Đường đi bộ không còn lối đi: TP.HCM siết sự kiện trung tâm

Đường Lê Lợi, phường Bến Thành, TP.HCM sau khi chỉnh trang vào cuối tháng 12.2025

Chiều 27.2, tại hội nghị tổng kết công tác chăm lo Tết và đánh giá tình hình kinh tế xã hội hai tháng đầu năm, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đề nghị việc tổ chức sự kiện trên đường Nguyễn Huệ và Lê Lợi phải chọn lọc, chỉ thực hiện khi thành phố đồng ý, tránh tràn lan để không tạo kẹt xe không lối thoát.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được kể lại một việc xảy ra với chính ông: có lần xe chở ông đi đến gần trụ sở UBND TP.HCM nhưng không thể di chuyển tiếp do đường kẹt cứng khi khu vực Nguyễn Huệ đang diễn ra sự kiện. Ông phải xuống xe đi bộ về trụ sở để kịp giờ họp. Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, nhiều lần ông
nhận cuộc gọi của một số nguyên lãnh đạo và người dân phản ánh bức xúc vì kẹt xe trên đường Lê Lợi và Nguyễn Huệ khi tập trung đông người, với nhận xét "phố đi bộ mà người dân, du khách không có một lối đi nào".

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu dứt khoát không tổ chức sự kiện trên đường Lê Lợi - Ảnh: Nguyên Vũ

Từ thực tế này, Chủ tịch UBND TP.HCM đề nghị việc tổ chức sự kiện ở khu trung tâm phải được chọn lọc, tránh tràn lan. Ông nhìn nhận tổ chức sự kiện có thể mang thêm nguồn thu, nhưng so với bức xúc của người dân thì khoản tiền này không đáng. Người đứng đầu chính quyền thành phố đề nghị không để sự kiện dày đặc khiến không gian công cộng bị chiếm dụng, kéo theo kẹt xe và ảnh hưởng hình ảnh thành phố trong mắt du khách.

Về tổ chức cụ thể, Chủ tịch UBND TP.HCM yêu cầu không sử dụng đường Lê Lợi để tổ chức sự kiện. Với phố đi bộ Nguyễn Huệ, ông đề nghị chỉ dành cho sự kiện thực sự quan trọng, được thành phố chấp thuận, đồng thời kiểm soát tiếng ồn, mật độ, quy mô để bảo đảm không gian cho người dân tham quan, sinh hoạt. Ông giao ngành văn hóa thể thao quy hoạch rõ sự kiện nào tổ chức ở đâu, tránh dồn quá mức về khu vực Nguyễn Huệ.

Thực tế mùa lễ tết vừa qua cho thấy bài toán quản lý không gian công cộng ở khu trung tâm ngày càng phức tạp. Trong một khoảng thời gian ngắn, Nguyễn Huệ và Lê Lợi liên tục chuyển trạng thái theo lịch hoạt động. Có thời điểm khu vực này phục vụ các chương trình chào mừng, trưng bày, biểu diễn, hội sách, điểm tham quan, rồi lại tiếp tục được dựng lên cho những hoạt động khác. Cách tổ chức theo chuỗi khiến người dân đi lại theo rào chắn, luồng vào ra, khung giờ mở đóng, và không gian đi bộ thuần túy bị thu hẹp.

Sự kiện đón tết dương lịch 2026 trên đường đi bộ Nguyễn Huệ - Ảnh: Tiểu Vũ

Một ví dụ rõ nhất là dịp Tết Bính Ngọ, khi các hoạt động tập trung dày ở khu vực trung tâm. Riêng trên đường Nguyễn Huệ có những chương trình kéo dài nhiều ngày, thu hút lượng người rất lớn. Cùng thời gian đó, đường Lê Lợi cũng được tổ chức nhiều hoạt động phục vụ công chúng. Không cần tranh cãi về từng con số, chỉ riêng cảm nhận của người tham gia đã đủ cho thấy mật độ sự kiện ở khu vực trung tâm trong mùa cao điểm có thể lên đến hàng chục hoạt động lớn nhỏ, diễn ra nối tiếp và chồng lớp.

Vấn đề không nằm ở việc thành phố có hoạt động hay không. Một đô thị lớn cần các sự kiện văn hóa, cần điểm nhấn tinh thần, cần những dịp để cộng đồng gặp gỡ. Điều đáng bàn nằm ở cách tổ chức, ở mức độ chiếm dụng và sự cân bằng lợi ích. Khi một tuyến phố trung tâm trở thành nơi tập trung quá nhiều chương trình, người sử dụng không gian phải đi theo luồng vào ra, thời gian, rào chắn, khu vực hạn chế, thậm chí theo kịch bản của đơn vị tổ chức. Không gian vẫn ở đó, nhưng quyền tiếp cận của công chúng không còn như ngày thường.

Một sự kiện trên đường Lê Lợi vào năm 2025 - Ảnh: Quỳnh Trần

Chỉ cần lấy một tình huống phổ biến làm ví dụ ngắn cũng đủ thấy cảm giác này xuất hiện thế nào. Ở các đêm tập trung đông người như đón năm mới 2026, người dân tìm đến phố đi bộ để tận hưởng không khí chung. Nếu cấu trúc sự kiện đặt nặng trình diễn, nhận diện, khu trải nghiệm, hàng rào phân luồng, người tham gia dễ rơi vào trạng thái đứng xem nhiều hơn tham dự. Những trục trặc kỹ thuật như âm thanh và hình ảnh không đồng bộ, hoặc âm lượng quá mức, càng làm nổi bật một điều: trải nghiệm công cộng đôi khi chưa được đặt lên vị trí ưu tiên cao nhất.

Cảm giác bị chiếm dụng thường không đến từ một yếu tố đơn lẻ, mà từ tổng hòa nhiều thứ diễn ra cùng lúc. Thứ nhất là thị giác bị phủ kín bởi hệ thống màn hình, ánh sáng, sân khấu. Thứ hai là đường đi bị cắt khúc, phải vòng vèo theo rào chắn. Thứ ba là không gian bị chia khu, nơi này là khu trải nghiệm, nơi kia là khu đứng xem, phần đông còn lại ở ngoài rìa. Khi đó, người dân thành phố hiện diện trong không gian công cộng nhưng cảm giác như đang bước vào một sân khấu đã được đặt chương trình sẵn, thay vì một quảng trường mở cho cộng đồng.

Điều đáng nói là mô hình này không chỉ xuất hiện một đêm. Nó là cách vận hành lặp lại ở các mùa cao điểm: trung tâm thành phố trở thành nơi dễ dựng, dễ thu hút, dễ tạo hiệu ứng. Chính vì vậy, càng nhiều hoạt động, càng cần câu hỏi về tiêu chí: hoạt động nào thực sự phục vụ cộng đồng, hoạt động nào nên chuyển về địa điểm chuyên biệt.

Tiger Remix 2026 trên đường đi bộ Nguyễn Huệ vào đêm giao thừa đón năm mới 2026 - Ảnh: T.L

Không gian công cộng của một thành phố lớn có hai giá trị song hành. Một là giá trị biểu tượng, nơi thành phố trình bày bản sắc, thẩm mỹ, tinh thần lễ hội. Hai là giá trị sử dụng hằng ngày, nơi người dân đi lại, gặp gỡ, thư giãn. Khi sự kiện quá dày, giá trị biểu tượng phình lên, giá trị sử dụng bị ép lại. Người dân vẫn có thể đến, nhưng cách đến và cách ở trong không gian ấy không còn tự nhiên như ngày thường.

Chủ tịch UBND TP.HCM đã đặt lại ưu tiên theo hướng rất thực tế: giảm dày đặc, giảm tác động tiêu cực, giữ đúng chức năng phố đi bộ. Cách tiếp cận này có thể mở ra một bước điều chỉnh quan trọng, không phải để thành phố ít vui hơn, mà để lễ hội vẫn vui mà không làm người dân mệt. Thành phố vẫn có thể tổ chức sự kiện, vẫn có thể xã hội hóa, vẫn có thể huy động nguồn lực, nhưng cần một khung tiêu chí rõ ràng.

Không gian đường Nguyễn Huệ đi bộ với nhiều quảng cáo của doanh nghiệp trong đêm đón năm mới 2026 - Ảnh: T.L

Khung tiêu chí ấy có thể giản dị, dễ thực thi. Sự kiện đặt ở trung tâm cần trả lời được vài câu hỏi cơ bản: người đi bộ có đi được không, lối tiếp cận có thông thoáng không, thời lượng chiếm dụng bao lâu, âm thanh có kiểm soát không, phương án giao thông ra sao, quyền tiếp cận của công chúng có bình đẳng không, mức độ quảng bá có lấn át không gian chung không. Những hoạt động đòi hỏi rào chắn dày, kiểm soát gắt, kéo dài nhiều ngày, hoặc mang tính hội chợ hóa cao, thường phù hợp hơn với các không gian tổ chức sự kiện chuyên biệt. Đặt đúng chỗ, cả thành phố cùng lợi.

Du khách bách bộ trên đường Lê Lợi khi không có sự kiện

Nếu chỉ nhìn ở mặt giao thông, câu chuyện sẽ chỉ dừng ở kẹt xe. Nhưng nếu nhìn ở mặt văn hóa đô thị, đây là chuyện quyền hưởng không gian. Người dân thành phố cần một quảng trường để đi bộ đúng nghĩa, để dừng lại đúng nghĩa, để gặp nhau mà không phải lệ thuộc vào lịch dựng sân khấu. Khi quyền ấy bị thu hẹp quá lâu, cảm giác thuộc về suy giảm, và chính lễ hội cũng mất đi phần đẹp nhất: sự tự do, sự bình đẳng, sự chia sẻ.

Yêu cầu siết tổ chức sự kiện trên đường Lê Lợi và điều tiết Nguyễn Huệ vì thế có ý nghĩa như một động tác chỉnh lại thước đo. Trung tâm thành phố không chỉ là nơi tổ chức chương trình, mà trước hết là nơi người dân thành phố đi lại, gặp gỡ, sinh hoạt. Khi giữ được điều này, các hoạt động văn hóa, lễ hội mới có nền tảng vững, vì chúng diễn ra trong một không gian công cộng còn đúng nghĩa công cộng.

TP.HCM cần sôi động, cần thu hút, cần những đêm rực rỡ. Thành phố cũng cần những ngày bình thường dễ chịu, nơi phố đi bộ đúng là phố đi bộ. Siết lại không gian tổ chức, chọn lọc nội dung và giới hạn mức chiếm dụng là cách để hai nhu cầu đó không triệt tiêu nhau. Điều người dân thành phố cần, sau mọi mùa lễ hội, vẫn là cảm giác đơn giản: trung tâm ấy thuộc về mình, không phải thuộc về một lịch sự kiện kéo dài.

Tiểu Vũ