FDI chất lượng cao 2026: Cải cách càng mạnh, Việt Nam càng hút vốn lớn

Trong góp ý gần đây với Tp.HCM, ông Kenneth Atkinson,đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Anh quốc tại Việt Nam (BritCham), nói rằng để tiếp tục thu dòng vốn FDI chấtlượng cao rất cần một số cải cách thiết thực, như: Từng bước bãibỏ Kiểm tra Nhu cầu Kinh tế (ENT), đơn giản hóa thủ tục, và cảithiện môi trường kinh doanh nói chung.

Chờ những cải cáchthiết thực hơn nữa

Rộng hơn nữa, nhưbày tỏ của ông Kenneth Atkinson, rất cần tiếp tục cải cách hành chính vàpháp lý nhằm tạo thuận lợi cho đầu tư và hoạt động doanh nghiệp(DN). Điều này bao gồm đơn giản hóa thủ tục cấp phép thương mại,đảm bảo tính nhất quán giữa quy định trung ương và địa phương, mởrộng miễn thị thực, cấp thị thực dài hạn, và tận dụng các hiệpđịnh quốc tế để giảm gánh nặng tuân thủ.

Bên trong một nhà máy FDI (100% vốn Thụy Điển)chất lượng cao ở Tp.HCM.

“Những bước đi này sẽ củng cố vị thếViệt Nam là điểm đến đầu tư hàng đầu”, vị đại diện của BritCham nói.

Còn theo ông Seck Yee Chung, Phó chủ tịchHiệp hội Doanh nghiệp Singapore (Singcham) tại Việt Nam, nên đơn giản hoáquy trình cấp phép, đặc biệt trong các lĩnh vực phát triển bềnvững. Cụ thể, nên xem xét và ban hành quy địnhnhằm rút ngắn thời hạn cấp phép Giấy phép kinh doanh và bảo đảmviệc tuân thủ đúng thời hạn này.

Bên cạnh đó, ông Seck Yee Chung đề xuất yêucầu các cơ quan cấp phép thực hiện nghiêm túc thời hạn xử lý hồsơ, đồng thời hướng dẫn rõ ràng, cụ thể hơn về nội dung hồ sơcần nộp, giúp giảm thiểu số lần bổ sung, hoàn thiện hồ sơ.

Ngoài ra, như góp ý của vị phó chủ tịch Singchamlà nên nâng cao hiệu quả cơ chế đầu tư đặc biệt cho một số loại dự án.Mặc dù Nghị định số 19/2025/NĐ-CP về thủ tục đầu tư đặc biệt là mộtbước đổi mới đáng hoan nghênh. Tuy nhiên, việc triển khai còn thiêúrõ ràng, đặc biệt là các giai đoạn thực hiện và hoàn thiện dự ánchưa được quy định cụ thể.

Để tối đa hóa hiệu quả của Nghị định19/2025/NĐ-CP, ông Seck Yee Chung đề xuất cần xây dựng lộ trình rõ ràngcho từng giai đoạn của quy trình đầu tư – từ chuẩn bị dự án đếntriển khai vận hành.

“Lộ trình này cần chỉ rõ thủ tục nàođược miễn, thủ tục nào vẫn phải thực hiện và hồ sơ cần thiếttương ứng. Việc minh bạch hóa quy trình sẽ giúp nhà đầu tư chủđộng hơn trong lập kế hoạch và tạo thuận lợi cho công tác quản lý,giám sát của cơ quan nhà nước”, ông Seck Yee Chung nói.

Trong nhận định mơínhất từ Bộ phận phân tích thuộc Công ty chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằngchính sách thu hút dòng vốn FDI mang tính quyết liệt hơn. Đơn cử như việc Chínhphủ đang nghiên cứu thêm các cơ chế mới như Golden Visa (thị thực vàng) và giảmchi phí sử dụng đất, dự kiến triển khai trong năm 2026.

Cụ thể như đề xuấtcơ chế mới về Golden Visa với dự kiến áp dụng trong năm 2026 được kỳ vọng sẽthu hút đầu tư và nhân lực chất lượng cao từ nước ngoài bằng cách cấp quyền cưtrú dài hạn (hoặc quyền định cư) cho các chuyên gia, nhà đầu tư nước ngoài.

Hay như đề xuất Dựthảo nghị định về tiền thuê đất hướng đến miễn/giảm tiền thuê đất khu côngnghiệp trong năm 2026 đang được các nhà đầu tư FDI quan tâm. Chẳng hạn như đềxuất miễn tiền thuê đất (15 - 22 năm) đối với dự án Trí tuệ nhân tạo (AI),trung tâm dữ liệu (data center), công nghệ cao, chất bán dẫn…Hoặc như đề xuấtgiảm tiền thuê đất (30%) đối với một số dự án ưu tiên khác.

Sẽ thuyết phục đượcnhiều thương hiệu ngoại

Hoặc có thể kể đếndự thảo Luật Công nghệ cao với dự kiến áp dụng năm 2026 nhằm huyến khích, giatăng các ưu đãi thu hút ngành công nghệ cao đầu tư tại Việt Nam. Theo đó,thiết kế lại hệ thống các chính sách và đối tượng hưởng chính sách ưu tiên, ưuđãi, hỗ trợ đầu tư; khuyến khích phát triển hệ sinh thái công nghệ cao; bổsung quy định về các mô hình khu công nghệ cao, đô thị công nghệ cao…

Còn nếu nhìn lại năm2025, sẽ thấy Việt Nam đã tích cực đẩy mạnh các chính sách thu hút FDI với việctăng ưu đãi thuế Thu nhập DN, rút ngắn và đơn giản hóa thủ tục đầu tư, khuyếnkhích doanh nghiệp FDI niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Cụ thể, trong Luật thuế Thu nhập DN 2025 (ápdụng từ tháng 10/2025) áp dụng thuế suất 10% trong thời hạn 30 năm, kèm theothời gian miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong tối đa 9năm tiếp theo. Đáng chú ý là áp dụng cho dự án công nghệ cao, Nghiên cứu vàphát triển (R&D), dự án chiến lược, dự án AI...

Còn trong Nghị định239/2025 với nới lỏng các yêu cầu pháp lý (thời gian áp dụng từ tháng 9/2025).Theo đó, nhà đầu tư chậm được bàn giao đất khiến thời hạn triển khai dự án kéodài, sẽ không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh dự án đầu tư. Nhà đầu tư đượclựa chọn UBND tỉnh đầu mối thực hiện thủ tục cấp phép đầu tư đối với dự ánthuộc địa bàn của 2 tỉnh trở lên. Giảm số lượng bộ hồ sơ cần nộp và rút ngắnthời hạn cấp phép đầu tư.

Hoặc như Nghị định245/2025 (áp dụng từ tháng 9/2025) khuyến khích doanh nghiệp FDI tham gia thịtrường chứng khoán Việt Nam. Cụ thể là rút ngắn thời gian còn 30 ngày để xử lýhồ sơ về quy trình niêm yết IPO trên sàn chứng khoán Việt Nam.

Với một loạt quy địnhpháp lý hiện hành và kể cả những đề xuất chính sách mới, được dự báo sẽ là“thỏi nam châm” để tăng sức hút dòng vốn FDI chất lượng cao vào Việt Nam trongnăm 2026.

Mặt khác, trước áplực từ thuế đối ứng của Mỹ, theo Giáo sư Rajkishore Nayak đến từ Đại học RMIT,việc Việt Nam sẵn lòng giảm bớt rào cản đối với hàng hóa Mỹ, cùng với những thếmạnh đã được khẳng định như sự ổn định chính trị, lực lượng lao động lành nghềvà quá trình đa dạng hóa chuỗi cung ứng đang diễn ra, đã thuyết phục nhiêùthương hiệu nước ngoài tiếp tục hoạt động tại đây, bất chấp áp lực cạnh tranhtừ các quốc gia khác.

Giáo sư Rajkishore Nayak cho rằng đối với các DNđang tìm kiếm lựa chọn thay thế cho sản xuất tại Trung Quốc, vai trò của ViệtNam như một mắt xích trung tâm trong chiến lược Trung Quốc+1 ngày càng trở nênnổi bật hơn.

Tuy nhiên, song song với việc tránh rào cản pháplý cùng những chính sách tạo thuận lợi, điều mong mỏi trong việc tăng thu hútdòng vốn FDI chất lượng cao cho năm 2026 là cần thúc đẩy liên kết sâu hơn nưãgiữa DN trong nước và khối FDI, thông qua các chính sách khuyến khích sử dụngnguyên vật liệu và nhà cung cấp trong nước.

Nhất là trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêutăng trưởng công nghệ cao trong giai đoạn công nghiệp hóa tiếp theo, thách thứcđặt ra là làm thế nào để đảm bảo dòng vốn FDI chất lượng cao không chỉ thúc đâỷxuất khẩu mà còn cần giúp nâng cấp thực chất năng lực trong nước.

Thế Vinh