Giá nhiên liệu bay tăng gấp 3 lần, nguồn cung ứng liệu có bị thiếu hụt?

Máy bay của các hãng hàng không tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng vọt do ảnh hưởng từ xung đột quân sự tại Trung Đông, ngành Hàng không đã đưa ra các giải pháp ứng phó đồng thời kiến nghị các cơ chế, chính sách để đảm bảo hoạt động với mục tiêu tuyệt đối an toàn, không để đứt gãy, gián đoạn, không để tăng giá vé vượt quá cao so với khả năng chi tiêu của người dân.

Nhiên liệu tăng “đỉnh nóc”, làm đội chi phí hoạt động

Tại cuộc họp với các cơ quan, đơn vị trong ngành Hàng không về kế hoạch ứng phó với các tác động từ việc tăng giá nhiên liệu do xung đột tại Trung Đông vào sáng 9/3, theo ông Bùi Minh Đăng, Trưởng phòng Vận tải hàng không (Cục Hàng không Việt Nam), trước diễn biến phức tạp của tình hình chiến sự Trung Đông, giá nhiên liệu JetA1 (không phải là giá dầu thô) đã tăng gấp 3 lần so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột. Điều này khiến các hãng hàng không gặp nhiều khó khăn khi chi phí sẽ đội lên 60-70%.

Ngoài ra, các đơn vị cung cấp xăng dầu cũng gặp khó khăn về việc đảm bảo duy trì cung ứng nhiên liệu cho hoạt động vận tải hàng không tại Việt Nam; việc tăng giá dầu diesel cũng ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động của các cảng hàng không.

Ông Trần Minh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec) cho biết hiện tại, nguồn nhiên liệu của đơn vị chủ yếu nhập từ Singapore, Thái Lan, Trung Quốc (chiếm khoảng 70-80% nguồn cung) và trong nước ở nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn (khoảng 20-30%) .

Về lượng hàng, ông Tuấn khẳng định sẽ đảm bảo cung cấp nhiên liệu cho các hãng hàng không đến 31/3 và đã đặt hàng cho nhu cầu tháng 4/2026. Tuy nhiên, trong thời gian tiếp theo, công ty sẽ phải tiếp tục theo dõi thêm diễn biến tình hình của khu vực Trung Đông.

Trước thực trạng này, ông Tuấn kiến nghị Cục Hàng không khuyến cáo các hãng hàng không trong và ngoài nước phải tối ưu hóa kế hoạch sử dụng nhiên liệu. Ngoài ra, các hãng phải có cam kết về mặt sản lượng tương đối chính xác trong các tháng 3-5/2026 để đơn vị chủ động về nguồn hàng và tài chính. Nếu không sử dụng hết nhiên liệu này theo như cam kết cần có chính sách hỗ trợ cùng với Skypec.

Bày tỏ cam kết sẽ đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết tháng Ba này, ông Nguyễn Văn Học, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex (Petrolimex Aviation) thừa nhận, trong tháng Tư vẫn chưa thể khẳng định trước khi những đơn hàng đã ký nhưng có nguy cơ bị hủy.

Các đơn vị cung cấp xăng dầu cũng gặp khó khăn về việc đảm bảo duy trì cung ứng nhiên liệu cho hoạt động vận tải hàng không tại Việt Nam. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Ông Học đề nghị các hãng hàng không thực hiện nghiêm túc các hợp đồng ký kết để đơn vị có kế hoạch mua hàng, tránh rủi ro về giá, đồng thời Cục Hàng không Việt Nam báo cáo với Chính Phủ, Bộ Ngoại Giao có tiếng nói đối với các quốc gia trên hỗ trợ và cam kết thực hiện những lô hàng đã ký và tàu chở được những lô hàng này về Việt Nam nhằm đáp ứng nhu cầu rất cấp bách trong nước.

Đại diện Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho biết đã yêu cầu các cảng hàng không rà soát nguồn lực xăng dầu hiện có và tăng cường dự trữ nhằm bảo đảm hoạt động của các cảng không bị gián đoạn.

“ACV sẽ đồng hành cùng các đơn vị, rà soát tổng thể, cân đối nguồn lực và xây dựng phương án chung phù hợp, đảm bảo công bằng và hiệu quả trong quá trình khai thác,” đại diện ACV nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Quang Trung, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines đánh giá nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng gấp đôi. Khi đó, càng bay càng lỗ.

Để tháo gỡ khó khăn trước mắt, lãnh đạo Vietnam Airlines kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay. Bên cạnh đó, ngoài việc phân bổ lượt cất, hạ cánh (slot bay) tại Việt Nam, Hãng cũng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam có kiến nghị với các nhà chức trách hàng không quốc tế nhằm áp dụng các cơ chế linh hoạt tương tự giai đoạn dịch COVID-19.

Trong bối cảnh một số hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác, theo ông Trung, Vietnam Airlines đã điều chỉnh một số đường bay đến châu Âu, bổ sung khoảng 30 chuyến bay nhằm giải tỏa lượng hành khách đang bị tồn đọng tại Việt Nam và chiều ngược lại.

“Khi các hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác, việc khôi phục hoạt động có thể mất nhiều thời gian ngay cả khi tình hình ổn định trở lại. Đây là cơ hội để thu hút thêm hành khách đến Việt Nam và từng bước hiện thực hóa chiến lược đưa nước ta trở thành trung tâm trung chuyển của khu vực. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, các hãng hàng không cần duy trì hoạt động khai thác ổn định và đảm bảo năng lực tài chính,” ông Trung nói.

Nhiều giải pháp ứng phó trước mắt

Kết luận cuộc họp, ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam nhận định tình hình hiện nay đặt ra nhiều thách thức lớn đối với ngành Hàng không nhưng cũng là cơ hội để các cơ quan, đơn vị trong ngành cùng chung ý chí, quyết tâm tìm kiếm giải pháp phù hợp nhằm duy trì đà tăng trưởng.

Ông Dũng đề nghị các cơ quan, đơn vị khẩn trương gửi lại báo cáo, đề xuất cụ thể để Cục Hàng không Việt Nam tổng hợp tình hình, đánh giá thực trạng, xây dựng các kiến nghị, giải pháp để trình cấp có thẩm quyền xem xét. Trước mắt, các chính sách, cơ chế hỗ trợ cần được xem xét kéo dài đến hết tháng Năm.

Đối với các đơn vị cung ứng nhiên liệu trong nước, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu cần nỗ lực duy trì kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đảm bảo nguồn cung cho hoạt động hàng không. Các hãng hàng không cần thực hiện đúng các cam kết trong hợp đồng, chủ động rà soát và xây dựng kế hoạch khai thác phù hợp, hạn chế phụ thuộc quá nhiều vào các thị trường qua Trung Đông, đồng thời thực hiện nghiêm nghĩa vụ thanh toán đối với các đơn vị cung ứng nhiên liệu.

Ngoài ra, các hãng hàng không cũng cần tối ưu hóa chi phí, có giải pháp để duy trì mạng đường bay, kế hoạch bay; tranh thủ, phối hợp chặt chẽ với ngành Du lịch nghiên cứu mở mới hoặc tăng cường tần suất bay tới các thị trường tiềm năng như châu Mỹ, châu Phi, châu Úc, Đông Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc... và bảo đảm chất lượng dịch vụ tương ứng với việc tiết giảm chi phí, đảm bảo công khai, minh bạch thông tin và chủ động trong công tác truyền thông tới hành khách và kịp thời giải đáp, giải quyết những kiến nghị của hành khách. Cục Hàng không Việt Nam sẽ tăng cường giám sát nhằm bảo đảm quyền lợi của hành khách.

Ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam nhận định tình hình hiện nay đặt ra nhiều thách thức lớn đối với ngành Hàng không. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Về kiến nghị chính sách, Cục Hàng không Việt Nam sẽ đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét các cơ chế hỗ trợ phù hợp; kiến nghị Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ ổn định, xem xét nới hạn mức tín dụng hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu, các hãng hàng không…

Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Công Thương thúc đẩy mở rộng nguồn cung cho thị trường; Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ về thuế, phí liên quan; Bộ Ngoại giao hỗ trợ làm việc với các cơ quan, nhà chức trách quốc tế nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị cung ứng xăng dầu tiếp cận nguồn hàng; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục hỗ trợ xúc tiến, quảng bá du lịch đối với những thị trường tiềm năng, có sức tăng trưởng ấn tượng như những tháng đầu năm; Bộ Công an tăng cường bảo đảm an ninh trật tự tại các khu vực cảng hàng không, sân bay.

Với sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị, ông Dũng tin tưởng ngành Hàng không sẽ sớm vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, đồng thời tìm kiếm những cơ hội mới để phát triển và bứt phá trong thời gian tới./.

(Vietnam+)