FDA Mỹ nói lý do mở văn phòng đầu tiên ở ASEAN tại Việt Nam

Trong một thập niên, số dòng sản phẩm thuộc diện quản lý của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) nhập khẩu từ Việt Nam đã tăng gần 10 lần, từ khoảng 96.000 dòng trong năm 2015 lên hơn 961.000 dòng vào năm 2025.

Không chỉ tăng mạnh về quy mô, cơ cấu hàng hóa Việt Nam xuất sang Mỹ cũng thay đổi đáng kể. Nếu năm 2015, khoảng 70% số dòng sản phẩm thuộc diện quản lý của FDA nhập khẩu từ Việt Nam là thực phẩm, đến năm 2025, thiết bị y tế đã chiếm khoảng 60%.

Sự thay đổi này cho thấy hàng hóa Việt Nam vào thị trường Mỹ đang ngày càng đa dạng, trong đó tỷ trọng các sản phẩm thiết bị y tế tăng đáng kể.

Quy mô và sự đa dạng ngày càng lớn của dòng hàng hóa này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động quản lý. Thay vì giám sát chủ yếu từ xa, FDA đang đưa sự hiện diện quản lý đến gần hơn với nơi sản xuất khi mở văn phòng đầu tiên tại một quốc gia ASEAN ở Hà Nội.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Mark Abdoo, Phó giám đốc phụ trách Chính sách và Chiến lược Toàn cầu của FDA, đã chia sẻ về lý do chọn Việt Nam, những thay đổi mà văn phòng Hà Nội mang lại cũng như tầm nhìn hợp tác trong khu vực ASEAN.

Ông Mark Abdoo, Phó Ủy viên phụ trách Chính sách và Chiến lược Toàn cầu, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA). Ảnh: Kiều Chi/ Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

FDA sẽ đến gần hơn với nơi sản xuất

Việt Nam là một nguồn cung đáng kể các sản phẩm thuộc diện quản lý của FDA xuất khẩu sang Mỹ. Riêng các sản phẩm thực phẩm đã đạt hơn 10 tỷ USD mỗi năm, bên cạnh khối lượng ngày càng tăng của dược phẩm và thiết bị y tế. Quy mô thương mại này đòi hỏi một mối quan hệ hợp tác về quản lý ngay tại Việt Nam, và đó chính xác là ý nghĩa của việc FDA mở văn phòng tại Hà Nội.

Việc mở văn phòng đại diện đầu tiên tại một quốc gia ASEAN thể hiện sự ghi nhận thực chất của chúng tôi đối với nỗ lực của Việt Nam trong việc hiện đại hóa khuôn khổ quản lý. Điều này không chỉ hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế đầy tham vọng và tiềm năng dẫn dắt khu vực của Việt Nam, mà còn phản ánh tầm quan trọng của Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện hai nước.

Nhận thức rõ tầm quan trọng này, Quốc hội Mỹ đã yêu cầu thành lập Văn phòng Đông Á với hai trụ sở đặt tại Hà Nội và Tokyo (Nhật Bản), như một phần trong ngân sách tài khóa 2026 của FDA.

Trên thực tế, văn phòng tại Hà Nội sẽ đưa sự hiện diện về quản lý của FDA đến trực tiếp với các nhà sản xuất và doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Nhân viên FDA sẽ tiến hành thanh tra tại Việt Nam, cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và phối hợp với các cơ quan quản lý Việt Nam để giải quyết những thách thức chung về an toàn thực phẩm, chất lượng dược phẩm và quản lý thiết bị y tế.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng tiếp và làm việc với ông Mark Abdoo, Phó Giám đốc phụ trách Chính sách và Chiến lược Toàn cầu FDA chiều 29/7. Ảnh: Kiều Chi/ Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Với bệnh nhân và người tiêu dùng Mỹ, sự hiện diện này sẽ giúp FDA tăng cường tham gia vào hoạt động quản lý, qua đó góp phần bảo vệ và thúc đẩy sức khỏe cộng đồng. Các doanh nghiệp Mỹ cũng được hưởng lợi từ sự hài hòa hơn giữa khuôn khổ quản lý của hai nước.

Về phía các nhà xuất khẩu Việt Nam, đây là cơ hội để nâng cao hiểu biết và khả năng tuân thủ các yêu cầu của FDA, qua đó giảm nguy cơ hàng hóa bị giữ lại tại cửa khẩu và hỗ trợ tiếp cận thị trường Mỹ ổn định, thuận lợi hơn.

Ngược lại, người tiêu dùng Việt Nam cũng được bảo vệ trong một môi trường quản lý tăng cường, có khả năng phát hiện và ứng phó nhanh chóng với các sản phẩm không an toàn.

Chúng tôi nhìn nhận mối quan hệ đối tác này vượt ra ngoài khuôn khổ song phương. Việc đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc và chính thức hóa thỏa thuận chia sẻ dữ liệu WGS phục vụ giám sát các mầm bệnh truyền qua thực phẩm là bước đi chiến lược, dựa trên nền tảng hợp tác rất hiệu quả với Viện Nghiên cứu Hệ gene Việt Nam từ năm 2017.

Ứng dụng công nghệ gene trong giám sát an toàn thực phẩm không chỉ giúp nhận diện nhanh các nguy cơ ngộ độc hay dịch bệnh từ thực phẩm ở cấp độ phân tử, mà còn tạo tiền đề để FDA cùng Việt Nam xây dựng các khuôn khổ tin cậy quản lý cho toàn khu vực Đông Nam Á - nơi đang xuất khẩu khoảng 50 tỷ USD sản phẩm chịu sự quản lý của FDA sang Mỹ mỗi năm.

Trở thành "trung tâm kết nối" của Đông Nam Á

Chúng tôi kỳ vọng văn phòng tại Hà Nội sẽ đóng vai trò là trung tâm kết nối hoạt động của FDA trên toàn Đông Nam Á.

Chúng tôi dự định tăng cường các cơ chế công nhận và dựa vào kết quả quản lý của nhau trong khu vực, thúc đẩy khả năng truy xuất nguồn gốc thực phẩm và chính thức hóa các thỏa thuận chia sẻ dữ liệu về WGS phục vụ giám sát các mầm bệnh từ thực phẩm.

Việc Việt Nam đảm nhiệm vai trò nước chủ nhà APEC vào năm 2027 khiến thời điểm hiện nay càng có ý nghĩa trong việc thúc đẩy sự hài hòa về quản lý trong khu vực.

Mô hình mà chúng tôi hướng tới là một mối quan hệ đối tác thực chất; không phải sự giám sát từ xa, mà là sự hợp tác liên tục ngay tại Việt Nam và trong toàn khu vực, mang lại lợi ích cho bệnh nhân, người tiêu dùng và ngành công nghiệp Mỹ; các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam; cũng như toàn bộ khu vực ASEAN nói chung.

Trong đó, chất lượng quản lý là một trong những yếu tố có mối tương quan mạnh mẽ nhất với tăng trưởng kinh tế dài hạn, và sự hiện diện của FDA tại Việt Nam chính là một khoản đầu tư cho tương lai đó.

Xin cảm ơn ông!