Dư nợ margin lập kỷ lục 420.000 tỷ đồng, các công ty chứng khoán tăng tốc đẩy mạnh cho vay
Quý I/2026 ghi nhận sự thay đổi lớn trong cơ cấu doanh thu của các công ty chứng khoán khi dư nợ cho vay margin đạt mức cao nhất lịch sử với hơn 420.000 tỷ đồng. Mở rộng mảng tín dụng đang trở thành chiến lược trọng tâm để tối ưu hóa nguồn vốn thừa, đặc biệt khi thị phần môi giới cạnh tranh khốc liệt và mảng tự doanh chịu nhiều biến động.

Cho vay trở thành "cứu cánh" doanh thu
Dù VN-Index vượt mốc 1.900 điểm trong năm nay, thị trường cũng từng trải qua nhịp giảm sâu hơn 200 điểm vào tháng 3. Biến động này đã tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh của các công ty chứng khoán. Hoạt động tự doanh ghi nhận sự sụt giảm quý thứ hai liên tiếp, kéo theo mức độ đóng góp vào tổng doanh thu đi xuống. Cùng lúc đó, mảng môi giới cũng chịu sức ép lớn khi các doanh nghiệp liên tục đua giảm phí dịch vụ.
Dữ liệu báo cáo tài chính quý I cho thấy, mảng cho vay đã mang về hơn 11.200 tỷ đồng, thiết lập mức cao nhất từ trước đến nay. Tỷ trọng đóng góp của hoạt động này vào tổng doanh thu đã tăng mạnh lên 36%, so với mức bình quân 28-30% ở các kỳ trước.
Tính đến ngày 31/3/2026, lượng tiền các công ty giải ngân cho khách hàng vay đạt hơn 420.000 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ ký quỹ (margin) chiếm 415.000 tỷ đồng, tăng khoảng 9.000 tỷ đồng so với thời điểm cuối năm 2025. Hàng loạt "ông lớn" như TCBS, SSI, VPBankS, VPS và HSC đều ghi nhận dư nợ cho vay vượt mốc 1 tỷ USD (trên 26.400 tỷ đồng). Quy mô tín dụng này tương đương với dư nợ của một số ngân hàng thương mại như PGBank hay Saigonbank.
Giải bài toán tối ưu vốn điều lệ
Lý giải xu hướng mở rộng cho vay, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình, cho biết đây là giải pháp thiết thực để các doanh nghiệp giải quyết tình trạng thừa vốn. Suốt hai năm qua, lượng cổ phiếu phát hành trên thị trường quá lớn đã vượt qua khả năng hấp thụ của dòng tiền. Để tối ưu hiệu suất sinh lời, các doanh nghiệp buộc phải dồn lực vào mảng cho vay khi môi giới và tự doanh đều gặp khó.
Chỉ trong một năm trở lại đây, tổng vốn điều lệ của các công ty chứng khoán đã tăng thêm 70.000 tỷ đồng. Các tổ chức như TCBS, SSI, VPBank, VPS và Vietcap đều được cổ đông bổ sung từ hàng nghìn đến chục nghìn tỷ đồng. Theo quy định của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, dư nợ tối đa được phép cho vay bằng 200% vốn chủ sở hữu. Do đó, việc liên tục tăng vốn trong năm 2025 đã tạo ra dư địa khổng lồ cho mảng tín dụng.
Đồng tình với quan điểm trên, ông Trần Quốc Toàn, Giám đốc chi nhánh 2 - hội sở Công ty Cổ phần Chứng Khoán Mirae Asset, đánh giá mở rộng cho vay là chìa khóa để chiếm lĩnh thị phần. Sự sôi động của hoạt động chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) với các thương vụ lớn như Highlands, Điện Máy Xanh, Bảo Tín Mạnh Hải hay LPBS cũng đang thúc đẩy nhu cầu vay vốn.
Hiện nay, nhiều đơn vị xem cho vay là kênh tăng trưởng cốt lõi. Đơn cử, Chứng khoán SHS đặt kế hoạch giảm sự phụ thuộc vào tự doanh để đưa tỷ trọng doanh thu cho vay lên mức 46%. Các công ty như VPBankS hay SSI cũng đã công bố lộ trình dịch chuyển tương tự.
Dư địa phát triển đi kèm rủi ro thanh lý
Các chuyên gia dự báo mảng tín dụng chứng khoán sẽ tiếp tục đà mở rộng. Nguồn vốn không chỉ phục vụ nhà đầu tư trong nước mà còn sẵn sàng cung cấp cho nhà đầu tư ngoại khi quy định nâng hạng thị trường chính thức có hiệu lực từ tháng 9/2026.
Ông Nhâm Hà Hải, Tổng giám đốc VPBankS, nhận định nhu cầu vay margin vẫn đang ở mức cao. Điều này càng rõ nét khi mục tiêu tăng trưởng tín dụng 19% của hệ thống ngân hàng trong năm nay khó đạt được, trong lúc thanh khoản thị trường chứng khoán vẫn duy trì dồi dào. Quan trọng hơn, tỷ lệ dư nợ trên vốn chủ sở hữu tại nhiều công ty lớn vẫn chưa chạm trần quy định, đảm bảo không gian tăng trưởng an toàn và chưa gây ra trạng thái rủi ro cực đoan cho điểm số thị trường.
Dù vậy, ông Trần Quốc Toàn cũng lưu ý về con số dư nợ 415.000 tỷ đồng hiện tại. Nếu thị trường xảy ra nhịp điều chỉnh lớn, áp lực bán giải chấp (force-sell) sẽ lan rộng, làm xuất hiện những phiên giảm điểm với biên độ sâu hơn bình thường.











