Dữ liệu trở thành động lực tăng trưởng mới của APEC

Lần đầu tiên, các nền kinh tế thành viên Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) thống nhất nhìn nhận dữ liệu không chỉ là sản phẩm của quá trình số hóa cần được quản lý mà là nguồn lực chiến lược cho tăng trưởng kinh tế.

Hội nghị Bộ trưởng APEC 2026 về công nghệ số và AI tại Trung Quốc tháng 7/2026. Ảnh: Xinhua

Hội nghị Bộ trưởng APEC 2026 về công nghệ số và AI tại Trung Quốc tháng 7/2026. Ảnh: Xinhua

Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển kinh tế số của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, từ quản lý sang khai thác hiệu quả giá trị dữ liệu.

Nguồn lực cốt lõi

Theo China Daily, trong nhiều năm, thảo luận về dữ liệu thường xoay quanh quyền riêng tư, bảo mật hay quy định “dòng chảy” xuyên biên giới. Những vấn đề đó vẫn rất quan trọng, song APEC cho rằng đã đến lúc mở rộng cách tiếp cận.

Theo tuyên bố của Hội nghị Bộ trưởng APEC 2026 về công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) tại Thành Đô (Trung Quốc) gần đây, các nền kinh tế nhất trí thúc đẩy môi trường cởi mở, thuận lợi cho phát triển dữ liệu, tăng cường đổi mới dựa trên dữ liệu và mở rộng hợp tác khu vực nhằm khai thác giá trị kinh tế của “dầu mỏ mới” của thế kỷ 21.

Nói cách khác, dữ liệu là tài sản cần được lưu thông, kết nối và chuyển hóa thành năng suất, dịch vụ mới và động lực tăng trưởng. ANN dẫn lời ông Liu Liehong, Cục trưởng Quản lý Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc cho rằng, bên cạnh bảo vệ quyền riêng tư, bảo đảm an ninh và xây dựng quy tắc đối với dữ liệu xuyên biên giới, các nền kinh tế quan tâm nhiều hơn đến toàn bộ vòng đời của dữ liệu, từ tạo lập, lưu thông đến khai thác giá trị.

Không có dữ liệu chất lượng, ắt hẳn các mô hình AI khó có thể học hỏi, dự báo hay tạo ra giá trị thực tế. Vì vậy, thay vì chỉ chạy đua phát triển những mô hình AI ngày càng lớn, APEC đang giải quyết câu hỏi quan trọng hơn: Làm thế nào để dữ liệu được sử dụng hiệu quả cho tăng trưởng kinh tế.

Ông Satvinder Singh, Phó Tổng Thư ký Cộng đồng Kinh tế ASEAN nhận định, đối với ASEAN và nhiều nền kinh tế đang phát triển, ưu tiên hiện nay là đưa AI vào các lĩnh vực như nông nghiệp, sản xuất, logistics và dịch vụ công. “Chiến thắng trong cuộc đua AI tương lai sẽ không được quyết định bởi việc ai sở hữu mô hình lớn nhất hay mạnh nhất, mà ở khả năng chuyển sức mạnh công nghệ thành năng suất, chất lượng sống và động lực tăng trưởng kinh tế”, ông Singh nhấn mạnh.

Thực tế, hợp tác kỹ thuật số trở thành một trong những trụ cột phát triển nhanh nhất giữa Trung Quốc và Đông Nam Á thông qua các cơ chế hợp tác bao gồm cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, AI, an ninh mạng và công nghệ mới nổi.

Lợi thế cạnh tranh mới

Sự chuyển dịch tư duy của APEC diễn ra trong bối cảnh lượng dữ liệu toàn cầu tăng với tốc độ chưa từng có. Theo IDC, lượng dữ liệu toàn cầu dự kiến tăng lên khoảng 394 zettabyte năm 2028, gần gấp đôi so với năm 2024. Riêng Trung Quốc tạo 52,26 zettabyte dữ liệu trong năm 2025, tăng 27,28% so với năm trước. Khoảng 1/4 lượng dữ liệu được tạo ra trên thế giới hiện có nguồn gốc từ Trung Quốc, trong đó doanh nghiệp đóng góp khoảng 90% mức tăng trưởng dữ liệu.

Quy mô dữ liệu khổng lồ này trở thành lợi thế để các doanh nghiệp phát triển AI phục vụ nền kinh tế thực. Trung Quốc trở thành “phòng thí nghiệm” quan trọng cho các ứng dụng AI theo từng ngành nhờ sở hữu lượng dữ liệu chuyên biệt rất lớn trong sản xuất công nghiệp, xe điện, logistics và y tế. Những giải pháp được phát triển tại đây hoàn toàn có thể nhân rộng sang nhiều thị trường khác. Điều đó cho thấy giá trị của dữ liệu không chỉ nằm ở số lượng, mà còn ở khả năng kết nối với hoạt động sản xuất, dịch vụ và đổi mới sáng tạo.

Theo CCTV, cùng với tuyên bố về dữ liệu, APEC cũng thống nhất các ưu tiên hợp tác AI, bao gồm phát triển AI an toàn, thúc đẩy ứng dụng có trách nhiệm, xây dựng môi trường thuận lợi cho đổi mới và mở rộng hợp tác nhằm bảo đảm mọi nền kinh tế đều có thể hưởng lợi từ AI. Theo PwC, AI có thể đóng góp 15.700 tỷ USD cho kinh tế toàn cầu vào năm 2030, tương đương khoảng 14% GDP toàn cầu.

Trong nhiều thập niên, dầu mỏ quyết định sức mạnh kinh tế của các quốc gia. Bước vào kỷ nguyên AI, dữ liệu đang dần đảm nhận vai trò tương tự. Quyết định của APEC cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ sẽ không còn chỉ xoay quanh việc ai sở hữu AI tiên tiến nhất, mà là khả năng thực chất biến dữ liệu thành năng suất, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.

THƯ LÊ

Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/du-lieu-tro-thanh-dong-luc-tang-truong-moi-cua-apec-3346183.html