Duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT, tăng cường công nghệ chống gian lận

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định việc tiếp tục duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT phù hợp với chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật và yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục. Theo Bộ, đây vẫn là công cụ thống nhất để đánh giá chuẩn đầu ra của học sinh trên phạm vi cả nước, đồng thời tạo nguồn dữ liệu chung phục vụ tuyển sinh đại học.

Ba lý do tiếp tục duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT phù hợp với Luật Giáo dục, Nghị quyết số 29 - NQ /TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo cùng Nghị quyết số 71- NQ /TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục.

Qua nhiều năm đổi mới, kỳ thi đã tạo được một mặt bằng đánh giá chung trên toàn quốc, góp phần bảo đảm công bằng giữa học sinh ở các địa phương, giảm số lần dự thi, giảm chi phí xã hội và hỗ trợ các trường đại học thực hiện quyền tự chủ tuyển sinh.

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra ba lý do chính để tiếp tục duy trì kỳ thi chuẩn hóa quốc gia.

Thứ nhất, kỳ thi tạo động lực học tập và giảng dạy khi vẫn còn một bộ phận học sinh và giáo viên chịu tác động từ hình thức đánh giá cuối cấp.

Thứ hai, kết quả thi phản ánh thực trạng chất lượng giáo dục phổ thông trên phạm vi cả nước cũng như từng địa phương, giúp cơ quan quản lý có cơ sở điều chỉnh chính sách.

Thứ ba, dù tỷ lệ tốt nghiệp hằng năm luôn vượt 99%, kỳ thi vẫn cần thiết để kiểm tra chất lượng đầu ra theo một chuẩn thống nhất.

Hiện Bộ đã hoàn thiện Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026 đến 2036 và trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Kết quả thi vẫn là nguồn dữ liệu quan trọng cho tuyển sinh

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm 2020 kỳ thi tốt nghiệp THPT không còn là kỳ thi "hai trong một". Mục tiêu chính là xét công nhận tốt nghiệp, đồng thời đánh giá mức độ đáp ứng chuẩn kiến thức của học sinh và theo dõi hiệu quả triển khai chương trình giáo dục phổ thông.

Kết quả kỳ thi được các trường đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp sử dụng theo quyền tự chủ tuyển sinh. Những cơ sở đào tạo có nhu cầu vẫn có thể tổ chức kỳ thi riêng để phục vụ yêu cầu tuyển chọn đặc thù.

Số liệu của Bộ cho thấy năm 2025 có 50,32% thí sinh nhập học bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT, trong khi 29,24% được tuyển bằng học bạ. Điều này cho thấy điểm thi tốt nghiệp là nguồn dữ liệu được nhiều trường lựa chọn, nhưng không phải phương thức tuyển sinh bắt buộc.

Theo Bộ, việc nhiều trường có mức cạnh tranh cao tiếp tục sử dụng kết quả kỳ thi là minh chứng cho độ tin cậy, khả năng phân loại và tính so sánh của kỳ thi chuẩn hóa quốc gia.

Đẩy mạnh công nghệ để giảm tiêu cực

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình kỳ thi chuẩn hóa quốc gia theo hướng ứng dụng mạnh công nghệ nhằm giảm tối đa sự can thiệp của con người.

Theo định hướng, kỳ thi có thể được tổ chức thành nhiều đợt trong năm, thi theo từng môn hoặc kết hợp các bài thi tổng hợp. Trong khi đó, công tác quản lý tuyển sinh sẽ được siết chặt để tránh tình trạng các trường tổ chức quá nhiều kỳ thi riêng, gây áp lực và phát sinh chi phí cho thí sinh.

Hiện Bộ đã hoàn thiện Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026 đến 2036 và trình cấp có thẩm quyền xem xét. Hệ thống được thiết kế theo nguyên tắc tự động hóa tối đa nhưng vẫn bảo đảm cơ chế giám sát và trách nhiệm của con người.

Các công nghệ dự kiến áp dụng gồm mã hóa đề thi và dữ liệu, tự động phân phối và thu nhận bài thi, sao lưu dữ liệu, ghi nhật ký toàn bộ thao tác trên hệ thống, giám sát trạng thái máy thi, phát hiện bất thường, xác thực danh tính, phân quyền truy cập và tự động chấm các câu hỏi trắc nghiệm.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc tiếp tục hoàn thiện kỳ thi chuẩn hóa quốc gia vừa đáp ứng yêu cầu của chủ trương, chính sách, vừa góp phần xây dựng môi trường thi cử công bằng, minh bạch và trung thực. Bộ cũng mong muốn tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp của chuyên gia, nhà quản lý và xã hội để hoàn thiện công tác thi và tuyển sinh trong thời gian tới.