Gia Lai trước 'cơ hội vàng' trở thành trung tâm logistics của khu vực Tây Nguyên

Đáng chú ý, Kế hoạch phát triển dịch vụ logistics tỉnh Gia Lai thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được UBND tỉnh ban hành đã mở ra định hướng rõ ràng nhằm hiện thực hóa mục tiêu này.

Việc tháo gỡ các nút thắt về hạ tầng giao thông, bổ sung năng lực vận tải và đầu tư đồng bộ hệ thống logistics sẽ thúc đẩy lưu chuyển hàng hóa giữa các vùng, tạo sức hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư. Ảnh: T.S

* Ông Nguyễn Tiến Định - Giám đốc Công ty Cổ phần VCU:

“Cơ hội vàng”, doanh nghiệp cà phê phải nắm lấy ngay từ hôm nay”

Theo tôi, Kế hoạch phát triển dịch vụ logistics tỉnh Gia Lai giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 mở ra cơ hội rất lớn cho các doanh nghiệp nông sản, đặc biệt là ngành cà phê - nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của tỉnh.

Lâu nay, điểm nghẽn của cà phê Tây Nguyên không nằm ở chất lượng sản phẩm mà chủ yếu ở chi phí logistics. Chi phí vận chuyển, lưu kho và thời gian lưu thông hàng hóa còn cao, làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường quốc tế.

Việc tỉnh định hướng phát triển hành lang logistics Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh - Pleiku - Cảng Quy Nhơn, cùng với dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku và các trung tâm logistics cấp tỉnh sẽ tạo bước đột phá lớn.

Khi hạ tầng hoàn thiện, thời gian vận chuyển được rút ngắn, chi phí logistics giảm xuống còn khoảng 12-15% giá trị hàng hóa trong giai đoạn tới và hướng đến 10-12% vào năm 2050. Đây là khoản tiết kiệm trực tiếp, giúp doanh nghiệp xuất khẩu cà phê nâng cao lợi nhuận và tăng khả năng cạnh tranh.

Đặc biệt, việc phát triển logistics thương mại biên giới thông qua Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh còn mở ra thêm một hướng xuất khẩu đầy tiềm năng sang Campuchia và các nước ASEAN. Điều này giúp doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một tuyến vận tải hoặc một cửa ngõ xuất khẩu duy nhất.

Tại VCU, chúng tôi đang nghiên cứu kết nối chuỗi cung ứng vào hành lang logistics Lệ Thanh - Pleiku - Quy Nhơn như một tuyến vận chuyển chiến lược trong những năm tới nhằm tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

Một nội dung rất quan trọng khác là tỉnh ưu tiên thu hút đầu tư hệ thống kho bãi, trung tâm logistics nông sản và các điểm tập kết, sơ chế tại vùng nguyên liệu. Với ngành cà phê, đây là yếu tố có ý nghĩa đặc biệt bởi logistics không chỉ là bài toán vận tải mà còn là bài toán tài chính. Hệ thống kho bãi hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp giảm áp lực vốn lưu động, chủ động thời điểm bán hàng và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Công ty Cổ phần VCU tham gia CAFEEX Shenzhen 2025 - một trong những hội chợ về cà phê lớn và uy tín nhất tại Thâm Quyến (Trung Quốc). Ảnh: T.Đ

Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm cạnh tranh. Khi hạ tầng logistics được hoàn thiện, các doanh nghiệp lớn và các tập đoàn logistics cũng sẽ quan tâm nhiều hơn đến thị trường Tây Nguyên.

Vì vậy, doanh nghiệp cà phê Gia Lai cần chủ động từ bây giờ bằng cách tăng cường liên kết với các đơn vị logistics, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị chuỗi cung ứng và tích cực tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối thị trường.

Câu hỏi lúc này không phải là cơ hội có hay không, mà là doanh nghiệp có đủ sự chuẩn bị để nắm bắt cơ hội đó hay không. Với chúng tôi, đây là thời điểm cần hành động ngay để đón đầu những thay đổi của thị trường.

* Ông Hồ Liên Nam - Phó Tổng Giám đốc phụ trách Công ty cổ phần Cảng Quy Nhơn:

“Cao tốc Quy Nhơn - Pleiku sẽ tạo cú hích chiến lược, đưa Gia Lai trở thành trung tâm logistics của Tây Nguyên”

Hiện nay, Cảng Quy Nhơn đã đưa vào khai thác bến số 1 cùng các tuyến tàu container đi trực tiếp đến châu Âu, Mỹ và Đông Bắc Á. Đây là bước tiến rất quan trọng, giúp hàng hóa của Gia Lai và khu vực Tây Nguyên tiếp cận thị trường quốc tế thuận lợi hơn.

Trước đây, nhiều doanh nghiệp phải trung chuyển hàng hóa qua các cảng lớn khác, làm tăng thời gian và chi phí vận tải. Nay hàng container có thể xuất khẩu trực tiếp từ Quy Nhơn, qua đó nâng cao đáng kể năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để phát huy tối đa lợi thế của cảng biển, yếu tố mang tính quyết định vẫn là hạ tầng kết nối. Trong đó, dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích chiến lược cho toàn bộ chuỗi logistics của khu vực.

Khi tuyến cao tốc hoàn thành, thời gian vận chuyển từ Pleiku xuống cảng biển chỉ còn khoảng 1,5-2 giờ, chi phí vận tải có thể giảm 40-50%. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí mà còn gia tăng đáng kể khả năng lưu thông hàng hóa.

Đặc biệt, không chỉ tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, tuyến cao tốc còn mở ra không gian phát triển mới cho công nghiệp, đô thị và logistics dọc hành lang kinh tế Đông - Tây.

Đây sẽ là trục kết nối chiến lược giữa Tây Nguyên với duyên hải miền Trung, đồng thời tăng cường giao thương với Nam Lào và Đông Bắc Campuchia thông qua Cửa khẩu quốc tế Bờ Y và Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh.

Dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích chiến lược cho toàn bộ chuỗi logistics của khu vực, góp phần đưa Gia Lai trở thành trung tâm logistics của Tây Nguyên. Ảnh: T.S

Một khi thời gian vận chuyển được rút ngắn, chi phí logistics giảm xuống, nguồn hàng xuất nhập khẩu trên hành lang kinh tế Đông - Tây sẽ gia tăng đáng kể. Đây là cơ sở để thu hút thêm các hãng tàu mở tuyến dịch vụ trực tiếp tại Cảng Quy Nhơn đi các cảng quốc tế, nâng cao vai trò của Cảng trong chuỗi cung ứng khu vực.

Việc tháo gỡ các nút thắt về hạ tầng giao thông, bổ sung năng lực vận tải và đầu tư đồng bộ hệ thống logistics sẽ thúc đẩy lưu chuyển hàng hóa giữa các vùng, tạo sức hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư.

Đây cũng là tiền đề quan trọng để hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn, góp phần đưa Gia Lai trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa của khu vực Tây Nguyên trong tương lai.

* PGS. TS. Hồ Thị Thu Hòa - Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển logistics Việt Nam, Trưởng Bộ môn Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng (Trường Đại học Quốc tế - Đại học quốc gia TP. Hồ Chí Minh):

“Gia Lai hội tụ đủ điều kiện để bứt phá thành trung tâm logistics liên vùng”

Kế hoạch phát triển dịch vụ logistics tỉnh Gia Lai thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 là bước đi rất quan trọng nhằm cụ thể hóa Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam trên địa bàn tỉnh. Đây không chỉ là định hướng phát triển một ngành dịch vụ mà còn là nền tảng để tái cấu trúc chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.

Điểm đáng chú ý là Gia Lai đặt mục tiêu trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa trọng điểm của khu vực Tây Nguyên, kết nối hiệu quả hành lang kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh - Pleiku - Cảng Quy Nhơn. Nếu được triển khai đồng bộ, hệ thống logistics sẽ giúp giảm đáng kể chi phí vận chuyển, nâng cao giá trị hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của tỉnh.

Trong đó, mục tiêu giai đoạn 2025-2035, tăng trưởng dịch vụ logistics bình quân 12-15%/năm và từng bước giảm chi phí logistics xuống khoảng 12-15% giá trị hàng hóa đối với các ngành hàng chủ lực.

Đến năm 2050, tỉnh hướng tới vận hành hiệu quả trung tâm logistics cấp tỉnh, hình thành doanh nghiệp logistics có năng lực cung cấp dịch vụ trọn gói 3PL/4PL, phát triển hệ sinh thái logistics thông minh, logistics xanh và đội ngũ nhân lực đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Theo tôi, cơ hội phát triển logistics của Gia Lai hiện nay được hội tụ từ 3 yếu tố quan trọng. Thứ nhất là nền tảng chính sách rõ ràng với định hướng phát triển dài hạn. Thứ hai là không gian phát triển mới khi khu vực cao nguyên với thế mạnh về nông - lâm nghiệp, năng lượng tái tạo và thương mại biên giới được kết nối chặt chẽ với khu vực duyên hải có lợi thế về cảng biển, sân bay, công nghiệp và dịch vụ.

Thứ ba là sự hình thành đồng bộ của các công trình hạ tầng chiến lược như cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, Quốc lộ 19, Cảng Quy Nhơn, khu vực quy hoạch Cảng Phù Mỹ, Sân bay Phù Cát và Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh.

Những yếu tố này sẽ tạo nên mạng lưới kết nối đa phương thức, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Với lợi thế về vị trí địa lý, nguồn hàng, hạ tầng kết nối và định hướng phát triển bài bản, Gia Lai hoàn toàn có cơ sở để trở thành trung tâm logistics chiến lược của Tây Nguyên. Ảnh: Ngọc Sang

Đặc biệt, Gia Lai đang định hướng phát triển hệ thống trung tâm và cụm logistics theo mô hình phân tầng, đa cực, gắn với liên kết vùng và phục vụ các ngành hàng chủ lực với tổng quy mô dự kiến khoảng 1.442,1 ha.

Khi hệ thống các trung tâm và cụm logistics trọng điểm được đầu tư hoàn chỉnh, Gia Lai không chỉ là địa phương sản xuất hàng hóa mà còn có thể trở thành đầu mối tổ chức dòng hàng, gom hàng, sơ chế, bảo quản, phân phối và trung chuyển hàng hóa cho cả khu vực.

Tôi tin rằng, với lợi thế về vị trí địa lý, nguồn hàng, hạ tầng kết nối và định hướng phát triển bài bản, Gia Lai hoàn toàn có cơ sở để trở thành trung tâm logistics chiến lược của Tây Nguyên, đồng thời đóng vai trò cầu nối giao thương quan trọng giữa Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và các nước trong khu vực ASEAN.