Đưa giáo dục trí tuệ nhân tạo vào trường học

Giáo viên Trường Tiểu học Tân Dân (phường Việt Trì) đẩy mạnh ứng dụng học liệu số trong giảng dạy.

Hình thành năng lực sử dụng AI có trách nhiệm

Năm học 2025 - 2026, thực hiện khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT lựa chọn 18 trường, gồm 6 trường tiểu học, 6 trường THCS và 6 trường THPT để triển khai với 406 lớp, 19.344 học sinh tham gia. Để giáo dục AI không trở thành nội dung tách rời, các nhà trường chủ động tích hợp vào kế hoạch giáo dục, kế hoạch dạy học và hoạt động STEM phù hợp điều kiện thực tế. Nội dung AI bước đầu được lồng ghép trong các môn học, hoạt động trải nghiệm và giáo dục STEM, STEAM. Ở tiểu học, học sinh chủ yếu hình thành nhận thức ban đầu về AI thông qua trải nghiệm, khám phá và thực hành đơn giản. Ở THCS và THPT, nội dung được mở rộng theo hướng ứng dụng AI trong học tập, nghiên cứu và giải quyết những vấn đề thực tiễn phù hợp với yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Qua tổng hợp từ các cơ sở giáo dục, đa số học sinh tham gia tích cực, bước đầu nhận biết AI và hiểu một số ứng dụng của công nghệ này trong học tập, đời sống; đồng thời được định hướng sử dụng công nghệ số an toàn, có trách nhiệm.

Cùng với học sinh, giáo viên có thêm cơ hội đổi mới phương pháp dạy học. Nhiều giáo viên chủ động sử dụng AI để hỗ trợ xây dựng kế hoạch bài dạy, thiết kế học liệu số, tạo hình ảnh, video minh họa, xây dựng câu hỏi, bài tập và hỗ trợ kiểm tra, đánh giá. Việc ứng dụng công nghệ góp phần giảm thời gian chuẩn bị bài, tăng tính trực quan của bài giảng và tạo điều kiện để giáo viên dành nhiều thời gian hơn cho tổ chức hoạt động học tập.

Tại Trường Tiểu học Tân Dân (phường Việt Trì), nhà trường thường xuyên tổ chức sinh hoạt chuyên đề về chuyển đổi số, ứng dụng AI trong thiết kế bài giảng và xây dựng học liệu số. Hiện, 100% giáo viên sử dụng các nền tảng số trong quản lý lớp học, trao đổi chuyên môn và hỗ trợ học sinh học tập. Nhiều tiết học được thiết kế bằng học liệu điện tử, tăng tính tương tác và phát huy năng lực tự học của học sinh. Cô giáo Nguyễn Thị Minh Thịnh - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Từ những kỹ năng cơ bản ban đầu, nhiều giáo viên đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ thông tin và AI vào giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giờ học. Quan trọng hơn, học sinh được tiếp cận công nghệ phù hợp, từng bước hình thành kỹ năng học tập và tương tác an toàn trên môi trường số ngay từ bậc tiểu học.

Tại Trường THCS Hùng Vương (phường Âu Cơ), việc ứng dụng công nghệ số trong dạy học cũng được giáo viên chú trọng. Qua các tiết học có sử dụng học liệu số, học sinh được tăng cơ hội tương tác, tìm kiếm thông tin, trình bày ý tưởng và giải quyết nhiệm vụ học tập. Cô giáo Trần Thị Bình - Hiệu trưởng nhà trường thông tin: Từ thực tiễn thí điểm cho thấy, AI đang từng bước trở thành công cụ hỗ trợ đổi mới hoạt động giáo dục. Học liệu số và các nền tảng AI được khai thác nhiều hơn trong quản lý, giảng dạy và sinh hoạt chuyên môn; đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên có sự thống nhất cao hơn về nhận thức và tích cực đổi mới phương pháp làm việc.

Mở rộng có lộ trình, bảo đảm các điều kiện

Nhìn chung, các điều kiện bảo đảm thực hiện tại các cơ sở giáo dục tham gia thí điểm cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, để triển khai đồng bộ, hiệu quả và bền vững trong thời gian tới, cần tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, học liệu số; đồng thời tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và có cơ chế hỗ trợ phù hợp nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và chuyển đổi số của ngành. Qua quá trình triển khai thí điểm, Sở GD&ĐT đề xuất tiếp tục hoàn thiện Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) theo hướng phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và năng lực nhận thức của học sinh; xây dựng lộ trình nội dung theo từng khối lớp, xác định rõ mục tiêu, yêu cầu cần đạt và mức độ kiến thức phù hợp với từng độ tuổi, bảo đảm tính liên thông giữa các cấp học. Đồng thời, bổ sung hệ thống tài liệu hướng dẫn thực hiện, giáo án minh họa, học liệu số, video bài giảng, ngân hàng câu hỏi và các hoạt động trải nghiệm mẫu để giáo viên thuận lợi trong quá trình triển khai; xây dựng bộ tiêu chí và công cụ đánh giá kết quả học tập của học sinh đối với nội dung giáo dục AI theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực, phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Đối với các nhà trường tiếp tục tổ chức câu lạc bộ, cuộc thi, ngày hội công nghệ và hoạt động trải nghiệm để học sinh phát huy khả năng sáng tạo, tư duy số và kỹ năng giải quyết vấn đề. Đội ngũ giáo viên cốt cán về giáo dục AI tiếp tục phát huy vai trò hỗ trợ chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng những mô hình hiệu quả. Một yêu cầu quan trọng là đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin, thiết bị dạy học và học liệu số. Sở GD&ĐT đề xuất tỉnh ưu tiên nguồn lực nâng cấp phòng máy tính, hạ tầng Internet băng thông rộng cho các trường phổ thông, nhất là khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa. Khi công nghệ ngày càng hiện diện sâu rộng trong đời sống, việc trang bị cho học sinh khả năng hiểu, sử dụng và làm chủ AI một cách an toàn, có trách nhiệm sẽ là một phần không thể thiếu của quá trình đổi mới giáo dục.

Từ những giờ học đầu tiên và những hoạt động trải nghiệm còn đơn giản, giáo dục AI đang từng bước mở ra không gian học tập mới. Ở đó, công nghệ không thay thế người thầy mà trở thành công cụ hỗ trợ để thầy, cô giáo đổi mới cách dạy, học sinh chủ động khám phá và nhà trường từng bước thích ứng với yêu cầu của giáo dục trong thời đại số.