Gia phả loài người biến động lớn ở Trung Quốc 400.000 năm trước

Con người không tiến hóa trên một đường thẳng, mà theo một cây gia phả cực kỳ rối rắm, với nhiều loài có mối quan hệ đan xen nhau. Khi người tinh khôn - hay còn gọi là "người hiện đại" - Homo sapiens chúng ta ra đời 300.000 năm trước, thế giới vẫn còn khoảng 8-9 loài người khác cùng tồn tại.

Trong số họ có Homo erectus và Denisovan, 2 loài cùng chi Homo (chi Người) với chúng ta. Quan hệ giữa họ với Homo sapiens vẫn còn gây tranh cãi, nhưng có một điều chắc chắn: Dòng máu của chúng ta có chứa vật liệu di truyền của cả 2 loài.

Một nghiên cứu mới dẫn đầu bởi nhà nhân chủng học tiến hóa Qiaomei Fu từ Viện Khảo cổ học Động vật có xương sống và cổ nhân học (IVPP) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc có thể đã làm rõ cách mà DNA của 2 loài cổ đại đó xâm nhập vào loài chúng ta.

Một số loài người cổ đã sinh sống ở Trung Quốc 400.000 năm trước - Minh họa AI: Thu Anh

Theo Science Alert, nhóm nghiên cứu đã phân tích 6 chiếc răng Homo erectus có niên đại khoảng 400.000 năm, được khai quật từ 3 di chỉ ở Trung Quốc: Chu Khẩu Điếm (Zhoukoudian) gần Bắc Kinh, Hòa Huyện (Hexian) ở tỉnh An Huy và Tôn Gia Động (Sunjiadong) ở tỉnh Hà Nam.

DNA thường đã bị phân hủy sau hàng trăm ngàn năm, nhưng nhóm nghiên cứu đã chiết xuất được protein từ men răng, vốn được bảo tồn lâu hơn nhiều và có thể liên kết với các biến thể DNA được di truyền qua nhiều thế hệ.

Kết quả cho thấy cả 6 chiếc rằng đều chứa hai biến thể di truyền bất thường của protein men răng ameloblastin.

Một biến thể dường như chỉ có ở những cá thể Homo erectus ở Trung Quốc này, chưa được tìm thấy ở bất kỳ loài người nào khác hay Homo erectus ở bất kỳ đâu khác. Điều này có thể cho thấy Homo erectus châu Á đã tiến hóa thành một dòng dõi riêng biệt, có ít nhiều khác biệt so với các cá thể thuộc loài này ở nơi khác.

Biến thể thứ hai, M273V, trùng khớp với biến thể từng được tìm thấy ở người Denisovan!

Trước đây, các mô hình di truyền đã làm dấy lên ngờ vực về sự giao thoa giữa 2 dòng dõi Homo erectus và Denisovan. Phát hiện mới từ Trung Quốc đã xác nhận điều này.

Các tác giả lập luận rằng những cuộc giao phối dị chủng cổ xưa giữa 2 loài này đã biến người Denisovan thành "cầu nối di truyền" giữa Homo erectus và loài chúng ta, bởi người Denisovan cũng thường xuyên giao phối dị chủng với Homo sapiens.

Nói cách khác, những gì đã xảy ra ở Trung Quốc 400.000 năm trước - hoặc có thể lâu hơn - đã tạo nên một sự biến động lớn trong gia phả loài người, góp phần định hình nên các đặc điểm di truyền của chúng ta ngày nay.

Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature.