Giá xăng dầu giảm 5 kỳ liên tiếp, cước vận tải vẫn chưa giảm

Sau 5 kỳ điều hành liên tiếp, giá xăng dầu trong nước đã giảm đáng kể, tạo điều kiện giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, giá cước vận tải vẫn chưa có nhiều biến động.

Giá nhiên liệu giảm, doanh nghiệp vẫn cân đối chi phí

Từ 15h ngày 19/11, giá xăng E5 RON92 giảm 823 đồng/lít, còn 18.576 đồng/lít; xăng E10 RON95 III giảm 745 đồng/lít, còn 19.100 đồng/lít. Giá dầu diesel giảm 574 đồng/lít, xuống 26.347 đồng/lít. Đây là lần giảm thứ 5 liên tiếp trong các kỳ điều hành gần đây.

Cùng với việc Chính phủ đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại về mức 0% từ ngày 1/11/2026, diễn biến này được cộng đồng doanh nghiệp vận tải đánh giá tích cực. Tuy nhiên, giá cước chưa giảm tương ứng với giá nhiên liệu đang là vấn đề được nhiều người tiêu dùng quan tâm.

Ông Phan Thanh Uy, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam (VATA) cho biết, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí vận hành phương tiện vận tải đường bộ. Dù vậy, đây không phải yếu tố duy nhất cấu thành giá dịch vụ. Doanh nghiệp còn phải tính toán chi phí phương tiện, nhân công, bảo dưỡng, sửa chữa và nhiều khoản chi khác.

Giá xăng dầu đã giảm đáng kể sau 5 kỳ điều hành giá liên tiếp.

Giá xăng dầu đã giảm đáng kể sau 5 kỳ điều hành giá liên tiếp.

“Vì thế, việc điều chỉnh giá cước cần căn cứ vào biến động thực tế của toàn bộ các yếu tố hình thành giá, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và khách hàng. Việc giá nhiên liệu giảm cũng tạo thêm dư địa để doanh nghiệp đầu tư phương tiện mới, thúc đẩy chuyển đổi xanh, giảm phát thải và phát triển hoạt động logistics”, ông Uy lý giải.

Theo ông Uy, vận tải là khâu quan trọng trong chuỗi logistics. Khi chi phí vận tải được kéo giảm, tổng chi phí logistics cũng có điều kiện giảm theo, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và sức cạnh tranh của hàng hóa.

Ở góc độ doanh nghiệp vận tải hành khách, ông Đỗ Văn Bằng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội cho biết, chi phí nhiên liệu thông thường chiếm khoảng 30-35% doanh thu, có thời điểm lên tới 40%. Khi giá xăng dầu tăng mạnh, tỷ trọng này có thể vượt 50%, tạo áp lực lớn lên hoạt động kinh doanh.

Theo ông Bằng, khi nhiên liệu tăng giá, nhiều doanh nghiệp vẫn cố gắng giữ nguyên giá vé, cước vận chuyển, đồng thời rà soát hoạt động, tiết kiệm nhiên liệu và cắt giảm những khoản chi có thể tiết giảm. Do đó, khi giá xăng dầu giảm, giá cước cũng không thể lập tức điều chỉnh tương ứng.

Tuy nhiên, việc duy trì giá cước cần dựa trên các yếu tố chi phí thực tế, không thể trở thành lý do để doanh nghiệp chậm điều chỉnh giá khi điều kiện kinh doanh đã thay đổi.

Tăng cường kiểm tra, ngăn tình trạng tăng nhanh, giảm chậm

Trước thực tế trên, Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định số 1980/QĐ-BXD, thành lập đoàn công tác kiểm tra việc quản lý giá cước vận tải đường bộ tại một số địa phương.

Đoàn công tác do lãnh đạo Vụ Vận tải và An toàn giao thông làm Trưởng đoàn, với sự tham gia của các chuyên viên thuộc Vụ và đại diện Sở Xây dựng các địa phương: Lào Cai, Nghệ An, Hà Tĩnh, Đà Nẵng và Huế.

Trong tháng 11 và 12/2026, đoàn sẽ làm việc với các Sở Xây dựng, bến xe và một số doanh nghiệp vận tải có kê khai tăng giá cước ở mức cao. Nội dung kiểm tra tập trung đánh giá tác động của giá nhiên liệu đến hoạt động vận tải, việc thực hiện quy định về kê khai, niêm yết giá và mức độ phù hợp giữa giá kê khai với giá bán thực tế.

Đáng chú ý, hồ sơ kê khai giá của 2 kỳ liên tiếp gần nhất đối với các doanh nghiệp có điều chỉnh tăng giá cước sẽ được yêu cầu cung cấp để phục vụ kiểm tra. Các địa phương cũng phải thống kê những đơn vị đã tăng, giảm giá cước, đánh giá công tác quản lý và đề xuất giải pháp điều hành phù hợp.

Bộ Xây dựng sẽ tăng cường kiểm tra không để xảy ra tình trạng tăng nhanh, giảm chậm giá cước vận tải.

Bộ Xây dựng sẽ tăng cường kiểm tra không để xảy ra tình trạng tăng nhanh, giảm chậm giá cước vận tải.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã có văn bản yêu cầu các cơ quan quản lý lĩnh vực đường bộ, hàng hải, đường thủy, hàng không, đường sắt và Sở Xây dựng các địa phương tăng cường quản lý giá cước khi giá nhiên liệu giảm.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tăng giá cước khi giá nhiên liệu tăng nhưng không điều chỉnh giảm khi giá nhiên liệu đi xuống.

Phân tích về nguyên nhân giá dịch vụ thường có độ trễ so với biến động giá nhiên liệu, chuyên gia kinh tế TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, vấn đề xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan.

Về khách quan, doanh nghiệp có thể vẫn sử dụng hàng tồn kho được mua ở mức giá cao hoặc đang thực hiện các hợp đồng dài hạn đã tính toán theo mặt bằng chi phí cũ. Mặt khác, giá dịch vụ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhân công, mặt bằng, kho bãi, chứ không chỉ riêng giá xăng dầu. Vì vậy, không thể đòi hỏi giá nhiên liệu giảm 10% thì cước vận tải cũng phải giảm đúng 10%.

Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Minh Phong, một số doanh nghiệp có lợi thế thị trường hoặc chiếm thị phần lớn có thể thiếu động lực giảm giá, kéo dài việc duy trì mặt bằng giá cũ để bảo toàn lợi nhuận khi sức ép quản lý chưa đủ mạnh.

“Để khắc phục tình trạng tăng nhanh, giảm chậm, cần nâng cao trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp trong kê khai giá, đồng thời áp dụng chế tài đủ nghiêm đối với hành vi vi phạm. Cùng với đó, cần xây dựng hệ thống dữ liệu giá được cập nhật thường xuyên, liên thông giữa các cơ quan quản lý để phục vụ hậu kiểm”, TS Nguyễn Minh Phong kiến nghị.

Hoạt động thanh tra cần tập trung vào các tuyến vận tải lớn, doanh nghiệp có vị thế thị trường đặc biệt và những đơn vị từng tăng giá nhanh nhưng chậm điều chỉnh giảm. Đồng thời, tăng cường phối hợp liên ngành, phân định rõ trách nhiệm trong quản lý giá.

Việc giảm giá nhiên liệu chỉ thực sự phát huy tác dụng khi lợi ích được chuyển hóa vào chi phí sản xuất, kinh doanh và giá dịch vụ. Do đó, bên cạnh việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động, cơ quan chức năng cần tăng cường giám sát để bảo đảm giá cước được điều chỉnh minh bạch, phù hợp với biến động của thị trường và quyền lợi người tiêu dùng.

Phan Hoạt

Nguồn CAND: https://cand.vn/gia-xang-dau-giam-5-ky-lien-tiep-cuoc-van-tai-van-chua-giam-post828304.html