Không bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT dù 99% thí sinh thi đỗ

Phát hiện bất thường trong kết quả thi ở một số địa phương là từ việc minh bạch số liệu một kỳ thi chung cả nước

Bộ GD-ĐT khẳng định, sẽ tiếp tục triển khai một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia trong giai đoạn mới, ứng dụng những công nghệ và quy trình tiên tiến nhất để hạn chế tới mức thấp nhất sự can thiệp của con người. Kỳ thi cũng sẽ được tính toán để có thể chia nhiều đợt trong năm, thậm chí tổ chức theo các môn thi riêng và một số bài thi tổng hợp.

Trước câu hỏi về kỳ thi tốt nghiệp THPT và những tranh luận về "bỏ kỳ thi hai trong một" thời gian qua, Bộ GD-ĐT khẳng định, việc tiếp tục duy trì quy định về kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa phù hợp với chủ trương của Đảng, quy định của Luật nhằm bảo đảm sự thống nhất trong đánh giá chuẩn đầu ra giáo dục phổ thông, nâng cao chất lượng và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về giáo dục trong giai đoạn mới.

Lý do để duy trì kỳ thi này, theo Bộ GD-ĐT là đối với một bộ phận không nhỏ học sinh và giáo viên, nếu không thi sẽ không học và không dạy. Đây là một thực tế cần thẳng thắn nhìn nhận để đề xuất phương án phù hợp.

Không có những kỳ thi được tổ chức nghiêm túc và đánh giá trên diện rộng, đặc biệt là trên bình diện quốc gia, thì những nhà quản lý giáo dục không có được những thông tin tin cậy về thực trạng của giáo dục phổ thông trên cả nước và tại từng địa phương.

Bộ GD-ĐT nhấn mạnhkhông nên đặt ra “năm nào cũng hơn 99% đỗ tốt nghiệp” để thắc mắc thi làm gì. Bởi lẽ, một dây chuyền sản xuất dù có 99% sản phẩm đạt chuẩn cũng không ai bỏ đi khâu kiểm tra sản phẩm đầu ra. Ngay cả việc phát hiện ra những bất thường trong kết quả thi ở một số địa phương cũng là kết quả của quá trình phân tích dữ liệu của kỳ thi và sự công khai, minh bạch các dữ liệu đó - điều mà rất ít kỳ thi hiện nay có thể làm được.

Bên cạnh đó, kết quả thi tốt nghiệp THPT là một nguồn dữ liệu dùng chung, không phải nguồn tuyển bắt buộc. Việc nhiều cơ sở đào tạo có mức cạnh tranh đầu vào cao tiếp tục lựa chọn nguồn này là quyết định tự chủ của chính các trường và là bằng chứng thực tiễn về mức độ tin cậy, khả năng so sánh và giá trị phân loại của kỳ thi. Đồng thời, các trường vẫn duy trì nguồn tuyển riêng để đáp ứng yêu cầu chuyên biệt.

Tuyển sinh là quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đào tạo, tuy nhiên các biện pháp quản lý cũng sẽ được “siết chặt” không để tái diễn việc "trăm hoa đua nở", gây khó khăn, tốn kém, áp lực và bất bình đẳng cho thí sinh và tốn kém chung cho toàn xã hội. Dù không bắt buộc, song kết quả của kỳ thi chuẩn hóa quốc gia cũng vẫn sẽ là một căn cứ quan trọng để các trường sử dụng cho xét tuyển.

Bộ GD-ĐT đang tiếp tục hoàn thiện thể chế về tự chủ tuyển sinh gắn với trách nhiệm giải trình; ban hành chuẩn tối thiểu cho kỳ thi độc lập, quy đổi tương đương, công bố phổ điểm, bảo mật, lưu trữ dữ liệu và giải quyết khiếu nại.

Hiện đại hóa khảo thí, xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, phân tích độ khó, độ phân biệt và độ tin cậy; thí điểm thi trên máy tính theo lộ trình phù hợp, không chuyển đổi đồng loạt khi điều kiện vùng miền chưa đồng đều.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ phát hiện phổ điểm, kết quả chấm, quy đổi, điểm chuẩn và hành vi đăng ký bất thường. Tăng phân tách nhiệm vụ, kiểm tra chéo, luân chuyển vị trí nhạy cảm, camera và lưu vết điện tử; áp dụng chế tài đủ sức răn đe đối với hành vi cố ý can thiệp.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn đang chỉ đạo rà soát, đánh giá toàn diện việc tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT trong giai đoạn vừa qua, trên cơ sở đó tiếp tục hoàn thiện để hướng tới một kỳ thi an toàn, chất lượng, hiệu quả.