Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) trao quyền tự quyết mạnh mẽ để Hà Nội bứt phá

Tờ trình của Chính phủ tới Quốc hội về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) nêu rõ, Luật Thủ đô năm 2024 đã quy định các cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển Thủ đô.

Tuy nhiên, từ các cơ chế, chính sách vượt trội đó, nhiều bộ, ngành, địa phương đã nghiên cứu, kế thừa để tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành một số luật chuyên ngành, một số nghị quyết đặc thù cho các địa phương khác. Điều này dẫn đến các cơ chế, chính sách vượt trội trong Luật Thủ đô dần trở nên phổ biến, áp dụng chung, không còn là đặc thù của Thủ đô.

Cùng với đó, thực tiễn quản lý, phát triển đô thị Hà Nội trong thời gian qua cho thấy nhiều hạn chế, yếu kém kéo dài, chưa được khắc phục đồng bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân và năng lực cạnh tranh của đô thị…

Do đó, cần có các cơ chế, chính sách đặc thù cho phép Thủ đô chủ động hơn trong việc quyết định, tổ chức thực hiện các dự án hạ tầng quy mô lớn, có tính chất kết nối vùng và liên vùng. Cùng với đó, yêu cầu xây dựng mô hình chính quyền đô thị hiện đại, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả cũng đòi hỏi phải đẩy mạnh phân cấp, phân quyền một cách thực chất, gắn với trách nhiệm giải trình, theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ giúp TP Hà Nội bứt phá phát triển mạnh mẽ hơn

Để đáp ứng nhu cầu thực tiễn nêu trên, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) tập trung phân quyền cho TP Hà Nội quyết định nhiều vấn đề, từ đó tạo không gian tối đa cho sự sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của chính quyền Thủ đô; đồng thời tăng cường yêu cầu về kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã bổ sung cơ chế phân quyền mạnh mẽ hơn cho chính quyền TP Hà Nội trong lĩnh vực tổ chức bộ máy và công vụ.

Theo đó, HĐND TP Hà Nội quyết định số lượng, việc thành lập, tổ chức lại, giải thể cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính thuộc UBND TP Hà Nội, UBND cấp xã; quyết định thay đổi tên gọi, điều chỉnh chức năng của các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính hiện có; thí điểm các mô hình quản trị mới nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy.

HĐND TP Hà Nội cũng quyết định tỷ lệ đại biểu HĐND chuyên trách; số lượng, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn các Ban của HĐND TP Hà Nội và HĐND cấp xã; tiêu chí xác định số lượng đại biểu HĐND cấp xã; số lượng và cơ cấu ủy viên UBND TP Hà Nội và cấp xã; tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố.

TP Hà Nội cần thêm các cơ chế đặc thù để chủ động thực hiện các dự án phát triển quy mô lớn

UBND TP Hà Nội có thẩm quyền thành lập các đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của HĐND TP Hà Nội; quy định về chính sách, biện pháp tổ chức thực hiện nền hành chính số và công vụ số; quy định cơ chế, biện pháp phát huy dân chủ ở cơ sở, huy động sự tham gia của người dân trong quản trị địa phương; cơ chế khoán việc và cơ chế khác để phát huy vai trò tự quản của thôn, tổ dân phố.

Về phân cấp trong các lĩnh vực đặc thù, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, thành phố đề nghị tiếp tục được phân cấp, ủy quyền trong một số lĩnh vực như: y tế, giáo dục, văn hóa - xã hội, nhất là thẩm quyền thành lập, cấp phép và quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập và ngoài công lập trên địa bàn.

Đối với cơ chế tài chính - ngân sách, TP Hà Nội đang xây dựng mô hình tăng trưởng mới với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đóng góp tích cực chung cho cả nước. Trong đó, thành phố tập trung khai thác các yếu tố nội sinh, đặc biệt là các lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục, thay vì cạnh tranh thu hút nguồn lực với các địa phương khác, nhất là nguồn lực bên ngoài.

Do đó, đề nghị được tiếp tục quan tâm, ủng hộ các cơ chế tài chính đặc thù như: thành lập các quỹ tài chính ngoài ngân sách; cho phép phát hành trái phiếu công trình, trái phiếu Thủ đô để huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển.

NGUYỄN QUỐC