Dự án điện hạt nhân có liên quan đến Nga được Đức 'bật đèn xanh'

Các nhà chức trách Đức ngày 22/7 cho biết họ đã "bật đèn xanh" cho một dự án điện hạt nhân chung giữa Pháp và Nga.

Cụ thể, cơ quan quản lý môi trường bang Lower Saxony (Niedersachsen) đã cấp phép cho công ty Framatome của Pháp sản xuất các thanh nhiên liệu được sử dụng trong các lò phản ứng do Nga thiết kế, Politico EU đưa tin.

Theo Politico EU, dự án sẽ được đặt tại cơ sở của Framatome ở thị trấn Lingen thuộc bang Lower Saxony, Tây Bắc nước Đức.

Dự án do ANF – công ty con của Framatome, thuộc tập đoàn năng lượng đa quốc gia thuộc sở hữu nhà nước Pháp EDF) – thực hiện.

Điểm gây tranh cãi là dự án sử dụng các linh kiện quan trọng do TVEL – công ty con của tập đoàn hạt nhân nhà nước Nga Rosatom – cung cấp.

Nhà máy của Framatome ở Lingen, bang Lower Saxony, Tây Bắc nước Đức, nơi sẽ sản xuất các thanh nhiên liệu được sử dụng trong các lò phản ứng do Nga thiết kế. Ảnh: Euractiv

Đơn xin cấp phép được nộp từ tháng 3/2022, chỉ vài tuần sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine.

Bộ trưởng Môi trường bang Lower Saxony, Christian Meyer, khẳng định trong bối cảnh hiện tại, việc hợp tác chặt chẽ với cơ quan hạt nhân Nga là "hoàn toàn sai lầm".

Tuy nhiên, ông Meyer cũng cho biết cơ quan của ông "không có cơ sở pháp lý nào để bác bỏ hoặc đặt giới hạn thời gian cho đơn xin phép" khi Rosatom vẫn được miễn trừ khỏi mọi vòng trừng phạt của EU đối với Moscow.

Để giảm thiểu rủi ro an ninh, chính quyền bang đã áp dụng những điều kiện nghiêm ngặt. Nhân viên của Rosatom và TVEL bị cấm vào nhà máy.

"Việc tiếp cận chỉ được cho phép trong những trường hợp ngoại lệ chính đáng và khi có sự tháp tùng của cơ quan quản lý hạt nhân", một phát ngôn viên của Bộ Môi trường bang Lower Saxony giải thích.

Các máy móc do TVEL cung cấp phải chịu sự kiểm tra an toàn nghiêm ngặt. Nhân viên của công ty Pháp Framatome cũng phải tuân thủ quy định chặt chẽ về tương tác với phía Nga.

Bộ Môi trường bang Lower Saxony nhấn mạnh rằng giấy phép có thể bị xem xét lại bất cứ lúc nào nếu phát hiện rủi ro mới, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh quốc gia.

Quyết định phê duyệt dựa trên đánh giá an ninh cập nhật từ chính phủ liên bang hồi tháng 2/2026, cho rằng với các điều kiện đã áp dụng thì "không có cơ sở pháp lý nào cho phép từ chối".

Dự án vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ nhiều phía. Nghị sĩ Roderich Kiesewetter của Đảng CDU gọi đây là "mối nguy hiểm an ninh" và kêu gọi chính phủ liên bang can thiệp để hủy bỏ nó.

Đảng Xanh cũng phản đối gay gắt, lo ngại Moscow có thể thu thập thông tin nhạy cảm về các cơ sở hạt nhân trên lãnh thổ Đức.

Tình hình càng phức tạp khi cường quốc hàng đầu EU đã đóng cửa tất cả nhà máy điện hạt nhân trong nước kể từ năm 2023, đồng thời là một trong những nước ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất.

Nhiều nước châu Âu từng thuộc Liên Xô cũ vẫn đang sử dụng các lò phản ứng do Nga thiết kế và cần nhiên liệu phù hợp, trong khi Moscow cũng kiểm soát một phần lớn nguồn cung uranium toàn cầu.

Minh Đức (Theo France24, Politico EU)