Bình Lợi Trung, phường Bình Thạnh, phường Gia Định và 13 trường hợp thuộc dự án khu dân cư Bình Hòa để bàn giao cho chủ đầu tư thực hiện dự án.

Rạch Xuyên Tâm là một trong những tuyến rạch ô nhiễm nhất thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: H.Phạm

Về phía cơ quan chức năng, ông Lê Anh Tú, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hồ Chí Minh cho hay, thời gian qua, Tổ công tác 2847 - tổ công tác chuyên ngành giải quyết dứt điểm, hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự án rạch Xuyên Tâm, đã tổ chức họp với các đơn vị có liên quan để giải quyết vướng mắc, đề xuất giải pháp cần thực hiện.

Đến nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường - Tổ trưởng Tổ công tác 2847, đã cơ bản giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ của dự án.

Để đẩy nhanh tiến độ, Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo UBND phường Bình Thạnh, Gia Định, Bình Lợi Trung tập trung giải quyết các hồ sơ tồn đọng còn lại chưa thực hiện chi trả cho người dân, ban hành quyết định thu hồi đất đối với các trường hợp đồng thuận và giải tỏa 1 phần trong dự án để bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư trước ngày 30-3, đồng thời tích cực vận động các trường hợp còn lại để người dân sớm bàn giao mặt bằng.

Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm có chiều dài hơn 8,8km. Tổng mức đầu tư của dự án gần 17.230 tỷ đồng, trong đó chi phí dành cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã chiếm tới 14.000 tỷ đồng.

Đây là dự án cải tạo môi trường và chỉnh trang đô thị trọng điểm của thành phố Hồ Chí Minh. Dự án sẽ nạo vét lòng rạch sâu 3,5m, mở rộng lòng rạch từ 20 - 30m. Hệ thống thu gom nước thải và nước mưa sẽ được xây dựng đồng bộ, giúp cải thiện chất lượng môi trường và ngăn ngừa ô nhiễm.

Sau khi hoàn thành, công trình được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường, ngập nước và “thay áo mới” cho bộ mặt đô thị dọc tuyến rạch vốn xuống cấp nghiêm trọng suốt hàng chục năm qua.

Minh Tuấn