Giá năng lượng kéo CPI tăng trở lại trong tháng 8

(Đồ họa: Phương Thảo)

Áp lực giá lan sang nhiều nhóm hàng

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), CPI tháng 8/2026 tăng 0,47% so với tháng trước, tăng 3,57% so với tháng 12/2025 và tăng 4,89% so với cùng kỳ năm trước.

Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có tới 10 nhóm tăng giá, chỉ nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,03%.

Trong đó, giá năng lượng tiếp tục là yếu tố tác động rõ đến CPI trong tháng 8. Nhóm giao thông tăng 4,09%, đóng góp 0,41 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung. Đây là nhóm có mức tăng cao nhất trong tháng và cũng là nguyên nhân chính khiến CPI đảo chiều tăng sau hai tháng giảm liên tiếp.

Diễn biến này chủ yếu đến từ giá nhiên liệu. Trong 8 tháng đầu năm, nhóm giao thông tăng 5,38%, trong đó giá nhiên liệu tăng tới 9,35%. Điều này cho thấy biến động của thị trường năng lượng tiếp tục có ảnh hưởng đáng kể đến mặt bằng giá trong nước.

Tính bình quân 8 tháng, CPI tăng 4,45% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 3,25% của cùng kỳ năm 2025 và khá sát mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5% trong năm 2026.

Tốc độ tăng CPI trong năm cũng có sự biến động đáng chú ý. Từ mức tăng 2,53% trong tháng 1, CPI tăng lên 5,6% vào tháng 5, sau đó giảm còn 4,69% trong tháng 6 và 4,45% trong tháng 7, trước khi tăng trở lại lên 4,89% trong tháng 8.

Không chỉ năng lượng, áp lực tăng giá còn đến từ nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác. Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,76% so với cùng kỳ, tác động làm CPI chung tăng 1,7 điểm phần trăm.

Ở chiều ngược lại, riêng trong tháng 8, nguồn cung lương thực, thực phẩm tương đối dồi dào giúp giá một số mặt hàng như thịt lợn, gia cầm, thủy sản giảm, qua đó phần nào bù đắp tác động tăng giá của nhiên liệu.

Nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,71%, đóng góp 1,52 điểm phần trăm vào CPI chung. Trong đó, giá nhà ở thuê tăng 4,92%, vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 13,39% và giá điện sinh hoạt tăng 4,78% do nhu cầu sử dụng điện tăng trong thời tiết nắng nóng.

Các nhóm khác cũng ghi nhận mức tăng như thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,79%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 2,71%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 1,08%; hàng hóa và dịch vụ khác tăng 4,46%.

Lạm phát cơ bản thấp hơn CPI

Một điểm đáng chú ý là lạm phát cơ bản tiếp tục thấp hơn CPI. Tháng 8, lạm phát cơ bản tăng 0,11% so với tháng trước và tăng 4,55% so với cùng kỳ. Tính bình quân 8 tháng, chỉ số này tăng 4,24%, thấp hơn 0,21 điểm phần trăm so với CPI.

Theo Cục Thống kê, chênh lệch giữa hai chỉ số chủ yếu đến từ biến động của giá xăng dầu, gas và thực phẩm - những nhóm hàng được loại trừ khi tính lạm phát cơ bản.

Điều này cho thấy một phần đáng kể áp lực lên CPI hiện đến từ các yếu tố có mức độ biến động cao, đặc biệt là năng lượng và thực phẩm.

Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc để hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng, áp lực lên mặt bằng giá được dự báo tiếp tục đến từ nhiều phía, trong đó có giá năng lượng và nguyên vật liệu thế giới, tỷ giá, chi phí sản xuất, nhu cầu tiêu dùng và lộ trình điều chỉnh giá một số hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý.

Do đó, công tác điều hành giá trong những tháng cuối năm cần tiếp tục bám sát diễn biến thị trường, đặc biệt là giá năng lượng và các mặt hàng nguyên vật liệu chiến lược.