Giá xăng dầu tăng vọt góp phần tạo nên chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ

Theo đó, đối với cử tri Mỹ thì chính chi phí sinh hoạt tăng cao là yếu tố quyết định trong lá phiếu của họ, theo các cuộc thăm dò ý kiến ​​cử tri sau bầu cử cho thấy.

Chỉ mới tháng trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã “khoe” tại một cuộc mít tinh tranh cử rằng ngành công nghiệp dầu khí của Mỹ đang kiếm được hàng trăm tỷ đô la sau cuộc chiến tranh ở Iran. Ông chủ Nhà Trắng lúc đó tuyên bố: "Chúng ta đang kiếm được một khoản tiền khổng lồ" và giá nhiên liệu sẽ giảm xuống.

Nhưng nhiều cử tri ở các bang nông thôn, những người phụ thuộc vào dầu diesel, xăng và dầu sưởi để làm việc và sưởi ấm nhà cửa, không thể chờ đợi lời hứa giảm giá nhiên liệu của ông.

Đảng Dân chủ đã giành được thế đa số tại cả Thượng viện lẫn Hạ viện vào ngày 3/11 bằng chiến thắng áp đảo, thâm nhập sâu vào các thành trì của đảng Cộng hòa khi hàng chục triệu cử tri qua lá phiếu của mình đã đưa ra thông điệp chỉ trích gay gắt đối với chính sách điều hành của Tổng thống Trump.

Nhiều cử tri coi chi phí sinh hoạt tăng cao là yếu tố quan trọng hoặc chính yếu trong lá phiếu của họ, theo các cuộc thăm dò ý kiến ​​cử tri sau bầu cử do SSRS thực hiện. Nhiều người cho biết họ cảm thấy cuộc sống khó khăn hơn do giá cả hàng hoá tăng cao so với hai năm trước.

Giá dầu diesel và xăng đều ở mức cao nhất từ ​​trước đến nay vào ngày bầu cử 3/11, theo trang theo dõi giá GasBuddy, vượt qua mức năm 2022 và bị đẩy lên cao hơn do chiến tranh Iran và chiến tranh Nga/Ukraine.

Một người dân bơm xăng tại Mỹ - Ảnh: Reuters

Khi giá dầu diesel cao, nó có thể làm tăng lạm phát (giá các mặt hàng đồng loạt tăng cao) vì loại nhiên liệu này được sử dụng trong thiết bị nông nghiệp, tàu đánh cá, xe tải và tàu hỏa vận chuyển hàng hóa trên khắp đất nước. Dầu dùng để sưởi ấm các ngôi nhà ở các bang phía bắc quan trọng như Maine, nơi cử tri trong cuộc đua vào Thượng viện Mỹ đã chọn ứng cử viên Dân chủ Troy Jackson, người đã đánh bại Susan Collins - một đảng viên Cộng hòa đã phục vụ gần 30 năm.

Chi phí sinh hoạt tăng cao do giá dầu diesel tăng vọt đã giúp thuyết phục nông dân ủng hộ đảng Dân chủ - theo nhận định của Donn Teske, chủ tịch Liên minh Nông dân bang Kansas trong 25 năm qua. Chi phí nhiên liệu và các yếu tố đầu vào khác, chẳng hạn như giá phân bón tăng cao đã khiến nông dân khó kiếm sống - Teske chỉ ra, đồng thời cho biết bản thân đã bỏ phiếu cho Adam Hamilton, đảng viên Dân chủ đầu tiên được bầu vào Thượng viện từ bang Kansas kể từ năm 1932.

"Giá dầu diesel tăng cao, nó không chỉ ảnh hưởng đến chi phí nhiên liệu cho máy gặt và máy kéo mà còn ảnh hưởng đến chi phí của những chiếc xe tải chạy trên đường, và số tiền người tiêu dùng phải trả cho xăng tại các trạm xăng, điều này làm giảm đáng kể ngân sách gia đình họ. Tất cả nông dân đều có gia đình, và họ đang cố gắng nuôi sống con cái... và điều này đã trở nên quá sức chịu đựng đối với mọi người" - ông Teske, 71 tuổi, người có gia đình nuôi gia súc gần Wheaton, bang Kansas chia sẻ với hãng tin Reuters.

Tháng trước, ông Trump đã công bố chương trình hỗ trợ tài chính trị giá 8 tỷ đô la cho nông dân để bù đắp chi phí dầu diesel tăng cao trong mùa thu hoạch. Nhưng một quan chức chính quyền Trump cho biết vào cuối tháng trước rằng khoản hỗ trợ sẽ không được giải ngân cho đến sau cuộc bầu cử. Và nông dân cho biết hôm 4/11 rằng họ không biết liệu khoản hỗ trợ đó có đủ để trang trải tất cả các chi phí tăng thêm của họ hay không.

"Đó chỉ là biện pháp tạm thời" - ông Teske nói. Trong khi ông Trump dường như bất lực trong việc giảm đáng kể giá nhiên liệu trước cuộc bầu cử, đảng Dân chủ lại không đưa ra được giải pháp nào của riêng họ để nhanh chóng kiềm chế giá cả.

Các thành viên đảng Dân chủ như Jackson ở bang Maine đã chỉ trích sự ủng hộ của đảng Cộng hòa đối với cuộc chiến ở Iran (là nguyên nhân chính đẩy giá nhiên liệu tăng cao). 

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một lần phát biểu trước báo giới - Ảnh: AFP

Dan Atkisson - một nông dân sống gần Stockton, bang Kansas cho biết ông đã bỏ phiếu cho đương kim Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Roger Marshall nhưng không phủ nhận thực tế rằng chi phí sinh hoạt gia tăng do giá dầu diesel lên cao vút.

"Cuối cùng, bạn vẫn phải dùng dầu diesel để trồng trọt, thu hoạch, phun thuốc, vận chuyển ngũ cốc. Bạn không có lựa chọn nào khác" - Atkisson, 41 tuổi thừa nhận.

Trong khi đó Jamie Ager, một đảng viên Dân chủ đã giành chiến thắng tại khu vực bầu cử quốc hội thứ 11 của bang Bắc Carolina hôm 3/11 nói với Reuters trong một cuộc phỏng vấn rằng ông đã nghe phàn nàn từ nông dân và những cư dân nông thôn khác rằng giá nhiên liệu cao là một trong những lý do chính khiến họ quan tâm đến chiến dịch tranh cử của ông.

"Rõ ràng là giá nhiên liệu và dầu diesel rất cao, cộng thêm cuộc khủng hoảng phân bón hồi mùa xuân năm nay khi người dân đang gieo trồng rất nhiều loại cây trồng. Tình hình kinh tế đối với rất nhiều nông dân rất khó khăn" - ông thừa nhận.

"Làn sóng xanh" (đảng Dân chủ) quét qua nhiều bang vốn là thành trì của đảng Cộng hoà như Texas (TX) - Ảnh: WLOX-TV