Dự kiến đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng từ tháng 4/2026

Dự kiến đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng từ tháng 4/2026.

Tiến độ triển khai cung ứng xăng E10

Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) thông tin tại Hội nghị triển khai Chỉ thị số 09/CT-TTG về chuyển đổi nhiên liệu sinh học do Bộ Công Thương tổ chức, đến thời điểm hiện tại, các điều kiện pháp lý cơ bản cho hoạt động phối trộn và pha chế đã hoàn tất. Hệ thống cơ sở phối trộn đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện, đồng thời doanh nghiệp đang triển khai nâng cấp, cải tạo để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng E10.

Petrolimex dự kiến hoàn thành nâng cấp toàn bộ hệ thống vào 10/4 tới, song do một số thiết bị về chậm, tiến độ có thể lùi đến khoảng 10/5. Như vậy, nếu triển khai xăng sinh học E10 ngay trong tháng 4, năng lực cung ứng của doanh nghiệp chưa thể đạt mức tối đa.

Theo đại diện Petrolimex, hiện nguồn cung cả xăng nền và ethanol để pha chế cơ bản được đảm bảo nhưng nguồn ethanol cho thấy sự phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu. Nguồn trong nước hiện chỉ đáp ứng khoảng 25% nhu cầu, còn lại phải nhập khẩu.

Đại diện Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) cho biêt, đơn vị cũng đã chuẩn bị sớm khi triển khai kinh doanh xăng E10 tại một số địa phương và bốn thành phố lớn từ năm 2025, với gần 100 cửa hàng xăng dầu. Thực tế triển khai cho thấy sản phẩm được thị trường chấp nhận, không phát sinh vấn đề đáng kể.

Nguồn cung xăng nền được bảo đảm thông qua hợp đồng với các nhà máy lọc dầu trong nước và nguồn nhập khẩu, đủ cho các tháng 3, 4 và 5. Đối với ethanol, PV OIL đã xây dựng phương án cung ứng tương ứng với nhu cầu khoảng 20.000 m³/tháng khi triển khai đồng bộ E10, đồng thời duy trì tồn kho để bảo đảm nguồn cho các tháng tiếp theo.

Đại diện nhiều doanh nghiệp xăng dầu khác cũng cho biết sẽ triển khai xăng E10 từ tháng 4.

Nỗ lực khắc phục khó khăn, sớm cung ứng xăng E10 ra thị trường

Theo ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, nhu cầu ethanol phục vụ phối trộn xăng E10 ước tính khoảng 92.000 - 100.000 m³ mỗi tháng.

Tuy nhiên, năng lực sản xuất trong nước hiện còn khá hạn chế. Cả nước hiện có 6 nhà máy ethanol, nhưng chỉ có 3 nhà máy đang vận hành thực tế. Tổng công suất thiết kế của các nhà máy khoảng 41.000 m³ mỗi tháng. Với tình trạng vận hành hiện nay, sản lượng thực tế chỉ đạt khoảng 25.000 m³ mỗi tháng, tương đương khoảng 25-27% nhu cầu thị trường. Ngay cả khi huy động tối đa toàn bộ các nhà máy, nguồn cung trong nước cũng chỉ đáp ứng khoảng 41% nhu cầu ethanol cho phối trộn xăng E10. Khoản thiếu hụt lớn này buộc các doanh nghiệp phải tính đến phương án nhập khẩu ethanol từ nước ngoài.

Theo đánh giá của Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, nguồn cung quốc tế hiện chủ yếu đến từ Mỹ và Brazil, với khả năng vận chuyển ổn định. Các tuyến hàng hải vận chuyển ethanol không đi qua khu vực Trung Đông, do đó ít chịu tác động trực tiếp từ các xung đột địa chính trị hiện nay. Ngoài ra, giá ethanol cũng có mức biến động thấp hơn so với xăng dầu, giúp giảm rủi ro cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, thách thức nằm ở yếu tố thời gian và cạnh tranh nguồn hàng. Khi nhiều quốc gia trong khu vực đồng loạt gia tăng sử dụng xăng sinh học thì áp lực lên các trung tâm trung chuyển như Singapore và Hàn Quốc có thể tăng mạnh. Vì vậy, nếu doanh nghiệp trong nước không chủ động kế hoạch nhập khẩu sớm thì nguy cơ thiếu hụt nguồn cung hoặc phải mua với giá cao hơn hoàn toàn có thể xảy ra.

Bên cạnh nguồn nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp cho rằng vẫn còn dư địa để tăng sản lượng ethanol trong nước nếu các điều kiện về tài chính và thị trường được tháo gỡ.

Tại Nhà máy Ethanol Đồng Nai, doanh nghiệp cho biết hiện đang vận hành ổn định với công suất khoảng 250 m³ mỗi ngày, tương đương khoảng 7.000 m³ mỗi tháng và đã đạt mức tối đa. Dây chuyền công nghệ của nhà máy có thể sử dụng nhiều loại nguyên liệu đầu vào như ngô, sắn lát hoặc tấm gạo, giúp tăng tính linh hoạt trong sản xuất.

Trong khi đó, Nhà máy Ethanol Dung Quất vừa chính thức đưa vào vận hành thương mại sau quá trình chạy thử. Sản lượng hiện khoảng 6.000 m³ mỗi tháng và có thể nâng lên khoảng 9.000 m³ mỗi tháng nếu điều kiện thị trường thuận lợi.

Ngoài ra, một số nhà máy từng tạm dừng hoạt động cũng được đánh giá là nguồn cung tiềm năng. Điển hình là Nhà máy Ethanol Bình Phước với công suất thiết kế khoảng 6.000 m³ mỗi tháng.

Theo doanh nghiệp, nếu được hỗ trợ về tài chính và hoàn tất các hạng mục kỹ thuật cần thiết, nhà máy có thể khôi phục hoạt động trong khoảng 3-5 tháng.

Tuy nhiên, "nút thắt" lớn nhất hiện nay nằm ở vốn lưu động. Doanh nghiệp cho biết chưa đủ nguồn lực tài chính để tái vận hành nhà máy, trong khi việc tiếp cận vốn tín dụng từ ngân hàng vẫn gặp khó khăn. Vì vậy, kiến nghị đặt ra là cần có sự vào cuộc của các cơ quan quản lý, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước, nhằm hỗ trợ xây dựng phương án tài chính khả thi để khôi phục hoạt động, tránh lãng phí nguồn lực đã đầu tư.

Theo quy định hiện hành, lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam được xác định rõ trong Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương.

Theo đó, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia phải được phối trộn để trở thành xăng sinh học E10 khi sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc.

Đồng thời, xăng E5RON92 tiếp tục được duy trì đến hết ngày 31/12/2030.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng, việc đẩy sớm lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 phụ thuộc rất lớn vào mức độ chuẩn bị của doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, nếu triển khai ngay trong tháng 4 thì mốc thời gian có thể là giữa tháng hoặc muộn nhất là ngày 30/4. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ hệ thống chỉ có khoảng 30 ngày để hoàn tất các khâu chuẩn bị. Đây là quỹ thời gian rất ngắn, đòi hỏi sự chuẩn bị khẩn trương và phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Trang Linh