Giá gạo phục hồi, gạo xanh mở rộng dư địa xuất khẩu

Giá lúa gạo trong nước khởi sắc nhẹ

Ngày 19/5, thị trường lúa gạo tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) ghi nhận xu hướng tăng nhẹ ở nhiều mặt hàng gạo nguyên liệu và phụ phẩm, trong bối cảnh nguồn cung cuối vụ đang giảm dần.

Theo ghi nhận tại các địa phương như Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long hay Cà Mau, hoạt động giao dịch vẫn diễn ra khá chậm do lượng lúa hàng hóa trong dân không còn nhiều. Tuy nhiên, mặt bằng giá đã ổn định hơn so với giai đoạn thu hoạch rộ hồi tháng 2 - 3/2026.

Tại An Giang, giá lúa OM 18 và Đài Thơm 8 hiện dao động quanh mức 6.100 - 6.300 đồng/kg; OM 5451 ở mức 5.600 - 5.700 đồng/kg; IR 50404 khoảng 5.400 - 5.500 đồng/kg. Đây được xem là mức phục hồi đáng kể nếu so với thời điểm giữa vụ đông xuân khi nhiều giống lúa giảm sâu do áp lực bán ra lớn.

Giá gạo nguyên liệu xuất khẩu hôm nay tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tăng. Ảnh Đức Thanh

Các thương lái cho biết, nguồn cung lúa đông xuân hiện đã gần cạn trong khi vụ hè thu mới ở giai đoạn xuống giống và chăm sóc ban đầu. Điều này khiến lượng lúa giao dịch trên thị trường không còn dồi dào như trước…

Không chỉ lúa nguyên liệu, giá gạo tại các kho trung chuyển và chợ đầu mối ở ĐBSCL cũng giữ xu hướng ổn định. Gạo OM18 hiện phổ biến ở mức trên 10.000 đồng/kg, cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước kỳ nghỉ lễ 30/4.

Trong khi đó, thị trường bán lẻ tiếp tục duy trì mặt bằng giá khá cao ở nhóm gạo thơm và đặc sản. Gạo Nàng Nhen hiện được bán tới 28.000 đồng/kg, Hương Lài khoảng 22.000 đồng/kg, gạo thơm Thái dao động 20.000 - 22.000 đồng/kg.

Đáng chú ý, nhóm phụ phẩm ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong ngày. Giá cám tăng tới 300 đồng/kg, lên 7.700 - 7.800 đồng/kg; giá tấm cũng tăng thêm khoảng 50 đồng/kg. Diễn biến này phản ánh nhu cầu tiêu thụ phụ phẩm phục vụ chăn nuôi và chế biến đang cải thiện trở lại.

Gạo Việt giữ giá cao trên thị trường xuất khẩu

Cùng với đà phục hồi trong nước, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục duy trì ở mức cao, đặc biệt ở phân khúc gạo thơm và gạo chất lượng cao.

Hiện giá gạo Jasmine xuất khẩu của Việt Nam được chào bán ở mức 513 - 517 USD/tấn; gạo thơm 5% tấm dao động 510 - 520 USD/tấn. Mức giá này đang cao hơn đáng kể so với nhiều quốc gia xuất khẩu lớn khác trong khu vực.

Trong khi đó, gạo trắng 5% tấm của Thái Lan hiện ở mức khoảng 413 - 417 USD/tấn; Pakistan khoảng 350 - 354 USD/tấn; Ấn Độ dao động 344 - 348 USD/tấn.

Việc gạo thơm Việt Nam duy trì mức giá cao cho thấy lợi thế cạnh tranh ngày càng rõ nét của ngành gạo Việt ở phân khúc chất lượng cao thay vì cạnh tranh bằng giá rẻ như trước đây.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dù giá thu mua lúa tươi hiện vẫn thấp hơn cùng kỳ năm ngoái khoảng 800 - 1.300 đồng/kg, nhưng xu hướng phục hồi đã xuất hiện rõ trong những tuần gần đây. Giá xuất khẩu cũng có dấu hiệu tăng trở lại sau giai đoạn điều chỉnh đầu năm.

Chỉ tính riêng trong tháng 4/2026, Việt Nam xuất khẩu hơn 1,1 triệu tấn gạo, duy trì tiến độ giao hàng lớn cho các thị trường truyền thống. Philippines tiếp tục là khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam, chiếm hơn 52% tổng lượng xuất khẩu trong quý I/2026. Đáng chú ý, nhóm gạo Đài Thơm 8 và OM18 hiện chiếm gần một nửa tổng lượng gạo xuất khẩu, cho thấy nhu cầu đối với gạo thơm Việt vẫn rất ổn định.

Theo dự báo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), lượng gạo nhập khẩu của Philippines có thể đạt 5,5 triệu tấn trong năm 2026 và tăng lên 5,6 triệu tấn vào năm 2027. Nguyên nhân là nhu cầu tiêu dùng tăng nhanh trong khi sản xuất nội địa khó theo kịp do áp lực chi phí nhiên liệu, phân bón và nguy cơ El Ninõ quay trở lại. Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam và Philippines ký thỏa thuận nhập khẩu 1,5 triệu tấn gạo đến năm 2027 được đánh giá sẽ tạo đầu ra ổn định cho hạt gạo Việt Nam trong những năm tới.

Một trong những điểm đáng chú ý của thị trường gạo năm nay là sự chuyển dịch mạnh sang phân khúc chất lượng cao và phát triển bền vững.

Theo ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), lợi thế lớn nhất của gạo Việt Nam hiện nay là khả năng cung ứng ổn định các dòng gạo thơm, gạo mềm cơm phù hợp thị hiếu nhiều thị trường châu Á.

Không chỉ cạnh tranh bằng chất lượng hạt gạo, các thị trường nhập khẩu hiện còn yêu cầu rất cao về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, trách nhiệm môi trường và phát thải carbon. Thị trường hiện không chỉ mua sản phẩm cuối cùng mà còn mua cả quá trình sản xuất. Đây cũng là lý do ngành lúa gạo đang đẩy mạnh tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết doanh nghiệp - hợp tác xã - nông dân, gắn với mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc.

Đặc biệt, xu hướng “gạo xanh - phát thải thấp” đang nổi lên như một lợi thế cạnh tranh mới của gạo Việt Nam. Mới đây, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Trung An đã xuất khẩu thành công gạo Japonica mang thương hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp” sang Nhật Bản với giá 820 USD/tấn. Doanh nghiệp này tiếp tục xuất khẩu sang châu Âu và Úc với mức giá vượt 1.000 USD/tấn.