Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) hoàn thiện hành lang pháp lý cho hạ tầng thiết yếu

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính chủ trì buổi họp báo thường kỳ tháng 9-2026. Ảnh: Lê Minh

Theo Phó Vụ trưởng Vụ Bưu chính Lê Chung, trong những năm qua, quy mô và phương thức hoạt động của thị trường bưu chính đã phát triển vượt bậc so với thời điểm ban đầu, từ đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương thức quản lý nhà nước về bưu chính.

Vì vậy, dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), bên cạnh kế thừa quy định phù hợp từ năm 2010, thiết lập khung pháp lý toàn diện nhằm phát triển hạ tầng bưu chính, thúc đẩy thương mại điện tử, chuyển đổi số và bảo đảm an toàn, an ninh trong tình hình mới.

Dự thảo luật tập trung sửa đổi giải quyết 6 vấn đề, tập trung vào một số điểm mới sau.

Trước hết dự thảo có các quy định làm rõ phạm vi dịch vụ, phân định rõ dịch vụ bưu chính với vận tải, kho bãi và logistics. Dịch vụ bưu chính đòi hỏi xử lý riêng lẻ từng bưu gửi, có định danh, khả năng theo dõi và phát hàng theo địa chỉ, địa điểm thỏa thuận.

Cũng theo ông Lê Chung, nếu một xe chở nguyên một chuyến hàng từ kho A đến kho B thì đó là vận tải, nếu từng gói hàng có mã riêng như QR code mã vạch được chấp nhận tại bưu cục hoặc địa chỉ người nhận được phân loại, định tiến sát đến từng địa chỉ người nhận thì hàng hoá đó mang đặc trưng của dịch vụ bưu chính.

Phó Vụ trưởng Vụ Bưu chính Lê Chung thông tin về dự thảo Luật Bưu chính sửa đổi. Ảnh: Lê Minh

Doanh nghiệp được phân loại thành "vận hành mạng" và "không vận hành mạng" với quyền, nghĩa vụ tương ứng, đồng thời gắn trách nhiệm bồi thường trực tiếp với đơn vị giao kết hợp đồng với khách hàng.

Thủ tục gia nhập thị trường được đơn giản hoá, chuyển đổi cơ chế cấp phép sang đăng ký cung cấp dịch vụ bằng phương thức điện tử. Cơ quan quản lý chỉ kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ, không thẩm định nội dung, qua đó giảm gánh nặng hành chính và tăng cường hậu kiểm.

Dịch vụ bưu chính phổ cập, đưa gói và kiện hàng hóa vào phạm vi phổ cập nhằm đáp ứng nhu cầu thương mại điện tử tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo với mức cước thống nhất toàn quốc. Nhà nước hỗ trợ kinh phí khấu hao và nhân công tối thiểu, yêu cầu doanh nghiệp hạch toán minh bạch nguồn lực công ích.

Thúc đẩy bưu chính số và an ninh, bổ sung quy định về dữ liệu bưu chính, mã nhận dạng bưu gửi, thu thập thông tin người gửi, phân loại rủi ro và tuân thủ chặt chẽ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng như an ninh mạng.

Về duy trì hoạt động trong tình huống khẩn cấp, dự thảo quy định cơ chế huy động doanh nghiệp vận hành mạng để đảm bảo lưu thông hàng hóa thiết yếu khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh hoặc tình trạng khẩn cấp, đi kèm chính sách bù đắp chi phí hợp lý.