Đưa hoạt hình Việt Nam vươn ra thế giới

Cảnh trong phim hoạt hình "Trạng Quỳnh Nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu".

Sự xuất hiện của bộ phim tại Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Annecy 2026 đánh dấu bước tiến của ê-kíp sản xuất, phản ánh nỗ lực hội nhập của hoạt hình Việt Nam với thị trường quốc tế. Nhiều năm qua, điện ảnh Việt Nam đã xuất hiện tại các liên hoan phim quốc tế thông qua các tác phẩm nghệ thuật, phim độc lập hay phim chính kịch.

Trong khi đó, hoạt hình điện ảnh, đặc biệt là hoạt hình 3D, vẫn là lĩnh vực còn non trẻ, đang tìm vị trí trong ngành công nghiệp hoạt hình toàn cầu vốn do Nhật Bản, Hoa Kỳ và châu Âu dẫn dắt. Vì vậy, sự kiện "Trạng Quỳnh Nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được giới thiệu tại Annecy là tín hiệu tích cực đối với hoạt hình Việt Nam.

Phim từng đoạt nhiều giải thưởng trong nước.

Đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú Trịnh Lâm Tùng cho biết, việc tham dự liên hoan phim quốc tế không phải niềm vui của riêng ê-kíp thực hiện mà còn là dịp để giới làm hoạt hình Việt Nam giới thiệu tới công chúng quốc tế các câu chuyện và vốn văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Phía sau niềm vui đó là quá trình chuẩn bị kéo dài của Alpha Animation Studio. Bộ phim được phát triển từ series hoạt hình "Trạng Quỳnh thời nhí nhố", từng thu hút lượng lớn khán giả trên các nền tảng số.

Dù vậy, việc chuyển từ series ngắn sang tác phẩm điện ảnh đòi hỏi quy trình sản xuất hoàn toàn khác, từ xây dựng kịch bản, phát triển nhân vật cho tới tổ chức sản xuất và hậu kỳ.

Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, ê-kíp đã dành nhiều thời gian nghiên cứu chất liệu dân gian, truyền thuyết và kho tàng truyện kể Việt Nam để tạo dựng không gian phim. Quá trình thực hiện các phân cảnh kỹ xảo hình ảnh (VFX) cũng đặt ra nhiều thách thức khi hoạt hình điện ảnh vẫn là lĩnh vực mới tại Việt Nam.

Khán giả nhỏ tuổi giao lưu với nhân vật được tạo hình sinh động.

"Một số phân cảnh phải thực hiện nhiều lần, kéo dài nhiều ngày mới đạt kết quả mong muốn. Chính các thử thách đó giúp chúng tôi tích lũy thêm kinh nghiệm và trưởng thành hơn trong nghề", đạo diễn Trịnh Lâm Tùng chia sẻ.

Bài toán khó nhất đối với ê-kíp là làm mới hình tượng Trạng Quỳnh - nhân vật dân gian quen thuộc với nhiều thế hệ khán giả. "Làm sao để giữ được hồn cốt văn hóa của nhân vật và tạo sức sống phù hợp khán giả hôm nay là điều chúng tôi luôn trăn trở", đạo diễn nói.

Trong phim, Trạng Quỳnh vẫn giữ nét thông minh, hóm hỉnh và tinh thần nghĩa hiệp vốn có, nhưng được đặt trong cuộc phiêu lưu kỳ ảo gần gũi hơn với tuổi thơ đương đại. "Tôi không muốn kể lại hình ảnh Trạng Quỳnh mà mọi người đã biết. Điều tôi mong muốn là xây dựng Trạng Quỳnh nhí để khán giả lớn tuổi gặp lại ký ức tuổi thơ, còn khán giả nhỏ tuổi có thể đồng hành cùng nhân vật trong cuộc phiêu lưu mới", anh bày tỏ.

Bộ phim về Trạng Quỳnh được trẻ em yêu thích.

Từ chất liệu văn hóa bản địa, bộ phim mở rộng câu chuyện tới các cảm xúc phổ quát như tình bạn, lòng dũng cảm, sự trưởng thành và khát vọng khám phá. Đây là điểm kết nối để khán giả ở nhiều quốc gia có thể tiếp cận câu chuyện mà vẫn cảm nhận được sắc thái văn hóa Việt Nam.

Điểm nổi bật của "Trạng Quỳnh Nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" nằm ở cách khai thác chất liệu dân gian để xây dựng không gian điện ảnh. Thay vì tập trung vào các màn đấu trí quen thuộc của nhân vật Trạng Quỳnh, bộ phim mở rộng mạch truyện bằng cuộc phiêu lưu gắn với truyền thuyết Kim Ngưu và quá trình minh oan cho gia đình nhân vật.

Đạo diễn Trịnh Lâm Tùng (giữa) trong một sự kiện giao lưu về phim hoạt hình.

Trong phim, khán giả có thể bắt gặp hình ảnh làng quê Bắc Bộ, kiến trúc truyền thống, trang phục dân gian, tập quán sinh hoạt, ẩm thực bản địa cùng nhiều lớp chất liệu thần thoại Việt Nam. Các yếu tố này được nghiên cứu, chọn lọc và kết nối nhằm tạo nên không gian nghệ thuật thống nhất.

Nhiều bối cảnh được lấy cảm hứng từ Vịnh Hạ Long và Tràng An. Hình ảnh trống đồng cùng họa tiết chim lạc cũng xuất hiện như chi tiết gợi nhắc nền văn minh lúa nước lâu đời. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, điều anh tâm đắc nhất không nằm ở chi tiết riêng lẻ mà ở việc nhiều lớp văn hóa Việt Nam được kết nối để hình thành thế giới nghệ thuật mang đậm dấu ấn dân tộc.

Phim được đầu tư công phu.

Hoạt hình Việt Nam xuất hiện tại Annecy chưa thể tạo ra thay đổi tức thì cho ngành hoạt hình trong nước. Song, sự kiện này phản ánh nỗ lực của các nhà làm phim Việt Nam trong việc tiếp cận chuẩn mực quốc tế về kỹ thuật và tư duy kể chuyện. "Điều quan trọng không phải làm cho câu chuyện giống thế giới hơn, mà là kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ điện ảnh để khán giả ở nhiều quốc gia có thể cảm nhận được", đạo diễn phim cho biết.

Theo anh, sự ghi nhận từ các diễn đàn chuyên môn quốc tế sẽ tạo thêm động lực cho thế hệ làm phim trẻ tiếp tục theo đuổi hoạt hình điện ảnh - lĩnh vực đòi hỏi thời gian, công nghệ và nguồn lực lớn. Dù kết quả tại Annecy 2026 chưa được công bố, sự xuất hiện của phim tại sân chơi danh giá này đã vượt ra khỏi câu chuyện của riêng ê-kíp sản xuất.

Điều đó phản ánh khát vọng đưa hoạt hình Việt Nam tiếp cận công chúng quốc tế bằng các tác phẩm mang đậm chất liệu văn hóa dân tộc. "Tôi luôn tin điện ảnh là nhịp cầu kết nối con người với con người. Nếu khán giả ở rất xa Việt Nam có thể tìm thấy cảm xúc của chính mình trong câu chuyện về Trạng Quỳnh nhí, đó đã là điều rất đáng quý. Chúng tôi đã đi được bước đầu trên con đường đưa hoạt hình Việt Nam ra thế giới và hy vọng sẽ có thêm nhiều tác phẩm Việt Nam xuất hiện tại các diễn đàn điện ảnh quốc tế trong tương lai", đạo diễn Trịnh Lâm Tùng xúc động cho biết.