Đưa UAV và AI vào quản lý và bảo trì hạ tầng đường bộ

Theo Bộ Xây dựng, Khu Quản lý đường bộ I đang phối hợp với Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Bắc đưa xe khảo sát chuyên dụng và thiết bị bay không người lái (UAV) vào thu thập dữ liệu hiện trạng mặt đường, cầu và các công trình giao thông, phục vụ quản lý, bảo trì hạ tầng đường bộ.

Ông Lê Văn Thanh, Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Bắc cho biết, xe khảo sát dữ liệu mặt đường đã được triển khai từ tháng 8. Công nghệ này do chính Trung tâm nghiên cứu và làm chủ, giúp ghi nhận chi tiết hiện trạng mặt đường.

Cùng với đó, thiết bị UAV được ứng dụng để thu thập dữ liệu tại các công trình cầu và những khu vực có nguy cơ sạt lở. Việc sử dụng UAV không chỉ nâng cao hiệu quả thu thập thông tin mà còn bảo đảm an toàn, hạn chế rủi ro khi không phải đưa nhân sự trực tiếp tiếp cận các vị trí nguy hiểm tại hiện trường.

Đối với công tác quan trắc sạt lở, dữ liệu thu về sẽ là cơ sở để đánh giá hiện trạng và đưa ra các giải pháp phòng ngừa rủi ro thiên tai đối với công trình và người tham gia giao thông.

Trung tâm cũng đang xây dựng mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu cầu. Phần mềm này được triển khai theo từng giai đoạn, hướng tới khả năng hỗ trợ nhận diện các hư hỏng và đánh giá nguy cơ xảy ra sự cố. Đây là cơ sở để ngành đường bộ chuyển đổi từ phương thức khảo sát, kiểm tra trực tiếp sang quản lý và bảo trì dựa trên dữ liệu số.

Xe khảo sát chuyên dụng thu thập dữ liệu hiện trạng mặt đường và các công trình cầu lớn. Ảnh: Cục ĐBVN

Mục tiêu áp dụng toàn quốc vào năm 2027

Về lộ trình thực hiện, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ ưu tiên triển khai số hóa đối với các nhiệm vụ thuộc phạm vi quản lý của cơ quan Trung ương trước, sau đó mới hỗ trợ các địa phương.

Trong quý 3/2026, xe khảo sát tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ của Cục Đường bộ Việt Nam; dự kiến đến những tháng đầu năm 2027 sẽ áp dụng rộng rãi tại các địa phương trên toàn quốc. Mục tiêu cốt lõi là từng bước số hóa toàn bộ hệ thống đường bộ do Cục quản lý, đưa về một hệ thống dữ liệu tập trung.

Tuy nhiên, để triển khai đồng bộ trên diện rộng, ngành đường bộ đang phải giải quyết bài toán về kinh phí và nguồn nhân lực. Đại diện Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Bắc nhận định, công tác chuyển đổi số đòi hỏi nguồn lực mạnh về công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo, trong khi nhân lực có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực này hiện vẫn còn hạn chế.

Để khắc phục, Trung tâm định hướng sẽ bổ sung nhân sự công nghệ nhằm xây dựng đội ngũ nòng cốt, đủ khả năng phát triển cơ sở dữ liệu và chuyển giao, hỗ trợ cho các địa phương. Mục tiêu đến năm 2027, cơ quan này sẽ hỗ trợ các tỉnh, thành phố về cả nhân lực và hệ thống cơ sở dữ liệu, qua đó hình thành nền tảng số hóa đồng bộ phục vụ quản lý, khai thác và bảo trì đường bộ trên cả nước.