Đưa pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh

Tại phiên họp quý I/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, đưa thể chế và pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, động lực kiến tạo phát triển, góp phần hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm của đất nước.

Quá trình xây dựng pháp luật phải được chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ khâu xây dựng chính sách, dựa trên tổng kết thực tiễn, tham vấn rộng rãi người dân, doanh nghiệp và các chuyên gia, các nhà khoa học. Chú trọng nâng cao hiệu quả tổ chức thực hành pháp luật, bảo đảm pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, phải chuyển được tư duy đánh giá hiệu quả từ "pháp luật tốt trong văn bản" sang "pháp luật tốt trong cuộc sống".

Thực tế, những hạn chế, bất cập về thể chế, pháp luật đang là rào cản đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Cụ thể, nhiều chủ trương, định hướng của Đảng chưa được thể chế kịp thời, đầy đủ hoặc đã được thể chế nhưng tính khả thi chưa cao. Không ít quy định mâu thuẫn, chồng chéo, không còn phù hợp nhưng chậm được sửa đổi, bổ sung, thay thế. Quy trình xây dựng pháp luật còn bất cập, rườm rà, chưa rõ trách nhiệm đầu mối, chưa gắn với trách nhiệm người đứng đầu cơ quan chủ trì soạn thảo. Việc đánh giá tác động chính sách chưa thực chất, chất lượng thẩm định còn hạn chế…

Những "điểm nghẽn" này đã được nhận diện từ lâu và đã có nhiều giải pháp được đưa ra. Tuy nhiên, để đạt được những mục tiêu đã đề ra trong Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới như đến năm 2030, có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi. Cơ chế tổ chức thực hiện nghiêm minh, nhất quán, bảo đảm cơ sở pháp lý cho hoạt động bình thường, liên tục, thông suốt của các cơ quan sau sắp xếp tổ chức bộ máy, tháo gỡ vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, mở đường cho kiến tạo phát triển, huy động mọi người dân và doanh nghiệp tham gia vào phát triển kinh tế - xã hội.

Đến năm 2045, có hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế tiên tiến và phù hợp với thực tiễn đất nước, được thực hiện nghiêm minh, nhất quán, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân. Thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử của mọi chủ thể trong xã hội; quản trị quốc gia hiện đại với bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững, trở thành nước phát triển, có thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào năm 2045 - điểm mấu chốt là đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế - đã được nhận diện là "điểm nghẽn của điểm nghẽn".

Theo đó, cần chuyển đổi từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo", lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, dứt khoát bỏ tư duy "không quản được thì cấm". Khi xây dựng thể chế, pháp luật cần bảo đảm sự ổn định, dễ thực hiện, tạo lợi thế cạnh tranh. Tăng cường kiểm tra, rà soát, đẩy mạnh chuyển đổi số trong xây dựng, thi hành pháp luật.

Hoàn thiện thể chế, pháp luật được xác định là đột phá chiến lược với yêu cầu cốt lõi là tạo nền tảng vững chắc, là động lực đáp ứng yêu cầu phát triển. Bởi vậy, bên cạnh việc hoàn thiện, điều quan trọng nữa là cần tạo lập, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật theo hướng hiện đại, hợp lý, khoa học, bao quát đầy đủ các lĩnh vực đời sống xã hội. Đây sẽ là tiền đề để xây dựng hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, tinh gọn, thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận, thúc đẩy kiến tạo, phát triển.

Hân Anh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/dua-phap-luat-tro-thanh-loi-the-canh-tranh-10410448.html