Elon Musk trở thành nghìn tỷ phú đầu tiên, nước Mỹ không vui vẻ như nhiều người nghĩ

SpaceX IPO thành công rực rỡ trên sàn Nasdaq. Ảnh: Getty.

Đợt IPO được chờ đợi nhất lịch sử cuối cùng cũng đã khép lại. Ngày 13/6, tập đoàn hàng không vũ trụ, viễn thông và AI SpaceX của tỷ phú Elon Musk chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq với mã giao dịch SPCX.

Cổ phiếu SpaceX được chào bán ở mức 135 USD/cổ phiếu nhưng mở cửa ở 174 USD, tăng gần 29%. Tính đến trưa ngày 12/6 theo giờ Mỹ, giá cổ phiếu đạt 167,59 USD, đưa vốn hóa thị trường của SpaceX lên khoảng 2.193,9 tỷ USD, ngay lập tức vươn lên vị trí thứ 7 trong bảng xếp hạng các công ty giá trị nhất thị trường chứng khoán Mỹ.

Đợt IPO này phát hành khoảng 555,6 triệu cổ phiếu, huy động 75 tỷ USD. Nếu quyền mua thêm được thực hiện toàn bộ, số vốn huy động có thể lên tới 86,2 tỷ USD.

Đây là công ty niêm yết thứ hai của Musk sau Tesla. Tuy nhiên, thay vì xuất hiện tại Nasdaq để đánh chuông khai trương phiên giao dịch, Musk chọn ở lại đại bản doanh Starbase để ăn mừng cùng nhân viên.

Elon Musk cùng nhân viên ăn mừng IPO thành công ở Starbase. Ảnh: Sohu.

Trong bài phát biểu ngắn tại Starbase, Musk nhấn mạnh rằng nhiều công ty hàng không vũ trụ khác có thể chế tạo tên lửa tốt, nhưng SpaceX theo đuổi một mục tiêu lớn hơn: "Biến những điều từng chỉ xuất hiện trong khoa học viễn tưởng thành hiện thực".

Ông khẳng định sứ mệnh của SpaceX là đưa con người tới Mặt Trăng, Sao Hỏa, xa hơn nữa là toàn bộ Hệ Mặt Trời, thậm chí là những hành tinh ngoài hệ trong tương lai. "Không chỉ dành cho một vài phi hành gia, mà là cho chính các bạn", ông nói.

Theo Musk, dù Trái Đất luôn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết, nhân loại vẫn cần những mục tiêu đủ lớn để tạo cảm hứng và khiến con người háo hức về tương lai.

Trên bảng xếp hạng tỷ phú thời gian thực của Bloomberg Billionaires Index ngày 14/6, tài sản của Elon Musk đã tăng lên khoảng 1.110 tỷ USD, trở thành người đầu tiên trong lịch sử có tài sản hơn 1.000 tỷ USD. Ảnh chụp màn hình.

Tài sản Elon Musk đã vượt mốc 1.000 tỷ USD

Theo bảng xếp hạng tỷ phú thời gian thực của Bloomberg Billionaires Index ngày 14/6, tài sản của Elon Musk đã tăng lên khoảng 1.110 tỷ USD, trở thành người đầu tiên trong lịch sử có tài sản hơn 1.000 tỷ USD.

Con số này tương đương khoảng 6,5 lần tài sản của CEO Nvidia là Jensen Huang (170 tỷ USD), gấp khoảng 5,5 lần tài sản của CEO Meta Mark Zuckerberg (202 tỷ USD), nhiều hơn khoảng 804 tỷ USD so với người đứng thứ hai là đồng sáng lập Google Larry Page (306 tỷ USD).

Nếu so với quy mô nền kinh tế quốc gia, khối tài sản của Musk hiện tương đương gấp đôi GDP năm 2025 của Nam Phi - quê hương nơi ông sinh ra.

Đế chế ba trụ cột: Không gian, viễn thông và AI

Thành lập năm 2002, SpaceX hiện được xem là doanh nghiệp duy nhất trên thế giới xây dựng được hệ sinh thái tích hợp giữa vận tải không gian, viễn thông toàn cầu và hạ tầng AI.

Giá cổ phiếu Spacex tăng mạnh ngay sau khi IPO. Ảnh: Sohu.

Về mảng không gian, khởi đầu từ ngành phóng tên lửa thương mại, SpaceX hiện là nhà cung cấp dịch vụ phóng vệ tinh lớn nhất thế giới. Từ năm 2023 đến nay, hơn 80% tổng khối lượng hàng hóa được đưa lên quỹ đạo trên toàn cầu đều do SpaceX thực hiện. Dòng tên lửa Falcon 9 đạt tỷ lệ thành công trên 99%.

Khách hàng lớn nhất của SpaceX hiện vẫn là Chính phủ Mỹ, chiếm khoảng 20,9% doanh thu năm 2025, bao gồm các hợp đồng với NASA và Lầu Năm Góc.

Về mảng viễn thông, mạng vệ tinh Starlink hiện vận hành khoảng 9.600 vệ tinh quỹ đạo thấp, tương đương khoảng 75% số vệ tinh đang hoạt động có thể điều khiển trên thế giới, số lượng người dùng Starlink đã đạt 10,3 triệu.

Riêng năm 2025, Starlink mang về khoảng 11,39 tỷ USD doanh thu, chiếm hơn 60% tổng doanh thu toàn tập đoàn và trở thành "cỗ máy in tiền" lớn nhất của SpaceX.

Tên lửa Falcon 9 của SpaceX. Ảnh: Sohu.

Về mảng AI, bước ngoặt lớn diễn ra đầu năm 2026 khi SpaceX hoàn tất thương vụ sáp nhập công ty AI xAI. Nhờ đó, tập đoàn sở hữu mô hình AI Grok cùng hệ thống hạ tầng điện toán quy mô lớn.

Doanh thu tăng mạnh nhưng vẫn lỗ lớn

Các số liệu cho thấy SpaceX đang tăng trưởng rất nhanh nhưng vẫn chưa thoát khỏi tình trạng đốt tiền. Doanh thu năm 2023: 10,4 tỷ USD; 2024: 14 tỷ USD; 2025: 18,7 tỷ USD; Quý I/2026: 4,7 tỷ USD.

Tuy nhiên lợi nhuận lại biến động mạnh. Ngoại trừ năm 2024 ghi nhận lãi khoảng 790 triệu USD, công ty đều thua lỗ nặng: 2023 lỗ 4,6 tỷ USD; 2025 lỗ gần 4,9 tỷ USD; riêng quý I/2026 lỗ 4,3 tỷ USD. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) tăng vọt. Năm 2025, SpaceX chi tới 8,6 tỷ USD cho R&D, gấp hơn 4 lần so với năm 2023.

Phóng phi thuyền Starship. Ảnh: Sohu.

Mặt khác, AI đang trở thành "canh bạc" lớn nhất. Trong ba mảng kinh doanh, AI là lĩnh vực được SpaceX đầu tư mạnh tay nhất. Chi tiêu vốn cho AI tăng từ khoảng 460 triệu USD năm 2023 lên hơn 12,7 tỷ USD vào năm 2025; đến quý I/2026, riêng AI đã ngốn thêm 7,7 tỷ USD vốn đầu tư.

SpaceX đang xây dựng hai trung tâm huấn luyện AI khổng lồ mang tên COLOSSUS và COLOSSUS II, đồng thời đặt mục tiêu tự thiết kế, sản xuất và đóng gói chip AI trong tương lai.

Nghịch lý của Elon Musk

Dù đã niêm yết, Musk vẫn giữ quyền lực gần như tuyệt đối tại SpaceX. Thông qua lượng lớn cổ phiếu loại B có quyền biểu quyết cao, ông nắm khoảng 85% quyền biểu quyết trước IPO, đủ khả năng kiểm soát mọi quyết định quan trọng của công ty.

Một chi tiết đáng chú ý là mức lương cơ bản của Musk trong năm 2025 chỉ khoảng 54.000 USD. Tuy nhiên, đầu năm 2026, ông được trao quyền nhận 1 tỷ cổ phiếu thưởng theo thành tích, với điều kiện SpaceX đạt các mục tiêu tham vọng như vốn hóa thị trường cực lớn, thiết lập cơ sở trên Sao Hỏa với 1 triệu cư dân trong tương lai.

Căn cứ huấn luyện AI COLOSSUS. Ảnh: Sohu.

Mức định giá hơn 2.000 tỷ USD của SpaceX phần nào phản ánh sức mạnh của hệ sinh thái gồm tên lửa, Internet vệ tinh và AI. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đặt câu hỏi liệu công ty có thể chuyển hóa những khoản đầu tư khổng lồ thành lợi nhuận bền vững hay không. Hiện SpaceX vẫn phụ thuộc lớn vào vốn huy động từ bên ngoài để duy trì tốc độ mở rộng chưa từng có.

Thách thức lớn nhất của Musk không còn là đưa SpaceX lên sàn chứng khoán, mà là chứng minh rằng câu chuyện về một đế chế kết nối không gian, Internet toàn cầu và AI có thể tạo ra lợi nhuận tương xứng với mức định giá nghìn tỷ USD mà thị trường đang đặt cược.

Sau khi Elon Musk trở thành người đầu tiên trong lịch sử sở hữu khối tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD vào ngày 12/6, đã tạo ra cuộc tranh luận mới tại Mỹ về khoảng cách giàu nghèo và việc liệu các tỷ phú công nghệ có nên đóng góp nhiều hơn cho ngân sách nhà nước hay không.

Nhiều chính trị gia Mỹ đã lên tiếng chỉ trích sự bất bình đẳng trong hệ thống thuế hiện nay và kêu gọi tăng thuế đối với giới siêu giàu. Thượng nghị sĩ liên bang Bernie Sanders viết trên mạng xã hội rằng việc Musk trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD không phải là điều đáng ăn mừng. Theo ông, nước Mỹ cần hành động để giải quyết tình trạng chênh lệch thu nhập và tài sản ở mức chưa từng có, bởi sự bất bình đẳng này đang làm xói mòn nền tảng của xã hội Mỹ.

Sự kiện Elon Musk trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD đã gây nên tranh cãi về mức thuế của các tỷ phú công nghệ siêu giàu. Ảnh: Sohu.

Trong khi đó, Hạ nghị sĩ Sara Jacobs cho rằng tỷ lệ thuế thực tế mà Musk phải đóng hiện còn thấp hơn cả những người lao động như tài xế xe tải, lính cứu hỏa hay y tá. "Người đầu tiên trên thế giới sở hữu tài sản nghìn tỷ USD lại đang chịu mức thuế thấp hơn tài xế xe tải, lính cứu hỏa hoặc y tá. Chúng ta thực sự cần đánh thuế nhiều hơn đối với giới siêu giàu", bà nhấn mạnh.

Nhiều chính trị gia khác của đảng Dân chủ như Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, Hạ nghị sĩ Pramila Jayapal và Thị trưởng thành phố New York Zohran Mamdani cũng bày tỏ quan điểm tương tự trên các nền tảng mạng xã hội.