Fed giữ lãi suất trong thế tiến thoái lưỡng nan

Tuy nhiên, thông điệp từ Chủ tịch Jerome Powell trong cuộc họp báo sau đó cho thấy Fed chưa phát đi tín hiệu nào cho thấy việc nới lỏng sẽ sớm diễn ra.

Chủ tịch Fed Jerome Powell. Nguồn: MarketWatch

Ông Powell nhấn mạnh chính sách đang ở gần mức trung tính, không còn rõ ràng mang tính kìm hãm tăng trưởng. Điều đó khiến việc giảm lãi suất khó được biện minh, trừ khi nền kinh tế suy yếu rõ rệt.

Các quan chức bỏ phiếu 11-1 để giữ lãi suất trong khoảng 3,5%–3,75%, đánh dấu cuộc họp thứ hai liên tiếp không thay đổi.

Thị trường đã ngay lập tức có phản ứng. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,256%, trong khi S&P 500 giảm 1,4%, cho thấy kỳ vọng Fed sẽ duy trì lập trường thận trọng lâu hơn.

Các tín hiệu mới cũng cho thấy sự dè dặt gia tăng. Fed vẫn để ngỏ khả năng cắt giảm, nhưng không còn cam kết rõ ràng như trước. Ông Powell lưu ý các dự báo cần được “xem xét một cách thận trọng, thậm chí hơn bình thường”.

Áp lực giá tiếp tục là vấn đề trung tâm. Dù trong nhiều trường hợp ngân hàng trung ương có thể bỏ qua các cú sốc tạm thời, ông Powell cho rằng lần này “không phải là điều có thể tiếp cận một cách nhẹ nhàng”.

Sau nhiều năm giá cả tăng cao và liên tiếp xuất hiện các cú sốc mới, niềm tin của người dân vào việc lạm phát sẽ nhanh chóng hạ nhiệt đã suy yếu rõ rệt.

Ông William English, cựu chuyên gia kinh tế cấp cao của Fed, nhận định: “Thật là một tình huống khó khăn mà họ đang phải đối mặt. Sau khi vừa vượt qua cú sốc lạm phát năm ngoái, việc lại phải đối mặt thêm một cú sốc nữa trong năm nay có phần khắc nghiệt.”

Dữ liệu gần đây cho thấy áp lực giá đã dai dẳng ngay cả trước khi xung đột leo thang. Các yếu tố trong nước, đặc biệt là giá dịch vụ, tiếp tục tăng ổn định, cho thấy áp lực này không chỉ đến từ năng lượng.

Trong khi đó, thị trường lao động bắt đầu suy yếu. Tăng trưởng việc làm chững lại, tỷ lệ thất nghiệp nhích lên, nhưng chưa đủ mạnh để buộc Fed phải thay đổi lập trường.

Điều này đẩy Fed vào một thế khó ngày càng rõ rệt: áp lực giá chưa được kiểm soát, trong khi nền kinh tế có dấu hiệu chậm lại.

Chiến tranh càng làm bức tranh phức tạp hơn. Giá dầu có thể hạ nếu xung đột được kiểm soát, nhưng cũng có thể tăng mạnh nếu leo thang. Kịch bản thứ hai đặc biệt rủi ro, vì vừa đẩy giá lên cao vừa kéo tăng trưởng đi xuống.

Fed vì vậy đối mặt với rủi ro “kép” — một tình huống mà chính sách tiền tệ khó có thể xử lý trọn vẹn.

Tranh luận nội bộ ngày càng rõ nét. Một bên lo ngại áp lực giá quay trở lại, cho rằng không thể cắt giảm khi chính sách đã ở gần mức trung tính. Bên còn lại lo ngại thị trường lao động xấu đi, cho rằng việc giữ lãi suất cao quá lâu có thể gây tổn hại.

Ông English cảnh báo: “Họ từng có dư địa để cắt giảm, nhưng hiện tại thì không còn như vậy nữa. Có một rủi ro là chính sách trở nên nới lỏng hơn mong muốn, không phải vì họ cắt giảm lãi suất, mà vì lạm phát tăng lên.”

Trong khi đó, người tiêu dùng cũng trở nên dễ tổn thương hơn. Tăng trưởng việc làm chững lại, còn “tấm đệm” tài chính của hộ gia đình đã mỏng đi đáng kể so với giai đoạn sau đại dịch.

Trên thị trường, kỳ vọng bắt đầu phân hóa. Một số nhà đầu tư tính đến khả năng Fed sẽ phải tăng lãi suất trở lại, trong khi nhiều ý kiến cho rằng giá năng lượng cao sẽ bóp nghẹt chi tiêu, khiến việc tăng lãi suất trở nên phản tác dụng.

Ông Blake Gwinn, chiến lược gia tại RBC Capital Markets, đặt vấn đề: “Tại sao lại tăng lãi suất khi giá dầu đang tăng? Điều đó không có ý nghĩa gì khi vô tình làm tổn hại người tiêu dùng.”

Trong một môi trường mà cả lạm phát lẫn tăng trưởng đều tiềm ẩn rủi ro, lựa chọn của Fed ngày càng thu hẹp. Và ít nhất vào lúc này, đứng yên vẫn là phương án an toàn nhất.

Ngọc Lâm