Giá đường trước rủi ro về nguồn cung
Giá đường thế giới vẫn có khả năng duy trì ở mức cao, thậm chí tăng thêm, do lo ngại nguồn cung từ Brazil và Ấn Độ suy giảm. Trong khi đó, nguồn cung trong nước có thể dần phục hồi, giúp thị trường ổn định hơn nếu nhu cầu tiêu thụ chưa tăng mạnh.
Thị trường thế giới đang biến động theo thông tin cung - cầu
Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), diễn biến giá đường thế giới từ đầu quý III/2026 đến nay có thể chia thành hai giai đoạn khá rõ. Nếu trong phần lớn quý III, thị trường vẫn chịu áp lực giảm, thì sang những tuần đầu tháng 10, giá đã tăng mạnh. Đáng chú ý, trong nửa đầu tháng 10, cả đường thô 11 trên Sở ICE New York và đường trắng trên Sở ICE London đều ghi nhận 7 - 8 phiên tăng liên tiếp. Đóng cửa phiên 19/10, giá đường trắng tăng hơn 13%, trong khi giá đường thô 11 tăng 37% so với đầu quý III, đưa cả hai mặt hàng lên mức cao nhất trong 19 tháng.
Nguyên nhân chính nằm ở câu chuyện nguồn cung, đặc biệt là tại Brazil và Ấn Độ. Tại Brazil, thời tiết mưa kéo dài ở khu vực Trung Nam khiến tiến độ thu hoạch và ép mía chậm lại, trong khi một phần mía tiếp tục được phân bổ cho sản xuất ethanol. Trong nửa đầu tháng 9, sản lượng đường Trung Nam giảm 41,6% so với cùng kỳ, xuống 2,1 triệu tấn. Đến ngày 1/10, lượng mía nghiền lũy kế giảm 3%, còn hàm lượng đường có thể thu hồi bình quân giảm 3,6%. Xuất khẩu đường của Brazil trong 9 tháng cũng giảm 11,8% so với cùng kỳ.
Giá đường trong nước đang phụ thuộc vào nhiều yếu tố nội địa và sản phẩm thay thế. Ảnh: Đức Thanh
Điểm đáng chú ý ở đây là thị trường không chỉ nhìn vào tổng sản lượng của cả vụ, mà quan tâm nhiều hơn đến lượng đường thực tế có thể đưa ra thị trường trong thời gian tới. Khi thu hoạch và xuất khẩu đều bị chậm lại, nguồn cung giao ngay bị ảnh hưởng và giá phản ứng khá nhanh.
Ở Ấn Độ, tồn kho chuyển tiếp niên vụ 2026 - 2027 chỉ khoảng 3,5 - 3,6 triệu tấn, thấp nhất trong hơn một thập kỷ. Maharashtra, bang sản xuất đường lớn nhất nước này cũng đã hạ dự báo sản lượng từ 10,3 triệu tấn xuống 9 triệu tấn. Ngày 16/10, lo ngại thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng, Chính phủ Ấn Độ quyết định không cho phép sử dụng các sản phẩm từ mía để sản xuất ethanol trong niên vụ mới, nhằm ưu tiên nguyên liệu cho sản xuất đường.
Thị trường trong nước ổn định và có thể phục hồi nhẹ
Nhận định thị trường thời gian tới, ông Nguyễn Đức Dũng - Phó Tổng Giám đốc MXV cho rằng, trong những tháng cuối năm, giá đường thế giới vẫn duy trì mặt bằng giá cao như mức hiện tại và còn tiếp tục biến động mạnh. Tuy nhiên, sau khi giá đường trắng tăng 7%, đường thô tăng tới 18% trong một tháng, thị trường sẽ không tiếp tục thiết lập nhiều chuỗi tăng như giai đoạn trước. Để có thêm một nhịp tăng mới, thị trường cần những thông tin rõ hơn về việc sản lượng thực tế tại các vùng trồng lớn có bị ảnh hưởng hay không.
Ngoài ra, thị trường sẽ tiếp tục nhạy cảm với các thông tin thời tiết do El Niño được dự báo kéo dài đến quý I/2027.
Nhịp tăng từ tháng 10 xuất phát từ biến động nguồn cung
Theo ông Nguyễn Đức Dũng, nhịp tăng của giá đường từ đầu tháng 10 xuất phát hoàn toàn từ thông tin cơ bản về biến động nguồn cung, chứ không phải yếu tố khác. Tuy nhiên, cũng chưa thể nói thị trường đang thiếu đường. Giá có tiếp tục tăng hay không sẽ phụ thuộc nhiều vào tiến độ thu hoạch và xuất khẩu của Brazil, sản lượng thực tế của Ấn Độ cũng như diễn biến thời tiết trong thời gian tới.
Một điểm nữa cần lưu ý là theo Tổ chức Đường Quốc tế, thị trường đường toàn cầu có thể chuyển từ thặng dư 1,1 triệu tấn trong niên vụ 2025 - 2026 sang thâm hụt khoảng 200.000 tấn trong niên vụ 2026 - 2027. Mức thâm hụt này chưa quá lớn, nhưng cũng cho thấy tín hiệu về trung dài hạn có thể tạo ra xu hướng giá tăng, thị trường sẽ cần thêm những thông tin khác để quan sát, ví dụ như điều chỉnh về sản lượng, đặc biệt tại Brazil và Ấn Độ.
Với thị trường Việt Nam, giá đường ổn định và có thể phục hồi nhẹ trong những tháng cuối năm, nhưng khó tăng mạnh vì nguồn cung trong nước ở mức ổn định, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ, chưa phát sinh các thông tin bất thường ảnh hưởng đến thị trường.
Giá thế giới tăng chắc chắn sẽ tạo mặt bằng tham chiếu cao hơn cho thị trường trong nước và phần nào giúp các nhà máy giảm áp lực về giá bán. Tuy nhiên, nguồn cung nội địa vẫn khá dồi dào, trong khi đường nhập khẩu, đường qua nguồn khác và HFCS vẫn cạnh tranh trực tiếp.
Vì vậy, theo ông Dũng, yếu tố quyết định giá đường trong nước từ nay đến cuối năm sẽ là sức mua thực tế và khả năng thu hẹp nguồn cung cạnh tranh, chứ không phải chỉ nhìn vào giá đường thế giới.
