Gấu Millie và hành trình hồi sinh từ 'chiếc hộp thời gian'

Tổ chức Động vật Châu Á đã phối hợp với Chi cục Kiểm lâm TP. HCM và Vườn quốc gia Bạch Mã vừa cứu hộ thành công một cá thể gấu ngựa

Sau hơn hai thập kỷ sống trong điều kiện nuôi nhốt, cá thể gấu ngựa Millie đã được một gia đình tại TP. HCM tự nguyện chuyển giao để đưa về Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam - cơ sở Vườn quốc gia Bạch Mã, thành phố Huế. Hành trình của Millie tiếp tục lan tỏa thông điệp nhân văn về bảo vệ động vật hoang dã, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, tổ chức bảo tồn và cộng đồng trong bảo tồn đa dạng sinh học.

Từ hơn hai thập kỷ nuôi nhốt đến một khởi đầu mới

Ngày 11/9/2026, Tổ chức Động vật Châu Á thông tin, tổ chức đã phối hợp với Chi cục Kiểm lâm TP.HCM và Vườn quốc gia Bạch Mã vừa cứu hộ thành công một cá thể gấu ngựa (Ursus thibetanus) do một hộ gia đình tại TP. HCM tự nguyện chuyển giao.

Millie - Cá thể gấu được nuôi nhốt từ đầu những năm 2000, hiện đã hơn 26 năm tuổi, nặng khoảng 120 kg.

Cá thể gấu được gia đình nuôi nhốt từ đầu những năm 2000 và hiện đã hơn 26 năm tuổi, nặng khoảng 120 kg. Do khu vực nuôi nhốt có lối tiếp cận nhỏ hẹp, không đủ điều kiện đưa lồng vận chuyển trực tiếp vào, đội cứu hộ đã tiến hành gây mê, đưa gấu ra ngoài và kiểm tra sức khỏe trước khi vận chuyển.

Đội cứu hộ đã tiến hành gây mê, đưa gấu ra ngoài và kiểm tra sức khỏe trước khi vận chuyển.

Theo bác sĩ thú y Wahyu Hananto cho biết, sức khỏe của cá thể gấu tương đối tốt. Bàn chân có dấu hiệu sừng hóa do nhiều năm sống trong điều kiện nuôi nhốt, răng tích tụ nhiều mảng bám. Tuy nhiên, kết quả siêu âm không ghi nhận bất thường đáng lo ngại và cá thể gấu đủ điều kiện thực hiện hành trình về Bạch Mã.

Millie - là tên gọi được đặt cho cá thể gấu, lấy cảm hứng từ thời điểm bước sang thiên niên kỷ mới - cũng là giai đoạn gấu bắt đầu cuộc sống trong điều kiện nuôi nhốt. “The Time Capsule - Chiếc hộp thời gian” trở thành chủ đề của cuộc cứu hộ, gợi nhắc một quãng thời gian dài mà cuộc sống của một loài động vật hoang dã bị giới hạn trong không gian nhỏ hẹp.

Sau hơn hai thập kỷ, “chiếc đồng hồ” ấy đã được hồi sinh. Millie sẽ bước vào một chặng đường mới với điều kiện chăm sóc phù hợp hơn, hướng tới cuộc sống trọn đời tại cơ sở cứu hộ.

Một quyết định nhân văn góp thêm giá trị cho bảo tồn

Điểm đặc biệt của cuộc cứu hộ lần này nằm ở sự chủ động của gia đình chủ nuôi. Sau quá trình tuyên truyền, trao đổi và vận động, gia đình đã tự nguyện chuyển giao cá thể gấu duy nhất mà không yêu cầu bất kỳ khoản bồi thường nào.

TS. Jill Robinson MBE - Sáng lập viên kiêm Tổng Giám đốc Tổ chức Động vật Châu Á

TS. Jill Robinson MBE, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Tổ chức Động vật Châu Á chia sẻ: “Quá trình cứu hộ thực sự có ý nghĩa khi chủ nuôi lựa chọn làm điều tốt đẹp cho một sinh mệnh khác. Việc một gia đình tự nguyện chuyển giao cá thể gấu sau hơn hai thập kỷ nuôi nhốt là một quyết định đầy nhân văn. Đây không chỉ là sự thay đổi trong cuộc đời của một cá thể gấu, mà còn là một bước tiến quan trọng trong hành trình xây dựng một tương lai không còn gấu bị nuôi nhốt để khai thác mật tại Việt Nam.”

Cuộc cứu hộ là kết quả phối hợp giữa Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Chi cục Kiểm lâm Vùng 3, Chi cục Kiểm lâm TP.HCM, Hạt Kiểm lâm Phú Mỹ, chính quyền địa phương và Tổ chức Động vật Châu Á.

Đây là cuộc cứu hộ gấu thứ hai tại TP. HCM trong năm 2026

Đây là cuộc cứu hộ gấu thứ hai tại TP. HCM trong năm 2026, nâng tổng số gấu được chuyển giao từ thành phố về các cơ sở cứu hộ trong năm lên 5 cá thể. Sau khi Millie được chuyển giao, TP. HCM còn 4 hộ dân nuôi nhốt 8 cá thể gấu. Nếu tính cả hộ dân, doanh nghiệp và vườn thú, thành phố hiện còn 61 cá thể gấu.

Trên phạm vi cả nước, hơn 120 cá thể gấu vẫn đang được nuôi nhốt tại 46 hộ dân. Thực tế này cho thấy quá trình chấm dứt nuôi nhốt gấu vẫn còn nhiều thách thức, liên quan đến điều kiện kinh tế, nhận thức của chủ nuôi, khoảng cách địa lý và nguồn lực quản lý tại địa phương.

Tại Hội nghị Thúc đẩy Công tác Cứu hộ và Bảo tồn Gấu tổ chức cuối tháng 8/2026 tại Vườn quốc gia Bạch Mã, đại diện các Chi cục Kiểm lâm địa phương còn gấu nuôi nhốt đã thống nhất tăng cường phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm và đẩy mạnh vận động chuyển giao.

Ông Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm

Cũng tại Hội nghị này, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Đoàn Hoài Nam đã nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng mô hình vận động phù hợp với từng nhóm chủ nuôi, đồng thời tăng cường phối hợp giữa kiểm lâm, cơ quan thú y, chính quyền địa phương và các đơn vị cứu hộ nhằm bảo đảm an toàn cho người và động vật trong quá trình chuyển giao.

Bạch Mã – điểm tựa trong mạng lưới bảo tồn gấu

Từ đầu năm 2026 đến nay, Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Vườn quốc gia Bạch Mã đã tiếp nhận 12 cá thể gấu. Tính đến nay, Trung tâm đã tiếp nhận và chăm sóc 31 cá thể được chuyển giao từ nhiều địa phương.

TS. Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc Vườn quốc gia Bạch Mã

Chia sẻ về năng lực tiếp nhận và chăm sóc gấu, TS. Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc Vườn quốc gia Bạch Mã kiêm Giám đốc Ban Quản lý Dự án Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Bạch Mã, cho biết "Trung tâm đã tiếp nhận và chăm sóc 31 cá thể gấu được chuyển giao từ nhiều địa phương trên cả nước. Trong quản lý, chúng ta thường nhìn vào số lượng, tiến độ và chỉ tiêu thực hiện. Nhưng trong bảo tồn, phía sau mỗi con số luôn là một sinh mệnh.”

Đó cũng là giá trị cốt lõi mà câu chuyện của Millie gửi gắm. Bảo tồn động vật hoang dã không chỉ là bảo vệ rừng, gìn giữ sinh cảnh hay kiểm soát các hành vi xâm hại thiên nhiên. Bảo tồn còn là thay đổi nhận thức, tạo dựng sự đồng thuận và mở ra cơ hội để những cá thể từng bị nuôi nhốt được chăm sóc trong môi trường nhân đạo, an toàn và phù hợp.

Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Vườn quốc gia Bạch Mã đang từng bước trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới bảo tồn gấu của Việt Nam.

Với năng lực tiếp nhận, chăm sóc và phục hồi gấu sau cứu hộ, Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Vườn quốc gia Bạch Mã đang từng bước trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới bảo tồn gấu của Việt Nam.

Từ câu chuyện của Millie có thể thấy, mỗi quyết định tự nguyện chuyển giao là một bước tiến cụ thể trong bảo vệ đa dạng sinh học. Khi cơ quan quản lý, chính quyền, lực lượng kiểm lâm, tổ chức bảo tồn và cộng đồng cùng chung trách nhiệm, công tác bảo tồn sẽ không còn là nhiệm vụ riêng của một ngành hay một đơn vị.

Phát triển bền vững phải được xây dựng trên nền tảng tôn trọng tự nhiên và bảo vệ đa dạng sinh học. Mỗi cá thể động vật hoang dã được cứu hộ hôm nay là một phần của giá trị sinh thái được gìn giữ cho ngày mai. Hành trình của Millie vì thế không chỉ là hành trình trở về một mái nhà mới, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của lòng nhân ái, trách nhiệm cộng đồng và quyết tâm chung tay xây dựng tương lai hài hòa giữa con người với thiên nhiên./.