Đưa kinh nghiệm quốc tế vào đào tạo kỹ sư đường sắt
Trước xu thế phát triển của đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, việc trang bị kiến thức thực tiễn từ các quốc gia phát triển sẽ giúp đội ngũ kỹ sư...
Tiếp thu kinh nghiệm thực tế
Ngày 17/11, Công ty CP Tư vấn công nghệ, thiết bị và kiểm định Xây dựng (CONINCO) tổ chức Lễ khai giảng Lớp bồi dưỡng kỹ sư công trình đường sắt.

Ông Hà Minh, Chủ tịch HĐQT CONINCO phát biểu tại Lễ khai giảng.
Phát biểu khai mạc Lễ khai giảng, ông Hà Minh, Chủ tịch HĐQT CONINCO cho biết, lớp bồi dưỡng kỹ sư công trình đường sắt là kết quả từ quá trình hợp tác giữa CONINCO và Công ty Oriental Consultants Global - OCG (Nhật Bản).
Theo ông Hà Minh, trong 5-10 năm tới, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị là sự phát triển tất yếu của nền kinh tế - xã hội Việt Nam. Để nắm bắt kịp thời xu hướng này cũng như nâng cao trình độ cho cán bộ, bên cạnh các khóa đào tạo đã và đang triển khai với các trường đại học uy tín trong nước, những kiến thức và kinh nghiệm thực tế từ OCG sẽ là nguồn tư liệu rất thiết thực.
"Khóa học gồm các bài giảng do OCG tổng hợp và có cấp chứng chỉ hoàn thành, đây không chỉ là hành trang tích lũy kiến thức cho mỗi kỹ sư mà còn là sự khởi đầu đưa các kỹ sư, kiến trúc sư và doanh nghiệp bước vào kỷ nguyên của ngành đường sắt", ông Hà Minh nhấn mạnh.
Thông tin về chương trình, ông Nguyễn Lương Bình, Phó tổng giám đốc kiêm Trưởng phòng Quản lý kỹ thuật CONINCO cho biết, khóa học gồm 12 chuyên đề với hệ thống bài giảng và video thực tế do các chuyên gia OCG biên soạn.

Thời gian qua, CONINCO luôn quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ kỹ sư, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành Xây dựng.
Nội dung đào tạo bao quát từ kỹ thuật công trình, cơ điện, máy móc thiết bị, thông tin tín hiệu đến quy hoạch kiến trúc nhà ga và quản lý hợp đồng, phù hợp với nhiều nhóm chuyên môn như kỹ sư giao thông, cơ điện, xây dựng dân dụng và kiến trúc sư.
Khóa học kéo dài 1,5 tháng, với lộ trình 2 chuyên đề mỗi tuần. Sau từng bài giảng, học viên thực hiện bài kiểm tra song ngữ để đánh giá kết quả tiếp thu kiến thức.
Điểm khác biệt của chương trình là sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tế từ những dự án đường sắt quốc tế. Nếu trước đây hoạt động đào tạo chủ yếu tập trung vào kiến thức lý thuyết tại các trường đại học, khóa học lần này tạo điều kiện để kỹ sư tiếp cận kinh nghiệm triển khai dự án của OCG.
"Thông qua khóa học, các kỹ sư sẽ có cái nhìn tổng thể về hệ thống đường sắt, từ hạ tầng đường ray, tín hiệu điều khiển, đầu máy toa xe đến quy hoạch, thiết kế nhà ga và đô thị xung quanh", ông Nguyễn Lương Bình chia sẻ.
Không chỉ mang đến cơ hội bổ sung kiến thức chuyên môn, chương trình còn mở ra hướng phát triển nghề nghiệp cho các kỹ sư trẻ quan tâm đến lĩnh vực đường sắt.
Trao đổi với Báo Xây dựng, kỹ sư Phạm Thị Hương, hiện đang làm việc tại Công ty TNHH Tư vấn TDT bày tỏ sự hào hứng khi được tham gia khóa bồi dưỡng.
"Là một kỹ sư trẻ chuyên ngành Xây dựng, tôi mong muốn được tiếp cận những công nghệ mới, mở rộng kiến thức chuyên môn và tìm hiểu thêm về lĩnh vực đường sắt để định hướng phát triển nghề nghiệp trong tương lai. Những chia sẻ của các chuyên gia tại buổi khai giảng khiến tôi hào hứng, mong chờ được học hỏi thêm nhiều điều mới", chị Hương bày tỏ.
Cần đưa kinh nghiệm quốc tế vào giảng đường
Chia sẻ tại lớp bồi dưỡng, TS Phan Lê Bình, Trưởng đại diện OCG tại Việt Nam cho biết, công trình đường sắt có tính đặc thù cao, khác biệt đáng kể so với công trình đường bộ do đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều cấu phần kỹ thuật phức tạp.
Từ hạ tầng, đầu máy toa xe đến hệ thống thông tin tín hiệu và tổ chức vận hành, mỗi cấu phần đều có mối liên hệ chặt chẽ, đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về kỹ thuật và an toàn. Đây cũng là lý do việc tiếp thu kinh nghiệm từ các quốc gia có ngành đường sắt phát triển, đóng vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực, giúp đội ngũ kỹ sư Việt Nam nâng cao năng lực chuyên môn, từng bước tiếp cận và làm chủ công nghệ đường sắt hiện đại.
Dẫn kinh nghiệm từ Nhật Bản, ông Phan Lê Bình cho rằng, hệ thống tiêu chuẩn an toàn của quốc gia này được hình thành qua nhiều thập kỷ, từ quá trình tích lũy kinh nghiệm và những bài học thực tiễn để liên tục hoàn thiện quy trình thiết kế, thi công và vận hành.

TS Phan Lê Bình, Trưởng Đại diện OCG tại Việt Nam.
"Những tiêu chuẩn an toàn khắt khe của ngành đường sắt Nhật Bản hiện nay không phải ngẫu nhiên mà có, mà được đúc kết từ những bài học kinh nghiệm xương máu qua nhiều thập kỷ để điều chỉnh quy trình kỹ thuật, thiết kế ở mức độ chuẩn xác cao nhất", ông Phan Lê Bình nhấn mạnh.
Đối với chương trình bồi dưỡng lần này, hệ thống bài giảng được OCG xây dựng từ kinh nghiệm của đội ngũ chuyên gia trực tiếp tham gia các dự án đường sắt trên thế giới, kết hợp giữa kiến thức nền tảng và chuyên sâu. Qua đó, học viên có điều kiện tiếp cận một cách tổng quan, bài bản các cấu phần công trình đường sắt, tạo nền tảng để tiếp tục nghiên cứu và phát triển chuyên môn.

Lớp bồi dưỡng kỹ sư công trình đường sắt thu hút hàng trăm học viên đến từ các đơn vị tư vấn, thiết kế và doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng.
Trao đổi với Báo Xây dựng về đào tạo nguồn nhân lực đường sắt, PGS.TS Nguyễn Công Giang, nguyên Trưởng bộ môn Công trình ngầm, Khoa Xây dựng, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội nhận định, đây là yêu cầu cấp thiết khi Việt Nam đẩy mạnh phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Theo PGS.TS Nguyễn Công Giang, các công trình đường sắt đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn khắt khe, từ kiểm soát biến dạng trong thi công công trình ngầm đến sự đồng bộ giữa nền đường, đường ray và hệ thống thông tin tín hiệu, được ví như "mạch máu" bảo đảm vận hành theo thời gian thực.
"Đây là những vấn đề Việt Nam cần tiếp thu kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước như Nhật Bản, các nước châu Âu và Trung Quốc, qua đó nâng cao năng lực thiết kế, thi công và vận hành hệ thống đường sắt", PGS.TS Nguyễn Công Giang nhận định.
Bên cạnh đào tạo tại doanh nghiệp, PGS.TS Nguyễn Công Giang đề xuất mở rộng hợp tác với các đơn vị tư vấn quốc tế tại các trường đại học, ưu tiên bồi dưỡng giảng viên để truyền đạt kiến thức thực tiễn tới sinh viên. Các nội dung về quy hoạch, thiết kế tuyến, nhà ga, depot và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) cần từng bước đưa vào giảng dạy.
"Về lâu dài, cần gắn kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp tư vấn quốc tế và các trường đại học kỹ thuật, tạo nền tảng xây dựng đội ngũ kỹ sư chất lượng cao, sẵn sàng làm chủ công nghệ đường sắt trong tương lai", PGS.TS Nguyễn Công Giang đề xuất.
