Giải mã bầu trời truyền cảm hứng cho 'Đêm đầy sao' của Van Gogh

Nghiên cứu do ông Elijah Jeong Hyun Kim, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Kyung Hee và là Giám đốc điều hành một công ty sản xuất kính thiên văn ở Seoul, làm chủ nhiệm, được công bố trên tạp chí Scientific Reports. Kết quả này đặt ra giả thuyết mới về thời điểm hình thành bức tranh, vốn lâu nay được các nhà sử học nghệ thuật cho là ra đời vào tháng 6/1889.

Bằng phương pháp phân tích thiên văn, nhóm nghiên cứu nhận thấy bầu trời trước bình minh khoảng ngày 22/7/1889 có nhiều đặc điểm tương đồng với bức tranh, trong đó có hình dạng trăng lưỡi liềm, cụm sao Hyades thuộc chòm Kim Ngưu mọc ở phía Đông cùng sao Kim. Phân tích thời tiết cũng cho thấy bầu trời khi đó có thể đủ quang đãng để Van Gogh quan sát các thiên thể này.

Ông Kim cho biết chuyến đi đến Pháp năm 2019 đã khơi gợi hướng nghiên cứu trên. Khi quan sát bầu trời trước bình minh vào tháng 7, ông nhận thấy những ngôi sao rực sáng và vị trí các thiên thể khác biệt so với tháng 6. Nhóm nghiên cứu cũng đối chiếu thư từ giữa Van Gogh và người thân để tìm thêm manh mối về thời điểm sáng tác.

Tuy nhiên, nhà vật lý Jose Luis Aragon thuộc Đại học Tự trị Quốc gia Mexico, người từng nghiên cứu bức tranh nhưng không tham gia công trình mới, cho rằng mốc tháng 7 vẫn là một giả thuyết đáng chú ý, chưa phải kết luận cuối cùng. Do Van Gogh sáng tác trong xưởng vẽ tại bệnh viện, dựa trên các bản phác thảo và trí nhớ, bầu trời trong tranh có thể là sự kết hợp hình ảnh từ nhiều đêm khác nhau.

Dù thời điểm sáng tác còn cần được xác minh thêm, nghiên cứu góp phần cho thấy Van Gogh đã quan sát bầu trời thực rất kỹ và kết hợp những gì nhìn thấy với trí tưởng tượng nghệ thuật để tạo nên một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất thế giới.