Trải nghiệm Tết Đoan Ngọ xưa và nay tại Hoàng thành Thăng Long
Nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa lễ tết truyền thống của dân tộc và văn hóa phi vật thể cung đình Thăng Long, từ ngày 15.6.2026 (tức 1.5 âm lịch), Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức chương trình trưng bày chuyên đề 'Tết Đoan ngọ xưa và nay' tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long.
Đoan ngọ (Đoan dương) là một trong những tết truyền thống lâu đời của người Việt, diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch, còn được dân gian gọi là tết “giết sâu bọ”. Theo quan niệm dân gian, đây là dịp con cháu tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong sức khỏe, bình an, mùa màng tốt tươi và quốc thái dân an.
Ban thờ người Việt trong ngày Tết Đoan Ngọ
Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, cố giáo sư Nguyễn Văn Huyên từng gọi đây là “tết kỳ lạ nhất của người Việt” bởi sự phong phú trong nghi lễ và phong tục, diễn ra cả trong đời sống dân gian lẫn chốn cung đình.
Chương trình trưng bày năm nay gồm hai chủ đề chính: “Tết Đoan ngọ dân gian truyền thống” và “Tết Đoan ngọ trong cung đình Thăng Long thời Lê”, tái hiện nhiều lớp văn hóa đặc sắc của ngày tết cổ truyền.
Ở chủ đề thứ nhất, không gian tết Đoan ngọ dân gian được tái hiện tại Nhà 19C theo hình thức một ngôi nhà truyền thống ba gian của cư dân kinh thành Thăng Long xưa, gồm không gian thờ cúng tổ tiên, phòng khách và khu bếp.
Tục lệ Vua ban quạt trong Tết Đoan Ngọ
Trong đó, không gian thờ cúng tái hiện phong tục dâng lễ vật đầu mùa như vải, mận, dưa hấu, bánh tro, rượu nếp, trầu cau lên bàn thờ tổ tiên từ sáng sớm để cầu mong sức khỏe, bình an. Sau nghi thức cúng lễ, các thành viên trong gia đình cùng thưởng thức cơm rượu nếp, trái cây chua chát hay bánh tro theo quan niệm “giết sâu bọ”, trừ bệnh tật trong cơ thể.
Không gian phòng khách giới thiệu tập tục đeo bùa túi, chỉ ngũ sắc cho trẻ nhỏ nhằm xua đuổi tà khí, cầu bình an. Nhiều hiện vật như túi bùa hình quả, con vật, đồ vật truyền thống được phục dựng dựa trên tư liệu của các học giả, nhà nghiên cứu và nguồn ảnh lưu trữ quốc tế, góp phần gợi nhắc ký ức văn hóa của người Hà Nội xưa trong dịp Đoan ngọ.
Trong khi đó, khu bếp tái hiện cảnh chuẩn bị cơm rượu nếp, ngâm rượu thuốc, làm bánh tro, nấu chè và đặc biệt là phong tục hái thảo mộc đúng giờ ngọ để làm thuốc dùng quanh năm. Các loại cây quen thuộc như ngải cứu, tía tô, đinh lăng, ích mẫu hay hoa nhài… được giới thiệu như một phần trong tri thức dân gian về chăm sóc sức khỏe của người Việt.
Gian bếp xưa trong ngày Tết Đoan Ngọ
Chủ đề thứ hai – “Tết Đoan ngọ trong cung đình Thăng Long thời Lê”, được trưng bày tại Nhà N14, tập trung giới thiệu nghi lễ và đời sống cung đình thông qua thơ ca trung đại, tranh vẽ và mô hình phỏng dựng.
Điểm nhấn của không gian này là việc giới thiệu 10 bài thơ chữ Hán liên quan đến tết Đoan ngọ của các vị vua và danh sĩ qua nhiều triều đại. Trong đó có thơ ngự chế của vua Lê Hiến Tông vào dịp tết Đoan ngọ năm 1503 bày tỏ nỗi trăn trở về vận mệnh đất nước, hay bài thơ của vua Lê Cung Hoàng đề trên quạt ban cho bề tôi với hàm ý khuyên răn trung quân, tận tụy với triều đình.
Bên cạnh đó, nhiều tác phẩm thơ của các danh nhân như Nguyễn Trãi, Phan Huy Ích hay Cao Bá Quát cũng được giới thiệu, phản ánh phong tục Đoan ngọ và tâm tư của bề tôi trước thời cuộc.
Những phong tục dân gian được giải thích qua các hình ảnh minh họa dí dỏm
Không gian nghi lễ cung đình còn tái hiện các hoạt động như cúng tế tổ tiên, thiết triều, ban yến, ban quạt cho bá quan văn võ thông qua tranh vẽ và mô hình hiện vật. Đáng chú ý là mô hình chiếc quạt lớn đề thơ chữ Hán, gợi lại sự kiện vua Lê Hiến Tông làm thơ đề quạt trong dịp Đoan ngọ như một cách gửi gắm suy tư về việc trị quốc.
Theo ban tổ chức, trong bối cảnh nhiều phong tục cổ truyền đang dần mai một, chương trình “Tết Đoan ngọ xưa và nay” không chỉ góp phần phục dựng những giá trị văn hóa phi vật thể cung đình Thăng Long vốn ít được biết đến, mà còn giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu hơn về ý nghĩa của một trong những ngày tết truyền thống đặc sắc của dân tộc.
Chương trình mở cửa đón khách từ ngày 15.6.2026 tại Nhà 19C và Nhà N14, thuộc Khu di sản Hoàng thành Thăng Long.
Tin nóng
Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử vừa có văn bản thông báo về việc tạm dừng đón khách tham quan tại bãi tắm Soi Sim nhằm rà soát và hoàn thiện các thủ tục pháp lý liên quan.
Tuổi U90, NSND Kim Cương không khỏe như xưa nhưng vẫn minh mẫn. Mỗi lần bà xuất hiện, các nghệ sĩ thế hệ sau đều vui và xúc động, thấy được tiếp thêm lửa nghề.
Mỗi bước chân đến với diễn đàn toàn cầu đều mang theo từng nhịp thở của quê hương, bản làng. Với Lầu Nguyễn Hương Giang, nữ sinh dân tộc Mông đại diện cho Việt Nam tại Women Deliver 2026, chất liệu từ chính cuộc sống vùng cao đã giúp cô lan tỏa khát khao về bình đẳng giới cho phụ nữ và trẻ em trong cộng đồng.
Dữ liệu lưu trú từ nền tảng du lịch trực tuyến Traveloka cho thấy, du khách Việt đang có xu hướng ưu tiên các chuyến đi ngắn ngày, nghỉ dưỡng ven biển và đề cao sự thuận tiện trong hành trình. Lượng tìm kiếm các điểm đến nội địa cũng tăng mạnh khi mùa du lịch hè bước vào giai đoạn cao điểm.
Sáng 15/6, tại Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân (thành phố Đà Nẵng), Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước (Bộ Nội vụ) phối hợp Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam và Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân tổ chức khai mạc triển lãm 'Hoàng Sa, Trường Sa - Biển, đảo thiêng liêng'.
Đạo diễn Minh Nguyệt luôn tâm huyết với những kịch bản mang đậm chất văn học, bà đã khởi động dự án kịch mà bà ấp ủ nhiều năm
Tin mới
Từ những buổi tập cồng chiêng ở buôn làng Tây Nguyên đến các lớp học Bài chòi, võ cổ truyền hay những chuyến tham quan bảo tàng, di tích, ngày càng nhiều trẻ em được tiếp xúc với văn hóa truyền thống từ sớm. Qua những trải nghiệm ấy, tình yêu quê hương, niềm tự hào về cội nguồn và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dần hình thành trong tuổi thơ của các em.
Những điệu múa truyền thống từ cung đình đến dân gian, những bản nhạc trữ tình và sôi động của các nghệ sĩ đến từ sáu quốc gia đã cùng hòa quyện trong không gian thơ mộng bên dòng sông Hương trong Tuần lễ Âm nhạc quốc tế Huế 2026.
Từ kinh đô của Nhà nước Âu Lạc hơn hai thiên niên kỷ trước đến ứng cử viên trong lộ trình đề cử Di sản văn hóa thế giới, Khu di tích Cổ Loa đang đứng trước cơ hội đặc biệt để được nhận nhìn ở tầm vóc rộng lớn hơn, không chỉ một tòa thành cổ hay một địa danh lịch sử, mà là vùng lõi của văn minh sông Hồng, nơi lưu giữ ký ức khởi nguyên của quốc gia Việt Nam.
Với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn, Festival Bonjour Vietnam (Lễ hội Xin chào Việt Nam) lần thứ ba được tổ chức ngày 23 và 14-5 tại Trung tâm văn hóa Việt Nam ở Thủ đô Paris (Pháp) đã thu hút sự quan tâm lớn của chính quyền và người dân bản địa.
Từng là món ăn dân dã gắn với ký ức của nhiều người dân quê Bắc Bộ, ngó khoai nay trở thành đặc sản được không ít người thành phố săn tìm bởi hương vị bùi thơm đặc trưng và những lợi ích tốt cho sức khỏe.
Diễn ra vào ngày 28/6 tại Công viên Thống Nhất (Hà Nội) đúng Ngày Gia đình Việt Nam, Ngày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần 7 tiếp tục lan tỏa thông điệp chủ động chăm sóc sức khỏe, khuyến khích mỗi cá nhân, mỗi gia đình hình thành thói quen dinh dưỡng khoa học và vận động hợp lý.
Sáng 15-6, thực hiện 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ', hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 / 27-7-2027), Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Quảng Ninh tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin để giám định ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tràng An (phường Bình Khê).
Lâm Bình xác định giai đoạn 2026-2030 phát triển du lịch gắn với chuyển đổi số, kinh tế số là nhiệm vụ trọng tâm, là hướng đi quan trọng nhằm tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho nhân dân.