Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi): Nhấn mạnh vai trò trung tâm của người dân

Đây không chỉ là yêu cầu về phổ biến pháp luật, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để các cơ chế mới đi vào cuộc sống một cách hiệu quả.

Truyền thông chính sách phải đi trước một bước

Một góc Thủ đô Hà Nội. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN

Vừa qua vào ngày 19/3, tại cuộc họp thông tin, truyền thông dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi); tuyên truyền phổ biến Luật Thủ đô (sửa đổi) sau khi được Quốc hội xem xét, thông qua, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu - Chủ tịch Hội đồng phối hợp, phổ biến giáo dục pháp luật Hà Nội khẳng định, mọi hoạt động tuyên truyền cần hướng đến mục tiêu cuối cùng là người dân hiểu, ủng hộ và tham gia thực hiện. Định hướng tăng cường truyền thông được đặt ra trong quá trình thành phố chuẩn bị triển khai luật, trong đó nhấn mạnh việc thông tin phải đi trước, tạo nền tảng nhận thức xã hội.

Đồng quan điểm trên, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương nhấn mạnh, công tác truyền thông dự thảo luật đang được triển khai theo đúng tiến độ, bám sát các mốc trước, trong và sau khi Quốc hội thông qua. Các cơ quan chức năng đã phối hợp chặt chẽ để bảo đảm nội dung thống nhất, tập trung vào những điểm mới của luật. Trọng tâm truyền thông trong giai đoạn tới là các nội dung về cơ chế phân quyền cho thành phố, thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật đặc thù, cũng như định hướng phát triển vùng Thủ đô.

Cùng với đó, thành phố sẽ tổ chức các hoạt động tuyên truyền đa dạng như hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đến cấp xã, phường; xây dựng tài liệu phổ biến và triển khai trên nhiều loại hình báo chí, nền tảng số. Mục tiêu là bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác, tạo sự đồng thuận xã hội ngay từ giai đoạn đầu.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ điều chỉnh tổ chức bộ máy, mà còn tạo khuôn khổ pháp lý mới cho phát triển đô thị đặc biệt, với điểm nhấn là phân quyền mạnh mẽ hơn cho chính quyền thành phố. Theo dự thảo, Hà Nội được trao quyền chủ động hơn trong quyết định và tổ chức thực hiện nhiều lĩnh vực phát triển, đồng thời có thể ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với thực tiễn. Điều này mở ra dư địa lớn để xử lý các vấn đề đô thị như giao thông, môi trường, cải tạo chung cư cũ hay phát triển hạ tầng.

Đáng chú ý, dự thảo luật cho phép thành phố thí điểm các cơ chế, chính sách mới, kể cả những nội dung chưa được quy định hoặc khác với quy định hiện hành. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm đổi mới mô hình quản trị, tạo điều kiện để Hà Nội đóng vai trò tiên phong trong thử nghiệm chính sách.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo thành phố Hà Nội, việc truyền thông cần làm rõ bản chất của các cơ chế này. “Cơ chế đặc thù không phải là ưu đãi đơn thuần, mà là công cụ để thử nghiệm, hoàn thiện chính sách và có thể nhân rộng khi đủ điều kiện”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh.

Việc giải thích rõ nội dung này có ý nghĩa quan trọng nhằm tránh hiểu sai hoặc kỳ vọng không phù hợp trong xã hội.

Một trong những điểm cốt lõi của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) là gắn phân quyền với trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm soát quyền lực. Theo đó, khi được trao quyền chủ động lớn hơn, chính quyền thành phố cũng phải chịu trách nhiệm trước Trung ương và nhân dân, đồng thời chịu sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan có thẩm quyền và xã hội.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho rằng, điều này đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải nâng cao năng lực, tinh thần trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm trong quá trình thực thi chính sách. Cùng với đó, công tác tuyên truyền cần làm rõ mối quan hệ giữa phân quyền và trách nhiệm, giúp người dân hiểu đúng và tham gia giám sát một cách hiệu quả.

Ngoài ra, việc tuyên truyền cũng được yêu cầu gắn với các định hướng lớn như Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô và Quy hoạch tổng thể Thủ đô, qua đó tạo sự thống nhất giữa định hướng chiến lược và khuôn khổ pháp lý.

Người dân là yếu tố quyết định hiệu quả thực thi

Một điểm nổi bật của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) là nhấn mạnh vai trò trung tâm của người dân, với mục tiêu bảo đảm quyền con người, quyền công dân và nâng cao chất lượng sống. Thực tế cho thấy, hiệu quả của một đạo luật không chỉ phụ thuộc vào nội dung quy định, mà còn ở mức độ đồng thuận và tham gia của xã hội. Những chính sách liên quan đến quản lý đô thị, giao thông, môi trường hay trật tự xã hội chỉ có thể phát huy tác dụng khi người dân hiểu và chủ động thực hiện.

Chính vì vậy, Hà Nội xác định công tác tuyên truyền phải được triển khai sâu rộng, từ cấp thành phố đến cơ sở, bảo đảm thông tin đến được từng người dân. Các kênh truyền thông sẽ được đa dạng hóa, kết hợp giữa báo chí truyền thống và nền tảng số, nhằm tăng khả năng tiếp cận và hiệu quả truyền tải. Không dừng ở việc cung cấp thông tin, tuyên truyền còn hướng tới mục tiêu chuyển hóa nhận thức thành hành động cụ thể, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi luật trong thực tế.

Việc đẩy mạnh tuyên truyền được xác định là một phần trong chiến lược tổng thể nhằm đưa luật vào cuộc sống. Thành phố đặt mục tiêu xây dựng chiến dịch truyền thông bài bản, có kịch bản cụ thể, phân công rõ trách nhiệm từng cơ quan, đơn vị, bảo đảm thông tin được truyền tải thống nhất và hiệu quả.

Về lâu dài, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) khi được Quốc hội xem xét, thông qua không chỉ tạo động lực phát triển cho Hà Nội, mà còn có thể trở thành cơ sở để thử nghiệm và hoàn thiện các chính sách mới ở tầm quốc gia. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, yếu tố quyết định vẫn là tổ chức thực thi. Trong đó, tuyên truyền chính sách đóng vai trò cầu nối giữa quy định pháp luật và thực tiễn đời sống, góp phần biến các chủ trương thành hành động cụ thể trong xã hội.

Trung Nguyên (TTXVN)