EVNNPC gỡ điểm nghẽn về nguồn và lưới điện

Nhân viên Công ty Điện lực Sơn La triển khai thi công, sửa chữa và nâng cấp lưới điện, góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn. Ảnh: EVNNPC

Sở hữu công suất nguồn điện đang vận hành khoảng 3.669 MW và dự kiến phát triển thêm 6.273 MW trong giai đoạn 2026–2030, Sơn La có dư địa lớn để phát triển năng lượng. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, địa phương cần giải quyết yêu cầu đầu tư đồng bộ nguồn và lưới điện, nâng cao khả năng truyền tải, tiếp nhận và giải tỏa công suất, đồng thời phối hợp chặt chẽ trong vận hành các nhà máy điện.

Theo báo cáo của Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), Sơn La hiện có Nhà máy Thủy điện Sơn La công suất 2.400 MW, Thủy điện Huội Quảng 520 MW, 57 nhà máy thủy điện nhỏ với tổng công suất khoảng 670 MW, điện mặt trời mái nhà khoảng 70,12 MW và điện sinh khối 9 MW.

Giai đoạn 2026–2030, địa phương dự kiến phát triển thêm khoảng 6.273 MW nguồn điện mới. Trong đó, điện mặt trời tập trung chiếm khoảng 3.674 MW, điện gió 980 MW, điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ dự kiến tăng thêm 50 MW. Dự án thủy điện tích năng Đông Phù Yên công suất 1.200 MW đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Quy mô nguồn điện dự kiến tăng nhanh đặt ra yêu cầu tương ứng đối với hạ tầng lưới điện. Nếu tiến độ phát triển nguồn và lưới không đồng bộ, khả năng khai thác các dự án điện sẽ phụ thuộc vào năng lực tiếp nhận, truyền tải và điều độ của hệ thống.

*Lưới điện phải theo kịp tốc độ phát triển nguồn

Trong giai đoạn 2021–2025, EVNNPC đã triển khai nhiều công trình lưới điện 110 kV tại Sơn La, đồng thời đầu tư hơn 627 tỷ đồng cho lưới điện trung, hạ áp. Năm 2026, Tổng công ty tiếp tục triển khai dự án đường dây và trạm biến áp 110 kV Vân Hồ với tổng mức đầu tư hơn 111 tỷ đồng, dự kiến vận hành năm 2027; đồng thời rà soát danh mục các công trình lưới điện 110 kV đến năm 2030 do Công ty Điện lực Sơn La đề xuất.

Tuy nhiên, nhu cầu phát triển nguồn điện trong những năm tới đòi hỏi việc đầu tư lưới điện phải được tính toán đồng bộ hơn, nhất là tại những khu vực có nhiều dự án nguồn điện. EVNNPC đề xuất chú trọng hạ tầng truyền tải tại các khu vực Mộc Châu – Yên Châu – Vân Hồ, Sông Mã, Mường La và Phù Yên – Bắc Yên; đồng thời khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS).

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Thành Công đề nghị EVNNPC ưu tiên triển khai các công trình lưới điện 110 kV tại Vân Hồ, Mai Sơn – Yên Châu, Phù Yên và Mường La; phối hợp với các đơn vị liên quan thúc đẩy các dự án truyền tải 220 kV, 500 kV nhằm nâng cao khả năng giải tỏa công suất nguồn điện.

Về phía địa phương, UBND tỉnh Sơn La sẽ chỉ đạo các sở, ban, ngành phối hợp với ngành Điện tháo gỡ khó khăn về thủ tục đầu tư, đất đai và giải phóng mặt bằng; đồng thời xác định danh mục công trình ưu tiên, tiến độ và trách nhiệm thực hiện.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, việc phối hợp vận hành giữa đơn vị điều độ, doanh nghiệp phát điện và đơn vị quản lý lưới điện cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khai thác các nguồn điện hiện có. Đây là vấn đề được đặt ra trong bối cảnh thủy điện nhỏ tại Sơn La đã tham gia hỗ trợ hệ thống điện miền Bắc trong những đợt phụ tải tăng cao.

Theo EVNNPC, trong giai đoạn cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 6/2026, sản lượng điện huy động từ các nhà máy thủy điện nhỏ trên địa bàn đạt hơn 385,4 triệu kWh, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm 2025. Công suất huy động cao nhất đạt 382,8 MW, tương đương khoảng 19% tổng công suất huy động thủy điện nhỏ toàn miền Bắc.

Đáng chú ý, 17 trong số 22 nhà máy thủy điện đấu nối lưới trung áp đã tham gia dịch chuyển thời gian phát điện, với tổng công suất 114,1 MW. Kết quả này cho thấy vai trò của sự phối hợp trong vận hành, nhất là khi hệ thống điện cần huy động nguồn phù hợp với diễn biến phụ tải.

Các đơn vị trực thuộc EVNNPC tăng cường kiểm tra lưới điện, thiết bị và hành lang tuyến, chủ động xử lý các khiếm khuyết trước kỳ nghỉ lễ. Ảnh: EVNNPC

Phó Trưởng phòng Điều độ, Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) Nguyễn Văn Dũng đề nghị các chủ đầu tư chia sẻ thông tin về tình hình thủy văn, dự báo nguồn nước, kế hoạch phát điện và phương án vận hành nhà máy. Theo ông Dũng, thông tin được cập nhật sẽ hỗ trợ các đơn vị điều độ xây dựng phương thức huy động phù hợp, đồng thời nhận diện nguy cơ quá tải và những hạn chế trong khả năng giải tỏa công suất.

Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương Tăng Thế Hùng đề nghị các cơ quan, đơn vị phối hợp với các sở, ban, ngành tỉnh Sơn La trong công tác quản lý nhà nước về điện lực, rà soát quy hoạch và tháo gỡ khó khăn về thủ tục đầu tư các dự án nguồn, lưới điện. Việc phát triển nguồn điện cần gắn với năng lực hạ tầng truyền tải để bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả đầu tư và an toàn hệ thống điện.

*Phối hợp huy động nguồn, tháo gỡ vướng mắc đầu tư

Ngoài yêu cầu phát triển lưới điện, phương án huy động các nhà máy thủy điện trong những tháng cuối năm cũng là nội dung cần được tính toán trên cơ sở khả năng vận hành thực tế.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Thành Công đề nghị EVN và NSMO rà soát, tính toán phương thức huy động các nhà máy thủy điện trong hai tháng cuối năm 2026; nghiên cứu phương án nâng sản lượng điện cả năm lên khoảng 13,83 tỷ kWh và phấn đấu tiệm cận mức 14,549 tỷ kWh của năm 2025, trên cơ sở đánh giá khả năng vận hành thực tế.

Ông Nguyễn Thành Công – Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La. Ảnh: EVNNPC

Lãnh đạo tỉnh cũng đề nghị tăng cường phối hợp với các đơn vị phát điện để xác định khả năng huy động của từng nhà máy, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác nguồn điện và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế của địa phương.

Tổng Giám đốc EVNNPC Nguyễn Đức Thiện đề nghị các chủ đầu tư chấp hành quy định điều độ, chủ động dự báo nguồn nước và xây dựng phương án vận hành phù hợp, bảo đảm an toàn hệ thống. Đối với kiến nghị liên quan đến cơ chế giá điện và đàm phán giá điện, ông giao Ban Kinh doanh rà soát, phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, đề xuất phương án xử lý theo thẩm quyền.

Ông Nguyễn Danh Đức – Trưởng ban Kỹ thuật EVNNPC. Ảnh: EVNNPC

Tổng Giám đốc EVNNPC cũng yêu cầu Công ty Điện lực Sơn La và các ban chuyên môn cụ thể hóa những nội dung đã thống nhất thành kế hoạch hành động, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm; đồng thời đẩy nhanh tiến độ các công trình lưới điện trọng điểm và nâng cao hiệu quả phối hợp vận hành, khai thác nguồn điện.

Với quy mô nguồn điện hiện có và kế hoạch phát triển công suất mới trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra với Sơn La không chỉ là bổ sung thêm các dự án phát điện mà còn phải phát triển đồng bộ hạ tầng lưới, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư và nâng cao hiệu quả phối hợp điều độ. Đây là những điều kiện quan trọng để khai thác tốt hơn tiềm năng năng lượng của địa phương, hướng tới mục tiêu xây dựng Sơn La trở thành trung tâm năng lượng vùng Tây Bắc.