Đức rơi xuống mức thấp nhất trong nhiều năm trong bảng xếp hạng khí hậu

Theo phóng viên TTXVN tại Đức, Đức tiếp tục tụt hạng trong bảng xếp hạng hành động khí hậu năm thứ ba liên tiếp. Từng được xem là một trong những quốc gia đi đầu về bảo vệ môi trường, Đức hiện đã bị Brazil, Colombia và Romania vượt qua.

Đức rơi xuống mức thấp nhất trong nhiều năm trong bảng xếp hạng khí hậu. Ảnh minh hoạ: THX/TTXVN phát

Trong báo cáo Chỉ số Hiệu quả Hành động Khí hậu (CCPI) thường niên mới nhất - đánh giá nỗ lực ứng phó với tình trạng nóng lên toàn cầu của 64 quốc gia và Liên minh châu Âu (EU), Đức tụt xuống vị trí thứ 25, mức thấp nhất kể từ năm 2019, đồng thời chỉ được xếp loại "trung bình".

Trong khi đó, ông Jan Burck, tác giả chính của báo cáo CCPI, cho biết: "Một số quốc gia đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong nhiều năm qua". Đan Mạch dẫn đầu ở cả bốn lĩnh vực được đánh giá, gồm tiêu thụ năng lượng, phát thải khí nhà kính, năng lượng tái tạo và chính sách khí hậu quốc gia. Tổng cộng có 15 quốc gia, trong đó có Litva, Chile (Chi-lê) và Maroc (Ma-rốc), được xếp loại "cao", nhiều hơn hai nước so với năm ngoái.

EU cũng tăng một bậc trong bảng xếp hạng. Đáng chú ý, Hungary tăng tới 21 bậc sau khi chính phủ của cựu Thủ tướng Viktor Orban bị thay thế. Trước đó, chính phủ của ông Orban nhiều lần phủ quyết các kế hoạch khí hậu của EU, đồng thời bác bỏ những kế hoạch này là "ảo tưởng không tưởng".

Ba vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng CCPI tiếp tục được để trống trong năm nay, bởi chưa có quốc gia nào thực hiện đủ các biện pháp cần thiết để đáp ứng những mục tiêu khí hậu toàn cầu, nhằm ngăn chặn tình trạng thời tiết cực đoan ngày càng nghiêm trọng và những thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra.

Theo các tác giả báo cáo, tiến trình hành động vì khí hậu diễn ra chậm và tại một số quốc gia, như Mỹ, tình hình thậm chí còn đi ngược lại. Tuy nhiên, xét về phương diện công nghệ và kinh tế, động lực thúc đẩy đang rất mạnh mẽ, thể hiện rõ qua tốc độ phát triển kỷ lục của điện Mặt Trời. Báo cáo tổng quan điện năng toàn cầu mới nhất của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, cho thấy trong năm ngoái, điện Mặt Trời đáp ứng tới 75% mức tăng nhu cầu điện năng toàn cầu. Trong nhiều năm liên tiếp, đầu tư vào năng lượng sạch cũng vượt xa đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch.

Theo CCPI, sự mở rộng nhanh chóng của các công nghệ năng lượng tái tạo, cùng với cuộc chiến tại Iran và việc giảm nạn phá rừng, là những yếu tố góp phần khiến lượng khí thải được dự báo giảm nhẹ lần đầu tiên kể từ đại dịch COVID-19.

Ông Niklas Höhne, đồng tác giả báo cáo thuộc Viện Khí hậu mới (NewClimate Institute), đơn vị phối hợp với tổ chức môi trường Germanwatch thực hiện nghiên cứu, nhấn mạnh các chính phủ cần hành động ngay để chuyển động lực hiện nay thành những đợt cắt giảm khí thải bền vững.

*Các nước G20 có kết quả đặc biệt yếu kém

Theo ông Burck, nguyên nhân khiến Đức đạt kết quả tồi tệ nhất từ trước đến nay trong hạng mục chính sách khí hậu quốc gia là những định hướng chính sách hiện nay của Bộ trưởng Kinh tế Đức Katherina Reiche.

Ông cho rằng: "Những biện pháp chủ yếu nhằm gia tăng sử dụng khí đốt tự nhiên có nguy cơ làm suy yếu tiến trình chuyển đổi năng lượng, đồng thời có thể khiến các điều kiện phát triển năng lượng tái tạo và điện khí hóa trở nên khó khăn hơn đáng kể trong nhiều năm tới".

Một báo cáo của Ủy ban châu Âu công bố ngày 9/11, bên lề Hội nghị thượng đỉnh khí hậu Liên hợp quốc COP31 tại Thổ Nhĩ Kỳ, cũng cho biết Đức nằm trong số chín quốc gia thành viên EU có nguy cơ không đạt mục tiêu cắt giảm khí thải vào năm 2030.

Đức không phải là trường hợp duy nhất có kết quả đáng thất vọng. Các thành viên khác của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), chịu trách nhiệm khoảng 80% lượng khí thải CO2 toàn cầu, cũng có thành tích kém.

Ngoại lệ duy nhất trong G20 là Anh, đứng thứ bảy và được xếp loại "cao", nhờ kết quả tích cực trong các lĩnh vực phát thải khí nhà kính, tiêu thụ năng lượng và chính sách khí hậu. Tuy nhiên, nước này vẫn bị đánh giá thấp về tốc độ mở rộng năng lượng tái tạo.

Các quốc gia sản xuất dầu mỏ và khí đốt thuộc G20 chiếm nhiều vị trí cuối bảng xếp hạng hành động khí hậu. Mỹ, quốc gia phát thải khí nhà kính lớn thứ hai thế giới, cùng với Nga, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và Canada nằm trong nhóm cuối bảng, với mức đánh giá tổng thể "rất thấp".

Hai nước chủ nhà COP31 năm nay cũng chỉ được xếp loại "thấp". Australia, một trong những nước xuất khẩu than lớn và có mức phát thải bình quân đầu người thuộc hàng cao nhất thế giới, đứng thứ 54. Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia cũng phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch, đứng thứ 53.

*Trung Quốc dẫn đầu về năng lượng tái tạo nhưng phát thải lớn nhất thế giới

Trung Quốc hiện là quốc gia phát thải khí nhà kính lớn nhất thế giới, đứng thứ 56 trong bảng xếp hạng CCPI và bị xếp loại "rất thấp", với những điểm yếu chính là lượng phát thải bình quân đầu người ở mức cao và mức tiêu thụ năng lượng khổng lồ.

Tuy nhiên, trong nhóm G20, Trung Quốc lại dẫn đầu về tốc độ mở rộng năng lượng tái tạo. Nước này đang đi trước 5 năm so với kế hoạch đạt mục tiêu đưa 1.200 GW công suất điện gió và điện Mặt Trời vào hệ thống lưới điện vào năm 2030. Trung Quốc hiện cũng sản xuất hơn 80% lượng tấm pin Mặt Trời trên toàn thế giới.

Một số quốc gia sản xuất dầu mỏ khác, trong đó có Kazakhstan, Saudi Arabia, Uzbekistan và UAE, đạt kết quả tốt hơn dự kiến trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Theo báo cáo, các nước này đang "mở rộng đáng kể" công suất năng lượng tái tạo vốn còn hạn chế trước đây. Các tác giả báo cáo nhận định những quốc gia này có tiềm năng lớn để tiếp tục phát triển năng lượng tái tạo.

Đồng tác giả báo cáo Natalie Pelekh cho biết: "Đặc biệt tại các quốc gia Arập, mức phát thải bình quân đầu người rất cao và tỷ lệ điện khí hóa trên mức trung bình lại song hành với tỷ trọng năng lượng tái tạo hiện còn tương đối thấp và tiềm năng năng lượng Mặt Trời rất lớn. Trên thực tế, đây là những điều kiện lý tưởng để triển khai các hành động khí hậu tham vọng hơn".